Türkiye’de yaklaşık 70 bin evsiz bulunuyor.

Evsizler batı ülkelerinde her geçen gün artan ortak bir sosyal sorun. Bu sorun üzerine ne yazık ki ülkemizde yeterli bir çalışma yapılmıyor.

Her geçen gün bir hayat daha şehrin karanlık, köhne sokaklarında kaybolup gidiyor.

Hayatın akışına kapılıp gidiyoruz. Kafamızı akıllı telefonlardan yukarı kaldırıp dünyanın gerçekleriyle yüzleşmekten kaçırıyoruz. Hayatın tüm gerçekleri bizim için birer sosyal medya konusuna dönüşmüş durumda. Ancak sokakta gerçekler bambaşka ve bu gerçekleri en iyi evsizler biliyor.

Onların sesini, hikâyelerini kimseler bilmiyor. Herhangi bir sosyal güvenceleri olmadan 17’isinden 80 yaşına kadar sokakta yaşamaya çalışan insanlardan bahsediyoruz.

35 YILI SOKAKLARDA GEÇEN BİR YAŞAM

Serkan Soysal’da onlardan biri, 42 yaşında. Hayatının tam 35 yılını sokaklarda geçirmiş. 35 yılın öncesi de onun açısından çok parlak geçmemiş. Soysal cezaevinde doğmuş, onu 1 yaşında babasına vermişler ancak o küçük çocuğu babası kabul etmemiş.

Soysal’a dedesi sahip çıkmış ama dedesinin de ömrü çok uzun olmamış. Soysal henüz 7 yaşındayken dedesini kaybetmiş ve o yaşından sonra yolu sokaklara düşmüş. 35 yıldır da sokaklarda yaşıyor.

Soysal çok kibar bir adam, en çokta banyo yapamadığına, kirli bir şekilde dolaştığına üzülüyor.

Aralarındaki art niyetli insanlara sinirleniyor, onlar yüzünden yardımcı olmak isteyen insanların evsizlere ön yargıyla yaklaştığını vurguluyor.

Sokağın çilesini, pisliğini, eziyetini, bütün kötülüklerini gördüm diyor Soysal ama tüm bunlardan bahsederken kibarlığından ve hüzün dolu gülümsemesinden asla ödün vermiyor. Birilerinin onlara sahip çıkmasını, yardım etmesini, seslerini duymasını istiyor.

Hayatını nasıl idame ettiriyorsun?

Soysal: Tanıdığım insanlar var onlardan yardım istiyorum. Tanımadıklarımdan asla isteyemem. Akşam yattığım yere giderken marketten bir tane ekmek, domates, peynir alıyorum onunla karnımı doyuyorum. Bir öğün yiyorum o öğünde iyi yemeye çalışıyorum.

Yattığım yerde yastığım, yorganım, kediler ve köpekler var. Onlara sarılıp uyuyorum, soğuk bana işlemiyor.

Nerede kalıyorsun?

Genel olarak parklarda kalıyorum. Yağmur, kar olduğu zamanlarda kapalı bir yer bulmaya çalışıyorum. Çok soğuk olursa AŞTİ tarafına gidiyorum. Genel olarak buralardayım, büyüdüğüm yer Yüksel Caddesi, Konur Sokak, Karanfil Sokak.

Sokakta yaşayanların çektiği iki zorluk vardır. Biri banyodur, biride açlıktır. Bazı insanlar sokakta yaşarken evde yaşamaktan daha huzurlu oluyor. Tabi ki her sokakta kalan insan huzurlu veya mutlu değil.

Temel ihtiyaçlarımız var.

Ancak sokakta yaşayıp bunları suiistimal edenlerde var. Hatta yüzde 80’i, yüzde 90’ı suiistimal ediyor. Geriye kalanlarda ihtiyacı olduğu halde isteyemiyor. Aşağılanıyor, hor görülüyor, küçük görülüyor, dayak yiyor.

Birisi gelip senin üstüne dükkan kuralım, vergi levhasını senin üzerine yapalım diyerek kandırmaya çalışan insanlarda oluyor. İşe girip çalışmak istiyorsun, seni karın tokluğuna çalıştırarak sömürmeye çalışıyorlar.

Olaylar böyle gelişince kavga ediyorsun, hırsızlık yapmak zorunda kalıyorsun başın derde giriyor, cezaevine giriyorsun. Her suç, her olay birbirini kovalıyor. Bir kere yaptığın zaman tekrar yapmak durumunda kalıyorsun tekrar tekrar başın derde giriyor.

Devlet evsizler için herhangi bir çalışmada bulunuyor mu?

Soysal: Kışın 100-150 kişilik bir otel açılıyor. Nerede alkoliği, uyuşturucu bağımlısı varsa oraya dolduruyorlar. Temiz olanlar, 50 yaşından küçük olan insanları almıyorlar ve herhangi bir yardımda da bulunmuyorlar.

Bundan 7 yıl önce Suriyeliler henüz gelmemişken aylık 50 liralık bir yardım alıyorduk. Daha sonra bu yardımı da kestiler. 50 yaşın altındakilere kesinlikle yardım etmiyorlar.

Aranızda art niyetli insanlar var mı?

Soysal: Aramızda çok fazla art niyetli insan var. Evi hatta yatı olup sokakta zevkine yaşayan, insanların duygularını sömüren zenginliklerine zenginlik katan birçok evsiz var. Sokaktakilerin yarısı mecburiyetten kalıyor, yarısı da zevkine yaşıyor. Ya da bazıları suç işliyor kaybolmak için mecburiyetten sokakta yaşıyor.

Sokakta yaşamanın sizi en çok zorlayan tarafı nedir?

Soysal: Banyo ve yemek. Kışın sokakta kalan insanlar bilinenin aksine zorlanmaz. Çünkü bir yerlerden bir şekilde yardım alıyorlar. Almıyorum diyen insan yalan söylüyordur. Çünkü bende alıyorum. O yardımı alıp sağda solda satan art niyetli, senin güvenini boşa çıkaran çok fazla insan var. Senden ihtiyacım var diye aldığı kıyafetleri gidip İtfaiye Meydanı’nda satıyorlar.

Bu art niyetli insanlar doğal olarak bizi de etkiliyor.

Eskiden AŞTİ’nin orada gıda ve giyim yardımı yapıyorlardı. Orada kalan evsizler insanları para için, başka şeyler için sıkıştırdılar sonuç olarak o yardımlar kesildi.

Yardım eden insanların iyi niyetleri de kayboluyor, ön yargıyla yaklaşmaya başlıyorlar. Sana potansiyel suçlu gözüyle bakıyorlar. Belirli insanları ayırt etmeleri gerek ama maalesef o ayrımı yapamıyorlar.

Çünkü o insanların iyiliklerini suiistimal ettiler.

Ben kaç aydır banyo yapamıyorum, üstüm başım kir, pas içinde. İnsanlara beni banyoya götürün diyorum ama o art niyetli insanlar yüzünden bana da yardım etmek istemiyorlar. Bende sokakta yaşamak istemem. İş, aş, ev istiyorum ama edepli bir insanın yanında istiyorum. Maaşımı düzgün verecek, yatacak bir yer verecek insanın yanında istiyorum. Sokakta kalıyorum diye herkes bir yerinden, bir köşesinden beni kullanmak istiyor.

Çocuk yaşta sokakta yaşayan insanlar var mı?

Soysal: Daha on sekiz yaşına basmamış gençler var. Yetiştirme yurdundan atılmış gençler var. 18 yaşını doldurduktan sonra yetiştirme yurdundan atılan da bir sürü genç var. Sokakta yaşayan 17 ile 80 yaş aralığında bir sürü insan var.

Toplu şekilde mi kalıyorsunuz, tek mi?

Soysal: Genel olarak herkes ayrı ayrı yaşıyor. Bazıları iki-üç kişilik gruplar halinde yaşıyorlar. Hepsi bir arada kalmıyor ayrı ayrı yatıyorlar. Çünkü birbirlerine güvenmiyorlar. Güvenemezlerde çünkü güvenecek bir yanları yok. Ben de mesela tek başıma takılıyorum, yanıma kimseyi sokmuyorum. Çünkü o insandan bana zarar gelir. Mesela tek başıma olduğum zaman polisler beni çevirmiyor. Ancak 2-3 kişiysek mutlaka bizi çevirirler.

Elim yüzüm pis gözüktüğünde de polis mutlaka çeviriyor. Onlar olduğu zaman daha çok çeviriyorlar. O yüzden herkes tek tabancadır.

Sağlık problemleri yaşadığınızda ne yapıyorsunuz?

Soysal: Herhangi bir sağlık problemi yaşarsak kesinlikle bize bakmıyorlar. Acile de gitsen, normal muayene olmak istesen de bakmıyorlar. Ancak öldüğümüz zaman ya da ambulans acil olarak alıp götürdüğünde bakıyorlar. Başında ağrısa, bir tarafın kırılsa da, kanasa da imkanı yok bakmıyorlar. Çünkü sağlık sigortan yok, bir güvencen yok.

Adam sen sokakta yaşıyorsun senin neyine bakayım ki diyor.

Sokakta yaşayan bir sürü emekli insan var o emekliler gidip rahatlıkla muayene olup ilaç alabiliyorlar ama onlar kadar şanslı değilsen hiçbir şekilde sağlık hizmetlerinden faydalanamıyorsun.

Evsizler için herhangi bir sivil toplum kuruluşu veya dernek var mı?

Soysal: Maalesef yok. Varsa bile gün yüzüne çıkmıyorlar, yardım topluyorlarsa da kendi ceplerini dolduruyorlar. Sokakta kalan insanlar için hiçbir şey yok. Ama olmadığını biliyorum, çok araştırdım maalesef ilgilenen yok. Her türlü dernek var ama sokakta kalanlar için olduğunu duymadım. Bu saatten sonrada olacağını zannetmiyorum.

FACEBOOK YORUMLARI

SONSÖZ YORUMLARI

Lütfen yorumunuzu girin
Lütfen adınızı girin

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.