Geçen yıl bu zamanlar Rusya’ya yapılan domates ihracatını konuşuyorduk,. bugünlerde ise patates soğan meselelerini. İki ürün iç ve dış sorunların önüne geçmiş durumda.
Öyle ki Sayın Cumhurbaşkanı konuşmalarında bu iki ürüne değiniyor ve diyor ki ”soğan, patates stokçularını ezeceğiz”.

Gerçekten kim bu soğan, patates stokçuları? Ne kadar para kazanmak için piyasadan soğanı patatesi çekerler? Dahası fiyatları zıplatacak kadar yok edilen bu ürünleri nerede, nasıl saklarlar?
Bir hesap yapalım, Türkiye’nin kuru soğan üretimi yıllık 2 milyon civarında. Üretimin dörtte bir de Ankara’da yapılıyor. Şimdi iddialara göre, bu soğanlar stoklanmış. Bu tutardaki soğanı tarladan depolara taşımak için on binlerce TIR kamyonuna ihtiyaç var. Bu kadar soğan kamyonunu kimse göremiyor mu, nereye gittikleri bilinmiyor mu?
Hadi taşıma işini hallettik, bir de maliyetine bakalım. Stokta tutulduğu söylenen örneğin 50 bin ton soğan 50 milyon kilo eder. Kilosunu tarladan bir liradan alsınız 50 milyon lirayı (eskinin 50 trilyon lirası) bu işe bağlayacaksınız. Sonra fiyatları sadece iki lira artsa en az 100 milyon lira kar edeceksiniz.

Hesap açık ancak bu kadar soğanı, patatesi nerede stoklanıyor işte mesele burada. Nevşehir civarlarında limonu tutukları gibi mağara oyuklarında mı istifleniyor? Dahası soğan istediğinizde bu stokçularla nasıl temas kuruluyor? Ya da bu kişi veya kişiler, her gün hallere, pazarlara birer ikişer kamyon gönderip “beş liradan aldın aldın yoksa biz gidiyoruz” mu diyorlar?

CEZASI NEDİR?

Diyelim bu stokçuları bulduk, yakaladık, ne yapılacak? Bu kadar soğan karakollara mı taşınacak ya da stok depolarının başına jandarma mı dikilecek? Ya da kilo başına bir lira ceza mı yazılacak? Yasalarda bunun cezası nedir? Hadi el koydun, nasıl piyasaya sürülecek?
Adam serbest girişimci. Yatırmış parasını soğana, patatese, toplamış tarladan ürünleri. Ne diyeceksiniz? Niye topladın mı diye sorgulayacaksınız?
Genç kuşaklar bilmezler, geçmişte fiyatları artsın diye bazı sebzeler İstanbul Boğazı’na dökülürdü. Gazetelerde de bol bol resimleri çıkardı. Şimdi dökmeyip saklıyorlar. Her üründe olduğu gibi dayanabildiği kadar sakla.

Her taraf soğuk hava depolarıyla dolu. Her ürün mevsimi geçsin, fiyatı artsın diye saklanmıyor mu? Üstelik bu depoların yapımı için devlet faizsiz krediler, hibeler veriyor, sonra da kalkıp bu depoları basıp “bu ne iş” diye hesap soruluyor?
Bilinen gerçek, tüccar denilen bol paralı amcalar, o yıl hangi ürün azsa, örneğin buğday, fındık, Antep fıstığı gibi, bunları daha başak vermeden, çiçeği filizlenmeden parasını ödeyerek hepsini dalından, tarlasından satın alıyorlar.
Üretici ne yapsın, paraya ihtiyacı var, satıyor hepsini ucuz fiyata. Belki de bu stokçular “şu kadar soğan ek, masrafları benden” diye tarlaya yatırım bile yapıyorlardır.
Memleketin kaderi bu. İstediğiniz kadar depoları basın bu stok işlerini hiçbir zaman kıramazsınız. Tek çare bol üretim diyoruz ama bir kilo soğan için iki lira masraf ediliyorsa kim zararına üretim yapar?

Sayın Cumhurbaşkanı madem bu kadar kararlı, kendisinden ricamız, bu stokçu denen kişilerin hangi partiye oy verdiklerini de açıklasın.
Bu darlıkta milyonlarca lirayı parayı soğana, patatese bağlayacak kadar gözü kara davrananların arkasında herhangi bir siyasi güç var mı? Herkesin gözü önünde bu işleri yapmak için cesareti kimden alıyorlar?
Kimdir bu üretici dışında soğan patates organize işlerine girenler?

FACEBOOK YORUMLARI

SONSÖZ YORUMLARI

Lütfen yorumunuzu girin
Lütfen adınızı girin

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.