Sınırlar kapanınca ticaret nasıl olacak

0
108

Bilindiği üzere Covid-19 salgını nedeniyle İran ve Irak sınırları kapatıldı yük ve yolcu geçişleri durdu. Şimdi de mülteci krizi yüzünden Yunanistan ve Bulgaristan sınır kapılarında bir kaos yaşanıyor ve muhtemelen bu kaos devam ettiği müddetçe bu kapıları işletmek kolay olmayacak.

Kriz büyür Yunanistan ve Bulgaristan sınır geçişlerini engeller ya da sınırları kapatırsa bu yollardan yapılan ihracatın büyük sıkıntıya gireceği de kesindir.

Ekonomik krizin derinleşmesini engelleyen, piyasaya biraz olsun hareket getiren ihracat ve turizm sektörleridir. Suriye ve mülteci krizleri yüzünden bu iki sektör de olumsuz yönde etkilenirse emin olun zaten var olan ekonomik sıkıntılar daha da büyüyecek kriz daha da derinleşecektir.

Neyse ki şu ana kadar Covid-19 salgını ülkemize ulaşmadı, lakin dört bir yanımız bu salgından etkileniyor. Salgının ne kadar süreceği belirsiz, eğer uzar ve yayılırsa turizm faaliyetlerini azaltacağı kesindir. Bu Türk ekonomisi için son derecede olumsuz bir gelişme, salgının Türkiye’de de baş gösterip yayıldığı bir durumu hayal etmek dahi istemem. Kim salgın olan bir ülkeye turizm için gider ki?

Suriye krizinin Türk Rus ilişkilerini germesi de turizmi olumsuz yönde etkileyebilir, mültecilere Avrupa yolunu göstermekte. Turizm sektöründe faaliyet gösteren yatırımcıların bu yüzden çok tedbirli olması gerekiyor.

Irak, İran, İtalya, Çin ve Kore’ye uçuşlarda durmuş vaziyette bunun Türk havacılık sektörünü ve havaalanı işletmeciliğini etkilemesi de kaçınılmaz.

Şubat ayında enflasyon beklentilerin altında arttı, neden? Çünkü Rusya Türkiye’nin domates ihracatını engelleyince elde kalan domatesler fiyatı düşürdü. Yıllık enflasyonun 6 ayın zirvesinde çıksa da beklentilerin çok altında kalmasının nedeni gıda enflasyonu. Gıda fiyatlarında yüzde 3 civarında artış beklenirken, gerçekleşme yüzde 2.33’te kaldı. Gıdada enflasyonun artışını dizginleyen ürün ise yüzde 11’lik fiyat düşüşüyle domates oldu.

İran ve Irak’a ihracatın durması ya da azalması sadece ihracatçıları değil üreticileri de derinden etkileyecektir. İran’ın Suriye’de taraf olduğunu şu anda Türk askeri tarafından Suriye ordusu saflarında savaşan bir çok İranlı Şii Milisin bulunduğunu ve bunların da vurulduğunu unutmayalım. Bu yüzden İran ile potansiyel bir kriz kapıda gibi görünüyor.

Diğer taraftan yurt dışı askeri operasyonlar yada savaş çok pahallı ve bütçeye çok fazla yük getiren eylemlerdir. Savaş ortamlarında kamu borçları, vergiler ve enflasyon daima artar, ekonomik istikrar zedelenir, refah düşer. Devasa bir ekonomiye sahip olan Amerika bile Vietnam savaşının getirdiği ekonomik yükleri taşıyamamış, bu yüzden Bretton Wodds anlaşması ile oluşturulan küresel para sistemi bile çökmüştür.

Türkiye olarak şu anda sorun yaşamadığımız nerede ise hiçbir komşumuz ya da ülke kalmamış durumdadır, nerede ise Hindistan ile bile kavga etmeyi başarmış durumdayız. Rusya, İran, Irak, Suriye, Yunanistan ve Bulgaristan ile şu an itibariyle ciddi gerilimler yaşıyoruz. Avrupa Birliği, Arap Birliği ve Amerika ile tansiyon yüksek, çözülmesi zor sorun çok. Mısır ve Libya’nın bir kısmı ile adeta düşman olduk, İsrail’i saymıyorum bile.

Yıllardır uygulanan yanlış dış politikalar sayesinde Türkiye’yi “sıfır dost, sıfır müttefik” konumuna getirdik düşman çok, dostumuz yok.

Covid-19 salgınının durdurmak elbette elimizde değil, lakin diğer sorunları yönetmek ya da durdurmak bizim elimizde ve tamamen uygulayacağımız politikalara bağlıdır. Böyle bir durumda yaşanacak sınır krizlerinin az hasar ile atlatılmasını beklemek fazlaca iyimserlik olacaktır. Umuyorum çok ağır ekonomik ve insani bedeller ödenmeden bu süreç atlatılabilir.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz