Rusya doları terk ediyor

0
9

Rusya, bir süredir rezervlerindeki doların payını azaltarak başta yuan ve euro olmak üzere diğer para birimlerine geçiyor.

Rusya’nın, rezervlerindeki doları diğer para birimleriyle değiştirmesini değerlendiren Rusya Ekonomik Kalkınma Bakanlığı Dış Ticaret Akademisi Dünya ve Ulusal Ekonomi Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Aleksandr Belçuk, bu politikanın dünyadaki genel eğilimi de yansıttığını ifade etti.

Prof. Dr. Aleksandr Belçuk, tarafından Sputnik’e yapılan açıklamada, “Rusya rezervlerinin alternatif para birimlerine aktarma eğilimi büyük ölçüde ABD’nin doları siyasi etki aracı olarak kullanmasından kaynaklanıyor. ABD’nin bu eylemleri, dünya ekonomisi üzerinde olumsuz etkiye sahip. Dünya sisteminin çok kutupluluğu bundan zarar görüyor” yorumunda bulundu.

- Reklam -

Belçuk, “Rusya’nın, doların payını alternatif para birimleri lehine azaltması, her şeyden önce, Batı yaptırımlarının genişletilmesi durumunda, devletin kendisini rezervlerine el konulmasına karşı güvene alma isteği. Bu koşullar ışığında, Rusya, Ulusal Varlık Fonu’ndaki kaynakları için yatırım risklerini çeşitlendirme politikasını geliştirdi ve hayata geçirmeye başladı. Rusya Maliye Bakanlığı, bu yılın başında, Ulusal Varlık Fonu’nun döviz yapısını yeni parametrelere getirmek için gerekli dönüştürme işlemlerini tamamladı” diye konuştu.

Diğer yandan Rusya rezervlerindeki Amerikan para biriminin payını azaltma eğilimi, uluslararası ticaretteki değişikliklerle de ilgili” diyen Belçuk, “Örneğin, Rusya-Çin ticaretindeki büyüme, yuanın Ulusal Varlık Fonu’nun döviz yapısına dahil edilmesine yol açtı. Bu eğilim, ekonomik açıdan oldukça doğru” değerlendirmesinde de bulundu.

Dolar hegemonyası 2. Dünya savaşı sonrası, Temmuz 1944’te ABD’nin New Hampshire eyaletinin küçük bir beldesi olan Bretton Woods’da toplanan Birleşmiş Milletler para ve finans konferansında imzalanan Bretton Woods Anlaşması ile kurulan yeni parasal sistem ile başlamıştı. 1990’ların başında Doğu Blokunun çözülmesi, SSCB’nin dağılması ve Çin Halk Cumhuriyetinin dışarıya açılarak kapitalist düzen ile entegrasyonu doların küresel hegemonyasını daha da pekiştirmiş bulunmaktadır.

Bu süreçte dolar hemen her ülkede geçmeye başlamış, küresel ölçekte hemen her ana malın temel değişim birimi ve rezerv para olarak kabul edilmiştir.

Bretton Woods’la getirilen sistem ancak 1971 yılına kadar devam edebilmiştir bu tarihten sonra ABD’nin tek taraflı olarak taahhüdünden vazgeçmesi sonucunda sistem çökmüştür. Aslında bu olay para tarihindeki en büyük skandaldır, dolandırıcılık ve kalpazanlık olarak dahi değerlendirilmesi mümkündür. Böyle bir eylemi güçlü bir devlet değil de, bir şirket yahut da kişi yapsa hakkında dolandırıcılıktan dava açılmaz mı?

Tüm dünyada insanlar, devletler ve kurumlar ellerinde tuttukları ve altın cinsinden bir karşılığı olduğunu düşündükleri kağıt parçaları ile baş başa kalmıştır. O tarihte 1 ons altın 35 dolar iken bu gün 1 ons altın 1800 – 1900 dolar civarında dalgalanmaktadır. Yani aradan geçen 50 yılda ons altının fiyatı 50 – 55 kat artmış ve yahut da diğer bir deyişle doların değeri bu ölçüde kaybolmuştur.

Amerika’nın doların bu hegemonik gücünü kullanarak siyasi isteklerini bir çok ülkeye rahatça dayatabildiğini defalarca görmüş bulunuyoruz. Görünen o ki yeniden güçlenen ve artık bende varım diyen Rusya bu hegemonyadan kurtulmaya çalışmaktadır.

Tek kutuplu dünya düzeninden çok kutuplu dünya düzenine geçilirken elbette para piyasalarında Amerika’nın bu denli tek başına at oynatmasına razı olmak mümkün değildir. Aslında dolar hegemonyasına dayanan bu kağıt para sistemi sürdürülebilir bir düzen değildir.

Özellikle üretici güçlerin korunabilmesi, üretimin sağlık bir şekilde devam edebilmesi açısından dünya para sisteminde yeni bir yapılanmaya gereksinim duyulduğu açıktır.

Değeri devletler tarafından keyfi olarak belirlenebilen, siyasi amaçlar ile kullanılabilen, popülist politikalara açık bu itibari kağıt para sistemi acilen terk edilmeli ve somut olarak emek, zaman, enerji ya da yatırım cinsinden bir karşılığı olan, değeri siyasilerin keyfi kararları ya da popülist uygulamaları ile kolayca değişmeyen yeni bir para birimine acil ihtiyaç vardır.

Küresel ekonominin sağlığına kavuşması ancak böyle bir para biriminin kullanılmaya başlaması ile mümkün olacaktır.

Muhtemelen Çin ve başka devletler tarafından da takip edilecek Rusya’nın bu yeni para ve rezerv politikasının yeni bir para sistemine geçişi tetikleyeceğini düşünüyorum.

- Reklam -

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz