Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Bakanlık'ta Almanya Ekonomi ve Enerji Bakanı Katherina Reiche ile 7'nci Türk-Alman Enerji Forumu'na katıldı. Forum marjında Bayraktar ve Reiche'nin eş başkanlıklarında enerji şirketlerinin CEO'larının katılımı ile üst düzey yuvarlak masa toplantısı gerçekleştirildi. Türk ve Alman şirketleri arasında iş birliği faaliyetlerine yönelik 3 ayrı mutabakat zaptı imzalandı. Ayrıca, 'Enerji Start-up Vitrini: Türk-Alman İnovasyon Değişimi', 'Dayanıklılığı Güçlendirmek: Daha Güçlü Enerji Sistemleri için İşbirliği' ile 'Veri Merkezlerinde Enerji Verimliliği' başlıklı paneller düzenlendi.

Türkiye ve Almanya arasında 15 yıl önce başlayan enerji iş birliği mekanizmasının, teknik bir platform olmanın ötesine geçtiğini belirten Bakan Bayraktar, 'Birlikte kurduğumuz bu köprünün, yalnızca enerji alanında değil, Türkiye ile Almanya arasındaki köklü dostluğun güçlendirilmesinde ve iki ülkenin birbirine yakınlaşmasında çok önemli bir rolü olduğunu düşünüyorum. Jeopolitik gerilimler, bölgedeki çatışmalar, tedarik zincirlerindeki aksamalar ve piyasalardaki dalgalanmaların enerji alanında ülkelerin dayanıklılığını her geçen gün sınamaktadır. Bu yıl forumumuzun temasını 'Enerji Güvenliği İçin Ortaklık' olarak belirlememiz de tam olarak bu anlayışın bir sonucudur. Zira enerji güvenliği, artık hiçbir ülkenin tek başına tesis edebileceği bir olgu değildir' diye konuştu.

'YENİ ENERJİ MİMARİSİ İNŞA ETMEYİ HEDEFLİYORUZ'

Bakan Bayraktar, Türkiye'nin enerjideki önceliklerinin enerji güvenliğini güçlendirmek, dışa bağımlılığı azaltmak ve 2053 Net Sıfır Emisyon hedefine ulaşmak olduğunu söyledi. Türkiye'nin toplam kurulu gücünün yaklaşık yüzde 65'ini yenilenebilir enerjinin oluşturduğunu, bu kapasiteyle yenilenebilir enerjide Avrupa'nın 5'inci, dünyanın ise 11'inci ülkesi konumunda olduğunu ifade eden Bayraktar, 'Bu yılın sonunda güneş enerjisi, kurulu güç kapasitemizdeki en büyük tekil kaynak haline gelecektir. Bununla da yetinmiyor; elektrifikasyon eksenli, her zamankinden daha esnek, daha dijital ve daha dayanıklı yeni bir enerji mimarisi inşa etmeyi hedefliyoruz. Enerji verimliliğini, stratejilerimizin tam merkezine koyarak bu alanda 2030'a kadar 20 milyar doların üzerinde yatırım öngörüyoruz. Yenilenebilir enerji ve enerji verimliliği, Türkiye ile Almanya'nın birlikte hızla ilerleyebileceği son derece büyük bir potansiyele sahip iş birliği alanlarıdır. Doğu ile batı arasındaki stratejik konumumuz ve inşa ettiğimiz bu kapsamlı altyapı sayesinde Türkiye, yalnızca kendi ihtiyacını karşılamıyor; güzergah ve arz çeşitlendirmesi yoluyla Avrupa'nın enerji güvenliğine de kritik katkılar sağlıyor. Biz bunu tek başımıza üstlendiğimiz bir rol olarak değil; ortaklarımızla ve komşularımızla geliştirdiğimiz, uzun dönemli enerji iş birliğinin, gerekliliği olarak görüyoruz' ifadelerini kullandı.

'YALNIZCA İSİM DEĞİŞİKLİĞİ DEĞİL'

Türkiye ve Almanya'nın iş birliğinde önemli bir güne şahitlik ettiklerini vurgulayan Bakan Bayraktar, şunları söyledi:

'İmzalayacağımız protokol ile Türk-Alman Enerji Ortaklığı, artık 'Türk-Alman Enerji ve Madenler Ortaklığı' haline gelecektir. Bu, yalnızca bir isim değişikliği değil; ortak hedeflerimizin bilinçli, stratejik ve vizyoner bir biçimde genişletilmesidir. Zira bugün enerji güvenliğinden söz ederken, yalnızca elektronu ve molekülü değil; o enerjiyi üreten teknolojilerin temelini oluşturan kritik mineralleri ve nadir toprak elementlerini de konuşmak zorundayız. Rüzgar türbininden güneş paneline, bataryadan şebeke ekipmanına kadar enerji dönüşümünün her halkası, bu stratejik kaynaklara bağlıdır. Tedarik zincirlerinin tek bir kaynağa sıkışmaması, en az enerji kaynaklarının çeşitlendirilmesi kadar hayatidir. Türkiye hem zengin maden potansiyeli hem de bu alandaki işleme kapasitesini geliştirme iradesiyle, bu denklemde güvenilir ve güçlü bir ortak olmaya hazırdır. Bu doğrultuda, kritik ham maddeler alanında başlatılan ilk kurumsal temasları memnuniyetle karşılıyoruz. Önümüzdeki dönemde araştırma kuruluşlarımızı, kamu kurumlarımızı ve sanayimizi bir araya getiren daha kurumsal bir iş birliği mekanizmasını bu güçlü zemin üzerine inşa etmemiz gerektiğini de ifade etmek istiyorum.'

'ALMAN YATIRIMCILARI GÖRMEKTEN BÜYÜK MEMNUNİYET DUYACAĞIZ'

Yenilenebilir enerji yatırımları, şebeke modernizasyonu, enerji depolama, dijitalleşme ve yapay zeka tabanlı enerji çözümlerinin öncelikleri olmaya devam edeceğini belirten Bayraktar, şöyle devam etti:

'Bu kapsamda, YEKA ihalelerimizde ve deniz üstü rüzgar hedeflerimizde Alman yatırımcıları görmekten büyük bir memnuniyet duyacağız. Elbette bu ölçekte bir dönüşüm ki yatırım ihtiyacını 2035'e kadar 80 milyar doların üzerinde öngörüyoruz, güçlü ve sürdürülebilir bir finansmana bağlıdır. Bu hususta, Alman finans kuruluşlarıyla iş birliğimize büyük önem veriyoruz. Hem kamu, hem de özel sermayeyi harekete geçiren, elverişli bir finansman ortamını birlikte oluşturmayı arzu ediyoruz.'

Fed'in yeni başkanı Kevin Warsh, karar sonrası yaptığı açıklamada, enflasyonun yüzde 2 hedefinin oldukça üzerinde seyrettiğini belirterek, fiyat istikrarını sağlama konusunda kararlı olduklarını ifade etti.

Bu gelişmeler sonrasında para piyasalarında yıl sonuna kadar bir kez faiz artışı yapılması ihtimali güçlendi. Para piyasalarındaki fiyatlamalarda, Fed'in eylül toplantısında yüzde 89 ihtimalle politika faizini 25 baz puan artıracağı tahmin ediliyor.

Öte yandan, geçen hafta ABD'de açıklanan enflasyon verileri, fiyat artışlarındaki hızlanmayı gözler önüne serdi. Ülkede Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) mayısta aylık yüzde 0,5, yıllık yüzde 4,2 arttı. Bu dönemde piyasa beklentisine paralel artan TÜFE, yıllık bazda Nisan 2023'ten bu yana en yüksek artışını kaydetti.

Dolar endeksi, bu gelişmeler, Fed'in 'şahin' mesajları ve Orta Doğu'da sağlanan uzlaşının belirsizlik taşımasıyla birlikte 101,13 seviyesine çıkarak son 13 ayın zirvesini gördü. Endeks, 16 Mayıs 2025 tarihinde 101,25 seviyesinde bulunuyordu.

Avro/dolar paritesi yaklaşık 3,5 ayın en düşük seviyesinde

Avrupa Merkez Bankasının yıl genelinde sıkı duruşunu sürdürmesi beklense de bölgede güçlenen enerji arz sıkıntıları kaynaklı maliyet baskılarının gücünü koruması avro/dolar paritesinin aşağı yönlü risklere karşı hassasiyetini artırıyor.

Dolardaki güçlü seyirle avro/dolar paritesi bugün 1,1418 ile 16 Mart'tan bu yana en düşük seviyeyi gördü ve şu sıralarda 1,1460'ta dengelendi.

Sterlin/dolar paritesi de 1,3163 ile 31 Mart'tan beri en düşük seviyeden işlem gördü. Parite, şu sıralarda önceki kapanışın yüzde 0,2 üzerinde 1,3229 seviyesinde seyrediyor.

Dolar/yen paritesi ise dün 161,81 ile 10 Temmuz 2024'ten bu tarafa en yüksek seviyesini test etmesinin ardından yeni günde yüzde 0,1 düşüşle 161,29'da bulunuyor.

'Güvenli liman talebi ve faiz oranı farkları doları etkiledi'

Rabobank Kıdemli FX Stratejisti Jane Foley, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, doların döngüsel destek bulduğu bir aşamaya girildiğinin söylenebileceğini belirtti.

Dolarda uzun vadeli bir düşüş eğilimi olduğu düşünülse de bunun döngüsel yükselişlere alan açabileceğinin kabul edilebileceğini söyleyen Foley, son 2 ayda güvenli liman talebi ve faiz oranı farkları gibi unsurların doları etkileyen belirgin faktörler olarak öne çıktığını ifade etti.

Foley, ABD/İsrail-İran Savaşı'nın başlarında piyasanın çeşitli G10 merkez bankaları için faiz artışlarını fiyatlamaya yöneldiğini ancak Fed'e yönelik faiz artışı beklentilerinin esas olarak mayıs ayında ortaya çıktığını dile getirdi.

Bu beklentilerin, Fed Başkanı Warsh'un sıkı para politikası yanlısı söylemiyle bu hafta daha da güçlendiğini vurgulayan Foley, şunları kaydetti:

'Avro/dolar paritesi, dolar endeksinin önemli bir bileşenidir. Bizim görüşümüze göre Avrupa'daki büyüme zayıflıkları, geçen yılki yükseliş eğilimli avro momentumunun kaybolduğunu göstermektedir. Bu da dolar endeksinde daha fazla yukarı yönlü potansiyel yaratacaktır. Avro/dolar paritesi, 1 aylık hedefimiz olan 1,15 seviyesinin altına gerilemiştir. 3 aylık 1,16 hedefimiz, Warsh'un daha 'güvercin' bir duruş sergilemesini varsayıyordu. Dolar görünümümüzü bu ayın ilerleyen günlerinde yeniden değerlendireceğiz.'

'Fed'in 'şahin' mesajları dolarda yukarı yönlü momentumu canlandırdı'

In Touch Capital Markets Kıdemli FX Analisti Piotr Matys de Fed'den gelen daha 'şahin' mesajların, dolarda yukarı yönlü momentumu yeniden canlandırdığını belirtti.

Teknik açıdan endeksin mart zirvesinin üzerine çıkarak yılın başından bu yana yeni bir tepe yapma olasılığını içeren bir senaryonun değerlendirilebileceğini kaydeden Matys, 'Dolar için bir diğer destek unsuru ise ABD ile İran arasındaki çatışmayı sonlandırmaya yönelik nihai bir anlaşmaya varılmasının zorlaşması durumunda ortaya çıkabilir.' dedi.

Tarımda kullanılan mal ve hizmetlerde artış

Ana gruplar incelendiğinde, bir önceki aya göre tarımda kullanılan mal ve hizmetler endeksinde yüzde 6,19, tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler endeksinde ise yüzde 1,95 artış gerçekleşti.

Yıllık bazda ise tarımda kullanılan mal ve hizmetler endeksinde yüzde 41,21, tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler endeksinde yüzde 25,80 artış kaydedildi.

En yüksek artış gübre ve enerjide

Alt gruplar arasında yıllık değişimin en yüksek olduğu kalem yüzde 62,77 artış ile gübre ve toprak geliştiriciler oldu.

Aylık bazda en yüksek artış ise yüzde 12,54 ile enerji ve yağlayıcılar grubunda gerçekleşti.

Tarımsal üretimde maliyet baskısını artıran bu yükselişler, çiftçilerin girdi maliyetlerindeki artış eğiliminin sürdüğünü ortaya koydu.

ABD-İran Görüşmelerine İlişkin Belirsizlik Fiyatları Destekliyor

Piyasalarda dikkatler ABD ile İran arasında imzalanan ve savaşın sona erdirilmesini öngören mutabakatın uygulanma sürecine çevrildi. Tarafların bugün İsviçre'nin Bürgenstock kasabasında gerçekleştirmesi planlanan toplantının iptal edilmesi, yatırımcıların risk algısını artırdı.

İsviçre Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, Bürgenstock'ta düzenlenmesi planlanan görüşmelerin gerçekleştirilmeyeceği belirtilirken, Beyaz Saray ise İran ile teknik görüşmelere yönelik hazırlıkların sürdüğünü açıkladı. Ancak ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'in İsviçre ziyaretinin ertelenmesi, sürece ilişkin soru işaretlerini artırdı.

Orta Doğu'da Süren Gerilim Petrol Piyasasını Etkiliyor

Bölgedeki jeopolitik gelişmeler de enerji piyasalarının gündeminde yer alıyor. İsrail ordusunun, ateşkes ve ABD-İran mutabakatına rağmen Lübnan'ın güneyindeki çeşitli bölgelere yönelik hava ve topçu saldırılarını sürdürdüğü bildirildi.

Uzmanlar, Orta Doğu'daki güvenlik risklerinin küresel enerji arzına ilişkin endişeleri canlı tuttuğunu ve bunun petrol fiyatları üzerinde destekleyici etki yarattığını belirtiyor.

Trump'ın Açıklamaları Dikkat Çekti

ABD Başkanı Donald Trump'ın, İran'ın askeri açıdan tamamen mağlup edildiğini savunması ve başkanın güç kullanma yetkisine ilişkin herhangi bir sınır görmediğini ifade etmesi de piyasalarda yakından takip edildi.

Trump'ın açıklamalarının, ABD-İran ilişkilerinin geleceğine dair belirsizlikleri artırdığı ve yatırımcıların temkinli pozisyon almasına neden olduğu değerlendiriliyor.

Brent Petrolde Teknik Seviyeler

Piyasa analistlerine göre Brent petrolde teknik görünümde 81,19 dolar seviyesi önemli direnç noktası olarak öne çıkıyor. Olası geri çekilmelerde ise 78,79 dolar seviyesi destek olarak takip ediliyor.

Küresel piyasalarda jeopolitik gelişmeler ve ABD-İran ilişkilerine yönelik haber akışının, petrol fiyatlarının yönü üzerinde belirleyici olmaya devam etmesi bekleniyor.

Devralma Taahhütlerle Onaylandı

Rekabet Kurulu tarafından verilen onay, Uber Technologies Inc. tarafından sunulan kapsamlı taahhüt paketi doğrultusunda gerçekleşti. Kurul, işlemin rekabet üzerindeki etkilerini değerlendirirken şirket tarafından sunulan yatırım ve büyüme planlarını da dikkate aldı.

Devralma kapsamında Uber, Türkiye’de faaliyet gösteren çevrim içi yemek siparişi, teslimat ve hızlı ticaret alanlarındaki operasyonları güçlendirmeyi hedefliyor.

Türkiye’ye 500 Milyon Dolarlık Yatırım Taahhüdü

Açıklamada öne çıkan en önemli detaylardan biri, Uber Technologies Inc.’in Türkiye’ye yönelik 500 milyon dolarlık yatırım taahhüdü oldu.

Söz konusu yatırımın;

• Yüksek nitelikli istihdamın artırılmasına,
• Yerel mühendislik ve yazılım geliştirme kabiliyetlerinin güçlendirilmesine,
• Türkiye’nin dijital dönüşüm süreçlerine katkı sağlanmasına,
• Teknoloji ve altyapı yatırımlarının desteklenmesine,

önemli katkılar sunmasının beklendiği belirtildi.

Dijital Ekosisteme Katkı Bekleniyor

Uzmanlar, Uber’in yatırım planının Türkiye’nin teknoloji ekosistemi açısından önemli fırsatlar yaratabileceğini değerlendiriyor. Özellikle yazılım geliştirme, lojistik teknolojileri ve dijital platform hizmetleri alanlarında yeni yatırımların sektörel büyümeyi destekleyebileceği ifade ediliyor.

Devralma işlemiyle birlikte çevrim içi yemek siparişi ve hızlı teslimat sektörlerinde rekabet dinamiklerinin nasıl şekilleneceği ise önümüzdeki dönemde yakından takip edilecek.

Gerekçeli Karar Daha Sonra Yayımlanacak

Rekabet Kurulu, devralma işlemine ilişkin gerekçeli kararın ilerleyen günlerde kurumun resmi internet sitesinde yayımlanacağını duyurdu. Kararın yayımlanmasıyla birlikte işlemin rekabet hukuku açısından detaylı değerlendirmeleri de kamuoyuyla paylaşılacak.

Toplam konut satışları içerisinde ilk el konutların payı yüzde 32,4, ikinci el konutların payı ise yüzde 67,6 oldu.

İpotekli Konut Satışları 19 Bin 754'e Geriledi

Türkiye genelinde ipotekli konut satışları mayıs ayında yıllık bazda yüzde 2,8 azalarak 19 bin 754 oldu. Diğer konut satışları ise yüzde 36,2 düşüşle 73 bin 579 olarak gerçekleşti.

Konut satışlarında ipotekli işlemlerin payı yüzde 21,2 olurken, diğer satış türlerinin payı yüzde 78,8 olarak açıklandı.

Yabancılara Konut Satışı Bin 387 Oldu

Yabancılara yapılan konut satışlarında da düşüş görüldü. Mayıs ayında yabancılara satılan konut sayısı, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 27 azalarak bin 387 oldu.

Yabancılara yapılan satışların toplam konut satışları içindeki payı yüzde 1,5 olarak gerçekleşti. Ocak-mayıs döneminde yabancılara yapılan konut satışları ise yüzde 15,1 azalarak 7 bin 68 oldu.

Mayıs ayında en fazla konut satışı yapılan yabancı uyruklar arasında Rusya vatandaşları ilk sırada yer aldı. Rusya Federasyonu vatandaşlarına 268, İran vatandaşlarına 125, Ukrayna vatandaşlarına ise 88 konut satışı gerçekleştirildi.

İş Yeri Satışlarında da Düşüş Yaşandı

Mayıs ayında Türkiye genelinde ilk el iş yeri satışları, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 24,8 azalarak 3 bin 255 oldu.

İkinci el iş yeri satışları ise yüzde 33,1 düşüşle 8 bin 179 olarak kayıtlara geçti. İpotekli iş yeri satışları yüzde 22,9 artarak 536 olurken, diğer iş yeri satışları yüzde 32,4 azalarak 10 bin 898 oldu.

TÜİK verileri, mayıs ayında konut ve iş yeri piyasasında genel olarak satışlarda gerileme yaşandığını ortaya koydu.

Sonsöz Gazetesi’nden Goncagül Konaş’ın haberine göre; SYM CEO’su Muzaffer Özen, 2030 yılına kadar 5 trilyon dolarlık büyüklüğe ulaşması beklenen helal ekonomisinin ülkeler ve işletmeler için önemli fırsatlar sunduğunu belirterek, helal standartlarının artık kalite, güven, şeffaflık ve sürdürülebilir üretimin küresel göstergesi olarak kabul edildiğini ifade etti.

“HELAL KAVRAMI ARTIK KALİTE VE GÜVENİN SEMBOLÜ”

Helal ekonomisinin dünya genelinde sessiz ancak güçlü bir büyüme gösterdiğini vurgulayan Muzaffer Özen, helal sertifikasyonunun yalnızca dini gereklilik olarak değerlendirilmesinin eksik bir bakış açısı olduğunu belirtti. Özen, “Bugün birçok işletme, helal belgelendirmeyi yalnızca dini hassasiyetlere yönelik bir uygulama olarak görmeye devam ediyor. Oysa küresel gerçekler bunun çok ötesine geçmiş durumda. Helal standartları artık uluslararası ticaretin, tüketici güveninin, sürdürülebilir üretimin ve küresel rekabetin önemli belirleyicilerinden biri haline gelmiştir” dedi.

Yaklaşık iki milyarı aşan Müslüman nüfusun yanı sıra güvenilir, hijyenik ve izlenebilir üretime önem veren milyonlarca tüketicinin de helal sertifikalı ürünleri tercih ettiğine dikkat çeken Özen, “Bu nedenle helal kavramı artık yalnızca dini bir tercih değil; kalite, güven, şeffaflık ve sürdürülebilirliğin küresel sembolü haline gelmiştir” ifadelerini kullandı.

KÜRESEL HELAL TİCARETİNİN ORTAK DİLİ: OIC VE SMIIC

Helal ekonomisinin büyümesinde uluslararası standartlaşma çalışmalarının kritik rol oynadığını belirten Özen, 57 üye ülkeden oluşan İslam İşbirliği Teşkilatı ile İslam Ülkeleri Standartlar ve Metroloji Enstitüsü tarafından geliştirilen standartların küresel ticaret için ortak bir çerçeve oluşturduğunu söyledi.

Özen, “SMIIC standartları günümüzde küresel helal ticaretinin teknik ve ticari ortak dili konumundadır” diyerek, ülkeler arasındaki teknik uyumun ve güven altyapısının bu standartlar sayesinde sağlandığını kaydetti.

HELAL GIDA PAZARI 1,3 TRİLYON DOLARI AŞTI

Küresel helal ekonomisinin en büyük bölümünü helal gıda sektörünün oluşturduğunu ifade eden Özen, sektörün ulaştığı ekonomik büyüklüğe dikkat çekti. “Bugün helal gıda pazarı tek başına 1,3 trilyon doların üzerinde bir hacme sahiptir. Ancak konu yalnızca gıda üretiminden ibaret değildir” diyen Özen, hammaddeden son ürüne, laboratuvar analizlerinden lojistiğe, depolamadan perakendeye kadar geniş bir değer zincirinin oluştuğunu belirtti. Et ve et ürünleri, süt ürünleri, hazır gıdalar, içecekler, gıda katkı maddeleri, yem üretimi ile gıda lojistiği ve depolama hizmetlerinin helal ekonomisinin en hızlı büyüyen alanları arasında yer aldığını vurguladı.

Haberin daha geniş ve detaylı halini Sonsöz Gazetesi’nde okuyabilirsiniz.

'YILLIK ORTALAMA YÜZDE 5,3 BÜYÜME KAYDETTİK'

Cevdet Yılmaz, inşaat sektörünün, ekonominin büyümesinde ve kalkınma sürecinde önemli, özel bir konuma sahip olduğunu vurgulayarak, 'Bir taraftan büyümemize katkı sunarken, diğer taraftan inşaat sektörü, enflasyonla mücadele programımıza da önemli katkılar sunmaktadır. Bu sektör, ileriye ve geriye dönük bağlantıları yüksek bir sektör. Demir çelikten seramiğe, camdan plastiğe, müteahhitlikten teknik müşavirliğe kadar çok geniş bir değer zincirini harekete geçiren sektör; üretime, istihdama, yatırımlara katkı sunmaktadır. Gayrisafi yurt içi hasılamızın yaklaşık yüzde 6'sı inşaat sektöründen oluşmaktadır. Diğer sektörler üzerindeki doğrudan ve dolaylı etkileri düşündüğünüzde bu daha yüksek bir orana çıkmaktadır. Türkiye ekonomisi, 2002-2025 döneminde yıllık ortalama yüzde 5,3 büyüme kaydetti. Bu, önemli bir performans. Dünya aynı dönemde yüzde 3,5 büyürken yıllık ortalama, Türkiye ekonomisi yılda 5,3 büyüdü. Öyle bir performansımız var. İnşaat sektörünün aynı dönemde yıllık ortalama büyümesi ise yüzde 6,8 oldu. Geçtiğimiz yıl ekonomimiz yüzde 3,6 büyürken inşaat sektörümüz yüzde 10,8 büyüme performansı kaydetti' ifadelerini kullandı.

'YAPI MALZEMELERİ İHRACATIMIZ 35,5 MİLYAR DOLARA ULAŞTI'

2026 yılının ilk çeyreğinde de sektörün büyümesini sürdürdüğünü ve ivmesini devam ettirdiğini belirten Yılmaz, inşaat sektörünün 2,2 milyondan istihdam imkanına sahip olduğunu söyledi. Bu kapasitenin uluslararası alana da yansıdığını aktaran Yılmaz, 'Türk müteahhitlik firmaları bugüne kadar 138 ülkede toplam 563 milyar dolara yakın proje üstlenmiş durumda. Dünyanın en büyük uluslararası müteahhitlik firmaları sıralamasında firma sayısı bakımından Çin'den sonra ikinci konumdayız. Dünyanın en büyük 250 uluslararası müteahhitlik firması listesinde, 45 Türk firması yer alıyor ve bu da küresel düzeyde ulaştığımız seviyeyi çok açık bir şekilde gösteriyor. Bu konuda son dönemde bir yeni düzenleme yaptık biliyorsunuz. Son hazırladığımız bir yasal pakette yurt dışına dönük teknik müşavirlik hizmetlerini tamamen vergiden muaf hale getirdik. Amacımız, bu alanda çok daha hızlı bir gelişim sağlanması ve sektörümüze daha geniş bir alan oluşturulması. Geçtiğimiz yıl yapı malzemeleri sektöründe ihracatımız 35,5 milyar dolara ulaştı. Ülkemizin dış ticaretine çok büyük katkı sundu bu alan. Toplam mal ihracatımızın yaklaşık yüzde 13'ünü gerçekleştiren yapı malzemeleri sektörümüz, üretim kapasitesi, pazar çeşitliliği ve yüksek katma değerli yapısıyla küresel pazardaki konumunu her geçen yıl daha da güçlendiriyor' dedi.

'BÖLGEMİZ YENİDEN İNŞA EDİLECEK'

Bölgesel gelişmelere değinen Yılmaz, 'Kuzeyimizde Ukrayna-Rusya, güneyimizde Orta Doğu'daki çatışmalar, ekonomiyi ve insani süreçleri çok etkiledi. Son dönemde ABD ile İran arasında oluşan barış memnuniyet verici. Ukrayna ile Rusya arasındaki savaş da 5'inci yılına girmiş durumda, bir an önce bitmesini arzu ediyoruz. Savaşlardan hiç kimseye fayda yok, ancak yıkım getirir. Biz yıkanları değil, inşa edenleri görmek istiyoruz. Şehirlerin imar edildiğini, insanların refahının arttığını görmek istiyoruz. Dolayısıyla önümüzdeki dönem, savaşların bittiği bir ortamda bölgemizde yeniden inşa çalışmalarının hızlanacağına ve bunun da sektörümüze yeni perspektifler açacağına inanıyoruz' diye konuştu.

Yeni yatay teknolojilerin ve yapay zekanın sektörü etkilediğini vurgulayan Yılmaz, 'Türkiye olarak dijital ve yeşil dönüşümü kalkınma stratejilerimizin merkezine almış durumdayız. 12'nci Kalkınma Planı'mızın omurgasını bu oluşturuyor. İnşaat ve yapı ekosistemi de aynı anlayışla şekillenmek durumundadır. Zengezur Koridoru'ndan Kalkınma Yolu'na kadar birçok imkanımız var. Bu güzergahlar aynı zamanda yeni enerji ve dijital güzergahlar, yeni ticaret rotaları olarak düşünülmek durumunda. Savaşlar, bölgedeki ülkelere ve Türkiye'ye ekonomik olarak büyük maliyetler üretti ama inşallah orta vadede çok daha önemli kazançlar sağlayacağımız bir döneme giriyoruz' diye konuştu.

'HİZMET İHRACATIMIZIN 40 MİLYAR DOLARI AŞMASINI TAHMİN EDİYORUZ'

Ticaret Bakanı Ömer Bolat ise hizmetler sektörünün en önemli alanlarından olan müteahhitlik sektörünün, 250 alt sektöre kaynaklık ettiğini belirterek, şöyle konuştu:

'Hizmetler sektörü, rekabetçi gücümüzle bizim hizmetler ticaretinde geçen yıl 122,5 milyar dolar ihracat hacmine ulaştığımız ve 63,5 milyar dolar fazla vererek cari işlemler açığımızı makul seviyelere indirdiğimiz çok önemli bir sektörümüzdür. Dünyada en fazla hizmet ticareti fazlası sağlayan ilk 6 ülke arasında yer almaktayız. Bu yıl da ocak-mayıs döneminde hizmetler ihracatımızın 40 milyar doları aşmasını tahmin ediyoruz. Hizmetler sektöründe, özellikle turizm gelirlerinde Türkiye dünyada turist sayısı bakımından 4'üncü, turizm gelirleri bakımından 6'ncı sırada yer almaktadır. Yurt dışı müteahhitlik sektörümüz de dünyada 2'nci sırada yer almaktadır ve özellikle 138 ülkede 13 bini aşan proje sayısıyla, 562 milyar dolarlık bir hacme ulaşan proje stoku ile göğsümüzü kabartmaktadır. Müteahhitlik sektörü, inşaat malzemeleri sektörünün de ana lokomotifi konumundadır. Müteahhitlikteki yurt içi ve yurt dışındaki gelişmeler, inşaat malzemeleri sektörünü de tetiklemekte ve onların da büyümesini hızlandırmaktadır. Baktığımızda Türkiye'nin yurt dışı müteahhitlik proje stokunda Bağımsız Devletler Topluluğu yüzde 43 oran ile 1'inci sıradadır. Burada da Rusya ve Türkmenistan ilk 2 sırayı paylaşmaktadır. Daha sonra yüzde 25 payla Orta Doğu ülkeleri, yüzde 18 payla da Afrika ülkeleri gelmektedir. Dikkat çekici olan, son yıllarda Avrupa ülkelerinin de payı artmaktadır. Geçen yıl müteahhitlik sektörümüzün kazandığı proje stokları içinde Avrupa ülkeleri yüzde 40'lık bir payla birinci sıraya yükselmişlerdir.'

Alt sektörlerde ise farklı eğilimler görüldü. Ulaştırma ve depolama hizmetleri yüzde 2 azalırken, konaklama ve yiyecek hizmetleri yüzde 4 arttı. Bilgi ve iletişim hizmetleri ise yüzde 13,9 ile en yüksek artışı kaydeden sektör oldu.

Mesleki, bilimsel ve teknik hizmetler yüzde 8,9 artış gösterirken, gayrimenkul hizmetleri yüzde 3,8 azaldı. İdari ve destek hizmetleri ise yüzde 0,6 düşüş kaydetti.

Aylık Bazda Gerileme

Hizmet üretimi Nisan ayında bir önceki aya göre yüzde 0,6 azaldı. Bu dönemde ulaştırma ve depolama hizmetleri yüzde 0,9, konaklama ve yiyecek hizmetleri yüzde 2,2 geriledi. Bilgi ve iletişim hizmetleri yüzde 2,6 artarken, gayrimenkul hizmetleri yüzde 1,6 azaldı.

Mesleki, bilimsel ve teknik hizmetler yüzde 0,5 artış gösterirken, idari ve destek hizmetleri yüzde 1,1 azalış kaydetti.

Sektörel Görünüm

Veriler, hizmet sektöründe yıllık bazda ılımlı bir büyüme görülürken aylık bazda sınırlı bir daralma yaşandığını ortaya koydu. Özellikle bilgi ve iletişim hizmetlerindeki güçlü artış dikkat çekti.

Türkiye İstatistik Kurumu, nisan ayına ilişkin inşaat üretim endeksi verilerini açıkladı.

Buna göre endeks, nisanda yıllık bazda yüzde 2,1 artış kaydetti.

İnşaatın alt sektörleri incelendiğinde, söz konusu ayda geçen yılın aynı ayına kıyasla bina inşaatı sektörü endeksi aynı kalırken, bina dışı yapıların inşaatı sektörü endeksi yüzde 12,3 ve özel inşaat faaliyetleri sektörü endeksi yüzde 2,7 arttı.

İnşaat üretim endeksi, nisanda aylık bazda da yüzde 0,7 artış gösterdi.

Bina inşaatı sektörü endeksi aylık yüzde 0,9, bina dışı yapıların inşaatı sektörü endeksi yüzde 1,4 artarken, özel inşaat faaliyetleri sektörü endeksi yüzde 0,5 azaldı.

17 Haziran Çarşamba günü itibarıyla akaryakıt istasyonlarındaki tabelalar güncellendi. İşte Ankara, İstanbul ve İzmir'deki güncel benzin, motorin (mazot) ve LPG (otogaz) pompa fiyatları:

İl İl Güncel Akaryakıt Fiyatları

Ankara Pompa Fiyatları

• Benzin: 64,09 TL / Litre

• Motorin: 65,97 TL / Litre

• LPG: 31,97 TL / Litre

İstanbul Pompa Fiyatları (Avrupa Yakası)

• Benzin: 63,12 TL / Litre

• Motorin: 64,86 TL / Litre

• LPG: 31,99 TL / Litre

İzmir Pompa Fiyatları

• Benzin: 64,36 TL / Litre

• Motorin: 66,24 TL / Litre

• LPG: 31,79 TL / Litre

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 90,09 puan ve yüzde 0,62 artışla 14.583,18 puana çıktı. Bankacılık endeksi yüzde 0,43, holding endeksi yüzde 0,31 değer kazandı.

Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran yüzde 1,93 ile ticaret, tek gerileyen yüzde 0,17 ile bilişim oldu.

Küresel piyasalar, ABD-İran anlaşmasının cuma günü imzalanacağına ilişkin haber akışına karşın anlaşmanın ayrıntılarının netleşmemesi ve teknoloji hisselerindeki satış baskısıyla karışık bir seyir izleniyor.

Hürmüz Boğazı'nın normale döneceğine yönelik beklentiler piyasalar için olumlu bir gelişme olsa da bu gelişmelerin kalıcılığı konusunda soru işaretleri devam ediyor.

Öte yandan piyasalarda gözler ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz kararına çevrildi.

Fed'in yeni Başkanı Kevin Warsh'un yöneteceği ilk toplantıdan çıkacak para politikası kararları piyasaların odağında bulunuyor. Bankanın faiz oranını sabit tutmasına kesin gözüyle bakılırken, Warsh'un ilk sözle yönlendirmelerindeki tonuna dikkat edilecek.

Analistler, para politikası metni ile Warsh'un toplantı sonrası yapacağı açıklamalarda gelecek dönem politikalarına ilişkin sinyaller aranacağını belirterek, bu sinyaller doğrultusunda piyasalarda oynaklığın artabileceğini ifade etti.

Bankanın yapacağı projeksiyonlar da takip edilecek. Fed'in büyüme tahminlerinde aşağı yönlü, enflasyon tahminlerinde ise yukarı yönlü revizyona gidebileceği değerlendiriliyor.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olacağını, yurt dışında ise Fed'in faiz kararının yanı sıra Avro Bölgesi'nde enflasyon ve ABD'de perakende satışlar başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.600 ve 14.700 puanın direnç, 14.400 ve 14.300 puan seviyelerinin destek konumunda olduğunu kaydetti.

ABD ile İran arasında sağlanan anlaşmanın 19 Haziran'da İsviçre'nin Bürgenstock kasabasında imzalanması bekleniyor.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Mecid Taht Revançi de ABD'nin İran'a ait gemilere uyguladığı deniz ablukasını iki ülke arasında 14 Haziran'da varılan mutabakatın imzalanmasından önce kısmen kaldırdığını söyledi.

ABD ve İran arasında anlaşma sağlanmasına ve taraflardan olumlu açıklamalar gelmesine karşın Hürmüz Boğazı'na ilişkin belirsizliğin devam etmesi piyasaların yön arayışına girmesine neden oluyor.

Analistler, yatırımcıların ABD-İran anlaşmasının uygulanabilirliği konusunda emin olmak istediğini belirtti.

Boğazın yeniden açılmasının zor olabileceği ve petrol sevkiyatlarının artmasının aylar sürebileceği yönündeki endişeler de piyasa fiyatlamalarında etkili oluyor.

Diğer taraftan ABD-İran anlaşmasının İran'ın petrol ve yakıt satışına derhal başlamasına olanak tanıyabileceğine dair haber akışı ise piyasalarda olumlu fiyatlanan gelişmeler arasında yer alıyor.

Öte yandan piyasaların gözü Fed'in bugünkü faiz kararında olacak.

Fed'in yeni Başkanı Kevin Warsh'ın yöneteceği ilk toplantıdan çıkacak para politikası kararları piyasaların odağında bulunuyor. Bankanın faiz oranını sabit tutmasına kesin gözüyle bakılırken, Warsh'ın ilk sözle yönlendirmelerindeki tonuna dikkat edilecek.

Analistler, para politikası metni ile Warsh'ın toplantı sonrası yapacağı açıklamalarda gelecek dönem politikalarına ilişkin sinyaller aranacağını belirterek, bu sinyaller doğrultusunda piyasalarda oynaklığın artabileceğini ifade etti.

Bankanın yapacağı projeksiyonlar da takip edilecek. Fed'in büyüme tahminlerinde aşağı yönlü, enflasyon tahminlerinde ise yukarı yönlü revizyona gidebileceği değerlendiriliyor.

Büyümede aşağı yönlü revizyonlar yapılacağına yönelik öngörüler de piyasalardaki risk iştahının törpülenmesinde etkili oldu.

Öte yandan bugün açıklanacak noktasal grafikte Warsh'ın kendi tahminlerini ekleme ihtimalinin düşük olduğu tahmin ediliyor. Bu durumun Warsh'ın, Jerome Powell, Janet Yellen ve Ben Bernanke dönemlerinde uygulanan gelenekten farklı bir yaklaşım benimseyebileceğine işaret ettiği değerlendiriliyor.

Analistler, jeopolitik gelişmelerin Fed'in işini zorlaştıran en önemli neden olduğunu belirtti.

Orta Doğu'da kalıcı bir barış anlaşmasına ilişkin umutların güçlenmesiyle Brent petrolün varil fiyatı yüzde 1,4 azalışla 78,2 dolara gerileyerek 3 Mart'tan bu yana en düşük seviyesini gördü.

Buna karşın petrol fiyatlarının savaş öncesi seviyelere hemen dönmesi beklenmiyor. Bunun başlıca nedenleri arasında, barış sağlansa bile tedarikin kısa sürede normale dönmeyeceği ve İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçiş için ücret talep edebileceğine yönelik beklentiler yer alıyor.

Ücret talebi olması durumunda petrol trafiğinin, mayınlandığı bildirilen Umman kıyılarına yönlenebileceği tahmin ediliyor. Buradaki güvenli geçişin ise haftalar hatta aylar sürebileceği öngörülüyor.

Bu gelişmelerle ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yatay seyirle yüzde 4,44'te, dolar endeksi önceki kapanışın hemen altında 99,5 seviyesinde seyrediyor.

ABD-İran anlaşmasına ilişkin ayrıntıların netleşmemesi nedeniyle altının onsu yüzde 0,1 azalışla 4 bin 325 dolardan işlem görüyor.

Dünya Altın Konseyi, merkez bankalarının rezervlerinde altının payının artmaya devam etmesinin, doların küresel rezervlerdeki hakimiyetinin ise gelecek 5 yıl içinde zayıflamasının beklendiğini bildirdi.

New York borsası karışık seyretti

New York borsası, teknoloji hisselerindeki satış baskısının etkisiyle dün karışık bir seyir izledi. Teknoloji şirketlerinin aşırı yükseldiğine dair endişeler piyasalardaki fiyatlamalarda etkili oldu.

Öte yandan, tarihi halka arzıyla dikkatleri üzerine çeken Space Exploration Technologies Corp. (SpaceX) hisselerindeki yükseliş üçüncü işlem gününde de sürdü.

Gün içinde yüzde 17'ye kadar yükselen şirket hisseleri, gün içi kazançlarının bir kısmını geri vererek seansı yüzde 4,83 artışla tamamladı.

Hisselerdeki yükseliş, SpaceX'i piyasa değeri açısından gün içinde e-ticaret devi Amazon'un, kısa süreliğine de teknoloji devi Microsoft'un önüne taşıdı.

Gün sonunda piyasa değeri 2,6 trilyon dolar olarak kaydedilen SpaceX, dünyanın en değerli şirketleri sıralamasında altıncı sırada yer aldı.

Şirket ayrıca yapay zeka destekli kod editörü Cursor'un geliştiricisi Anysphere'i 60 milyar dolar değerleme üzerinden satın almak üzere anlaşmaya vardığını duyurdu.

Söz konusu gelişmelerle Dow Jones endeksi yüzde 0,64 değer kazanırken, S&P 500 endeksi yüzde 0,57, Nasdaq endeksi yüzde 1,15 değer kaybetti.

Dow Jones endeksi 52.190,29 puanla rekor tazeledi. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne yükselişle başladı.

Avrupa borsaları pozitif seyretti

Avrupa borsaları, Hürmüz Boğazı'nın bu hafta açılabileceğine yönelik beklentilerle dün pozitif seyretti.

Özellikle petrol fiyatlarındaki düşüş Avrupa piyasalarındaki risk iştahını destekledi.

Buna karşın Avrupalı yetkililer ve şirketler Hürmüz Boğazının savaş öncesi durumuna ne kadar hızlı dönebileceğine ilişkin çekinceler yaşıyor.

Taraflar arasında anlaşma sağlanmasına karşın Avrupa'da enflasyonist baskıların sürebileceğine yönelik endişeler devam ediyor. Bu nedenle Avrupa Merkez Bankasının (ECB) bu yıl ikinci bir faiz artırımına gidebileceğine ilişkin beklentiler bulunuyor.

Öte yandan Avrupa Parlamentosu (AP), Avrupa Birliği (AB) ile ABD arasındaki ticaret anlaşmasının uygulanmasına yönelik yasal düzenlemeleri kabul etti.

Bu arada Almanya'da kurumsal yatırımcı ve analistlerin ekonomiye duyduğu güven, Orta Doğu'dan gelen barış sinyalleriyle birlikte haziran ayında beklentilerin üzerinde iyileşme gösterdi.

Avrupa Ekonomik Araştırmalar Merkezi (ZEW), kurumsal yatırımcı ve analistlerin gelecek 6 aya ilişkin beklentilerini ölçen ZEW Ekonomik Güven Endeksi'nin haziran ayı sonuçlarını açıkladı.

Buna göre, mayısta eksi 10,2 olan endeks, haziranda 20,7 puanlık artışla 10,5 değerini aldı. Piyasa beklentisi, endeksin bu dönemde eksi 6 seviyesine yükseleceği yönündeydi.

Söz konusu gelişmelerle İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,61, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,07, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,75 ve İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,15 değer kazandı. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne karışık seyirle başladı.

Asya borsaları karışık seyrediyor

New York borsasındaki karışık seyir yeni günde Asya piyasalarına da taşındı.

Makroekonomik veri tarafında Japonya'nın mayıs ayı ihracatı yıllık bazda çip talebindeki artışla birlikte yüzde 17 ile Kasım 2022'den bu yana en hızlı artışını göstererek tahminleri aştı.

Ülkenin ithalatı ise mayıs ayında yıllık bazda yüzde 12,5 ile Ocak 2025'ten bu yana en hızlı yükselişini kaydetti ve beklentileri aştı.

Öte yandan Çin Merkez Bankası (PBoC) kısa vadeli faiz oranlarının ayarlanmasına yönelik mekanizmayı geliştireceğini ve uygun zamanda gecelik ters repo işlemlerinin kapsamını genişletebileceğini belirtti. Bu kararın Bankayı küresel emsalleriyle daha uyumlu hale getirebileceği öngörülüyor.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,5, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 0,7 yükselirken, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,2, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,4 geriledi.

Borsa günü yükselişle tamamladı

Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,32 değer kazanarak 14.493,09 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat ise dün günü akşam seansında normal seans kapanışının hemen altında 16.850,00 puandan tamamladı.

Dolar/TL dün günü 46,2950'den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 46,3170'ten işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olacağını, yurt dışında ise ABD'de Fed'in faiz kararının yanı sıra İngiltere ve Avro Bölgesi'nde enflasyon, ABD'de perakende satışlar başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.600 ve 14.700 puanın direnç, 14.400 ve 14.300 puan seviyelerinin destek konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

12.00 Avro Bölgesi, mayıs ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE)

14.00 ABD, haftalık mortgage başvuruları

15.30 ABD, mayıs ayı perakende satışlar

17.00 ABD, mayıs ayı bekleyen konut satışları

21.00 ABD, Fed faiz kararı

21.30 ABD, Fed Başkanı Warsh'ın basın toplantısı

Kurul, söz konusu uygulamaların Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'u ihlal ettiğine hükmederek ilgili şirketler hakkında yaptırım kararı aldı.

Uzlaşma sürecinde milyonlarca liralık ceza

Soruşturma devam ederken bazı firmalar uzlaşma yolunu tercih etti. Bu kapsamda Petlas, Üstündağ Lastik, Tatko Lastik, Prolas, Özcanlar Lastik, Kardeşler Ulaşım ve Abdullah Özdoğan Ticaret hakkında yürütülen uzlaşma süreçleri tamamlandı.

Uzlaşma kapsamında söz konusu şirketlere toplam 497 milyon 91 bin 986 lira idari para cezası uygulanırken, soruşturma bu firmalar açısından uzlaşma ile sona erdi.

Brisa, Goodyear, Michelin ve Pirelli de soruşturma kapsamında incelendi

Soruşturma sonucunda Brisa, Goodyear, Hankook, Michelin, Pirelli, Prometeon Turkey ve Otomotiv Lastikleri Tevzi dahil birçok önemli sektör oyuncusu hakkında değerlendirme yapıldı.

Kurul, bazı şirketlere yönelik ihlal tespitleri nedeniyle idari para cezası uygulanmasına karar verirken, Prometeon Turkey, Brisa ve Hankook hakkında para cezası uygulanmasına yer olmadığına hükmetti.

Ayrıca Brisa'nın Motorlu Taşıtlar Sektöründeki Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında grup muafiyetinden yararlanmasına karar verildi.

Bayiler üzerinden bilgi paylaşımına yeni kısıtlamalar getirildi

Rekabet Kurulu, sektör içerisinde bayiler aracılığıyla gerçekleşen dolaylı bilgi paylaşımının önüne geçmek amacıyla yeni yükümlülükler de getirdi.

Buna göre üretici ve tedarikçi firmalar tarafından bayilere gönderilecek fiyat listeleri ve fiyat duyurularında her bayiye özel kodlama ve filigran sistemi kullanılacak. Toplu fiyat bildirimleri sonlandırılacak ve tüm duyurular yalnızca şirketlerin özel dijital portalları üzerinden birebir gerçekleştirilecek.

Kurul ayrıca bayilerin gelecekte uygulanacak fiyat bilgilerini rakip üretici veya bayilere aktarmasının önlenmesine yönelik tedbirlerin hayata geçirilmesini zorunlu tuttu.

Lastik sektöründe rekabetin güçlendirilmesi hedefleniyor

Rekabet Kurulu tarafından alınan kararların, Türkiye lastik yenileme ve dağıtım pazarında şeffaflığın artırılması, fiyat koordinasyonunun önlenmesi ve tüketici lehine daha rekabetçi bir piyasa yapısının oluşturulması amacı taşıdığı belirtildi.

Uzmanlar, getirilen yeni düzenlemelerin sektörde bilgi paylaşımını sınırlandırarak rekabet ortamını güçlendireceğini ve uzun vadede tüketicilere olumlu yansıyabileceğini değerlendiriyor.

ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a saldırısıyla başlayan savaş, müzakerelerin sonunda mutabakatla sonuçlandı. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif yaptığı açıklamada, ABD ve İran'ın mutabakata vardığını duyurarak, Lübnan dahil tüm cephelerde askeri operasyonların derhal ve kalıcı olarak sona erdirildiğini ilan etti.

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile varılan mutabakat kapsamında Hürmüz Boğazı'nın 19 Haziran Cuma günü tamamen açılacağını belirterek, bölgedeki mayınların büyük bölümünün etkisiz hale getirileceğini söyledi.

Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Kuruluşu (UNCTAD) verilerine göre, savaş öncesinde Hürmüz Boğazı'ndan günlük ortalama 130 ticari gemi geçiş yapıyordu. Savaşın 28 Şubat'ta başlamasının ardından boğazdaki ortalama günlük gemi trafiği yüzde 90'ın üzerinde azaldı, bazı günler boğazdan sadece bir geminin geçtiği görüldü.

AA muhabirinin veri analitik şirketi Kpler'den derlediği bilgilere göre, Hürmüz Boğazı'ndan 10 Haziran'da 5, 11 Haziran'da 4, 12 Haziran'da 7, 13 Haziran'da 1 ve 14 Haziran'da 5 ticari gemi geçiş yaptı.

Boğazı 14 Haziran'da geçen son gemilerden Malta bayraklı Disha, Katar'dan Hindistan'a 132 bin metreküp sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) taşıyordu.

Mutabakatın duyurulması sonrası 15 Haziran'da Hürmüz Boğazı'ndan 3 geçiş oldu

ABD-İran arasında 15 Haziran'ın ilk saatlerinde mutabakata varıldığının duyurulmasının ardından dün Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemi geçişlerinde kayda değer bir hareketlilik yaşanmadı ve 15 Haziran'da Boğaz'dan 3 ticari gemi geçti.

Saint Kitts and Nevis bayraklı kuru yük gemisi Kaiser, yaklaşık 27 bin ton yükle Irak'ın Umm Kasr Limanı'ndan Umman'a gitmek üzere İran karasuları üzerinde oluşturulan 'İran rotasını' kullanarak boğazdan geçiş yaptı.

Honduras bayraklı petrol tankeri Argo Maris de 6 bin 700 ton petrol ürünü yüklü olarak İran'ın Bender Abbas Limanı'ndan yola çıktı ve İran rotasını kullanarak Hürmüz Boğazı'nı geçti. Geminin varış noktası bilinmiyor.

Umman'dan İran'a yaklaşık 11 bin 500 ton çelik taşıyan Sierra Leone bayraklı Momentum Phonix adlı yük gemisi de Hürmüz Boğazı'nı 15 Haziran'da geçti.

ABD-İran mutabakatı sonrası boğazdan gemi geçişine ilişkin belirsizlik sürerken sektör temsilcileri sürecin oldukça kırılgan olduğunu ifade ediyor. Bu kapsamda Hürmüz Boğazı'nda trafiğin savaş öncesi normal seviyelerine dönmesinin oldukça uzun zaman alacağı öngörülüyor.

Baltık ve Uluslararası Denizcilik Konseyi'ne (BIMCO) göre, bölgedeki mayın tehdidi endişe kaynağı olmaya devam ediyor ve güvenlik durumu 'riskli' seviyede bulunuyor.

İngiltere Deniz Ticaret Örgütü de Hürmüz Boğazı geçişlerine yönelik deniz güvenliği tehdit seviyesinin 'kritik' olmaya devam ettiği uyarısını yapıyor.

Boğazdan geçişler 30 gün içinde savaş öncesi seviyenin ancak yüzde 50'sine ulaşabilir

Halihazırda Körfez'de boğazdan geçmek için bekleyen yaklaşık 500 ticari gemi bulunuyor.

Hürmüz Boğazı'nda 100 günden fazla süren kesintinin ardından ilk olarak bekleyen gemilerin geçişinin tamamlanması bekleniyor. Bu geçişlerin 30 gün içinde savaş öncesi seviyenin yüzde 50'sine ulaşabileceği tahmin ediliyor.

ABD-İran arasında mutabakatın uygulanmasına yönelik herhangi bir sorun yaşanmaması halinde, Körfez'de yüklü haldeki 118 tanker, 10-15 gün içinde boğazdan geçmesi beklenen öncelikli gemiler olarak öne çıkıyor. Boğazdan geçen gemi sayısının bir ayın sonunda günlük 15'ten yaklaşık 40'a yükselebileceği, bunun yaklaşık yüzde 60'ını da tankerlerin oluşturması tahmin ediliyor.

'Birikmiş gemi' geçişleri sonrası Hürmüz Boğazı'nın normalleşmesine yönelik belirleyici adımın ise gemilerin Körfez'e yeniden giriş yapma hızı olacağı ifade ediliyor. Gemi şirketlerinin temkinli davranması beklenirken Körfez'e yeniden girişlerin kademeli olacağı öngörülüyor.

İlk 30 günün sonunda Körfez'e giren tanker sayısının günde 12'yi bulabileceği değerlendirilirken bu rakam savaş öncesi seviyelere göre yaklaşık yüzde 50 düşük kalıyor.

'Yaklaşık 2-3 ayı bulabilir'

Kpler Denizcilik Risk ve Uyum Müdürü Dimitris Ampatzidis, paylaştığı bilgi notunda, Körfez'de 500 ticari geminin bulunduğunu tahmin ettiklerini belirterek, 'Boğazın yeniden açıldığı kabul edilse bile bu durum trafiğin hemen normale döneceği anlamına gelmez. Bekleyen gemilerin bölgeden ayrılması, seferlerini tamamlaması ve muhtemelen yeni yük almak üzere geri dönmesi için zamana ihtiyaç olacak. Bu süreç yaklaşık 2-3 ayı bulabilir. Orta Doğu'nun bazı bölgelerinde savaş öncesi üretim ve ihracat seviyelerine dönüş ise ülkeye ve operasyonel koşullara bağlı olarak daha uzun sürebilir.' değerlendirmesinde bulundu.

Hürmüz Boğazı'nın siyasi ve güvenlik açısından hızlı bir şekilde yeniden ticaret akışına açılmasının önemli olduğunu kaydeden Ampatzidis, ticari nakliye sisteminin de kademeli olarak normalleşebileceğini ifade etti.

• Sanayi sektörü ciro endeksi: %40,1 artış
• İnşaat ciro endeksi: %32,2 artış
• Ticaret ciro endeksi: %33,5 artış
• Hizmet ciro endeksi: %34,3 artış

Aylık Ciro Değişimi

Aynı dönemde toplam ciro endeksi aylık yüzde 1,6 arttı.

Alt sektörlerde aylık değişim şöyle gerçekleşti:

• Sanayi sektörü: %3,7 artış
• İnşaat sektörü: %6,9 artış
• Ticaret sektörü: %0,6 azalış
• Hizmet sektörü: %4,1 artış

Ticaret Satış Hacminde Sınırlı Artış

Ticaret satış hacmi, 2026 yılı Nisan ayında yıllık bazda yüzde 0,1 artış gösterdi.

Alt kalemlerde ise:

• Motorlu kara taşıtları ve motosiklet ticareti: %7,6 azalış
• Toptan ticaret: %3,3 azalış
• Perakende ticaret: %11,4 artış

Ticaret satış hacmi aylık bazda ise yüzde 2,7 azaldı.

Alt detaylarda:

• Motorlu taşıt ticareti: %0,6 artış
• Toptan ticaret: %3,7 azalış
• Perakende ticaret: %1,7 azalış

Veriler, sektörlerdeki büyümenin özellikle hizmet ve sanayi tarafında öne çıktığını ortaya koydu.

Washington yönetimi, anlaşmanın nükleer programın denetlenmesi ve bölgedeki radikal gruplara finansman sağlanmaması konusunda iş birliği çerçevesi sunduğunu açıkladı. Trump, İran'ın hiçbir zaman nükleer silah sahibi olmayacağı konusunda uzlaşı sağlandığını belirtirken, Vance ise anlaşmanın yalnızca genel bir çerçeve oluşturduğunu ve kritik ayrıntıların ilerleyen müzakerelerde netleşeceğini ifade etti.

Piyasalarda İlk Tepki Pozitif Oldu

Anlaşma haberinin ardından küresel piyasalarda güçlü bir yükseliş görülürken, yeni işlem gününde yatırımcıların daha ihtiyatlı hareket ettiği gözleniyor. Özellikle Hürmüz Boğazı'nda enerji akışının tamamen normale dönmesinin zaman alabileceğine yönelik beklentiler, piyasalardaki iyimserliği sınırlıyor.

Analistler, diplomatik gelişmenin önemli bir jeopolitik risk unsurunu azalttığını ancak anlaşmanın sürdürülebilirliğine ilişkin soru işaretlerinin devam ettiğini belirtiyor.

Gözler Fed Toplantısında

Piyasaların odağında yarın açıklanacak olan ABD Merkez Bankası (Fed) faiz kararı bulunuyor. Fed'in para politikasına ilişkin vereceği mesajların küresel varlık fiyatları üzerinde belirleyici olması bekleniyor.

Makroekonomik veriler de ekonomik yavaşlama sinyalleri vermeye devam ediyor. ABD'de açıklanan New York Fed imalat endeksi beklentilerin altında kalırken, sanayi üretimindeki artış da sınırlı gerçekleşti.

ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,48 seviyesinde bulunurken, dolar endeksi 99,80 seviyelerinde işlem görüyor.

Altın ve Petrol Fiyatlarında Son Durum

Jeopolitik risklerin etkisiyle altının ons fiyatı yüzde 0,3 yükselerek 4.322 dolara çıktı. Brent petrol ise ABD-İran mutabakatının enerji arzına yönelik endişeleri azaltmasıyla yüzde 0,7 gerileyerek 82,4 dolar seviyesine indi.

Wall Street'te Rekorlar Geldi

ABD borsaları günü güçlü yükselişlerle tamamladı. Dow Jones endeksi yüzde 0,92 yükselerek tarihi zirvesini yenilerken, S&P 500 yüzde 1,65 ve Nasdaq yüzde 3,07 değer kazandı.

Özellikle SpaceX hisseleri, halka arz sürecinin ardından ikinci işlem gününde yüzde 19,6 yükselerek dikkat çekti. Şirketin halka arzdan yaklaşık 85,7 milyar dolar gelir elde ettiği açıklandı.

Petrol fiyatlarındaki düşüş enerji şirketlerini olumsuz etkilerken, havayolu şirketlerine alım getirdi. Exxon Mobil ve Chevron hisseleri gerilerken, United Airlines ve American Airlines hisseleri yükseldi.

Avrupa ve Asya Borsalarında Karışık Seyir

Avrupa borsaları İngiltere hariç günü yükselişle tamamladı. Avrupa Merkez Bankası Başkanı Christine Lagarde, enerji fiyatlarındaki yükselişin enflasyona ikinci tur etkiler yaratabileceği konusunda uyarıda bulundu.

Asya tarafında ise Japonya Merkez Bankası'nın politika faizini yüzde 1'e yükseltmesi dikkat çekti. Bu karar, bankanın 1995 yılından bu yana ulaştığı en yüksek politika faizi seviyesi oldu.

Çin'de ise zayıf tüketim verileri ekonomideki kırılganlığın sürdüğüne işaret etti. Perakende satışlar Mayıs ayında son iki buçuk yılın ardından ilk kez daralma gösterdi.

Borsa İstanbul Güçlü Yükseldi

Yurt içinde ise Borsa İstanbul pozitif ayrıştı. BIST 100 endeksi günü yüzde 3,64 yükselişle 14.446 puanda tamamladı.

Orta Doğu'da tansiyonun düşeceğine yönelik beklentiler ve tahvil faizlerindeki gerilemenin etkisiyle Türkiye'nin 5 yıllık kredi risk primi (CDS) 218 baz puanın altına gerileyerek son dört ayın en düşük seviyesini gördü.

Analistler, BIST 100 endeksinde 14.600 ve 14.700 seviyelerinin direnç; 14.300 ve 14.200 puan seviyelerinin ise destek konumunda olduğunu belirtiyor.

Ankara’da yaşayan ailenin 7 yaşındaki Ülke Nur’una immün yetmezlik teşhisi konulurken, tedavisi için ilik nakli gerekiyor. 3 yaşındaki Umay İkra ise immün yetmezlik, interstisyel akciğer hastalığı ve kronik solunum yetmezliği nedeniyle yaşam mücadelesi veriyor. Doktorlar minik Umay için akciğer ve ilik naklinin gerekli olduğunu belirtiyor.
Ailenin en büyük çocuğu olan 9 yaşındaki Ülkü Nisa da FMF ve aort yetmezliği hastalıklarıyla mücadele ediyor.

Tedavi süreçlerinin devam edebilmesi için destek bekleyen Yalçınkaya ailesi, Karaelmas Gazeteciler Derneği aracılığıyla hayırseverlere çağrıda bulunarak üç kızlarının sağlığına kavuşabilmesi için yardım eli uzatılmasını istedi.

DİP NOT; Anne Edanur Yalçınkaya’nın numarası; 05414571201

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 420,99 puan ve yüzde 3,02 artışla 14.359,48 puana çıktı. Bankacılık endeksi yüzde 6,41, holding endeksi yüzde 3,11 değer kazandı.

Tüm sektör endeksleri kazandırırken, en çok kazandıran bankacılık oldu.

Küresel piyasalar, ABD ve İran arasında anlaşma sağlanmasıyla haftaya ralli havasında başladı.

ABD/İsrail-İran Savaşına ve teknoloji şirketlerine ilişkin gelişmeler küresel piyasaların odağında olmayı sürdürüyor.

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, ABD ve İran arasında anlaşmaya varıldığını duyurdu.

ABD Başkanı Donald Trump da İran ile yapılan barış anlaşmasının tamamlandığını, Hürmüz Boğazı'nın açılarak ABD'nin deniz ablukasının derhal kaldırılacağını bildirdi.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi de, ABD ile anlaşmaya varıldığını doğrulayarak, mutabakat zaptının 19 Haziran'da İsviçre'de imzalanacağını belirtti.

ABD ve İran arasında varılan barış anlaşmasının küresel enflasyon baskılarını hafifleteceği ve yüksek faiz oranlarına duyulan ihtiyacı azaltacağına yönelik öngörüler, küresel piyasalarda risk iştahını destekliyor.

Söz konusu gelişmenin bu hafta faiz kararlarını açıklayacak merkez bankaları için bir rahatlama sağlaması beklenirken, enerji fiyatlarından kaynaklı enflasyonist baskılara dair endişelerin hafifleyebileceği ve bunun da para politikalarını sıkılaştırma konusundaki baskıyı bir nebze olsun hafifletebileceği tahmin ediliyor.

Analistler, bugün yurt içinde sanayi üretimi, yurt dışında ise ABD'de ve Avro Bölgesi'nde sanayi üretimi başta olmak üzere veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.500 ve 14.400 puanın direnç, 14.300 ve 14.200 puan seviyelerinin destek konumunda olduğunu kaydetti.

Uluslararası piyasalarda brent petrolün varil fiyatı yeni güne yüzde 4 düşüşle 83 dolardan başladı. Küresel piyasalardaki bu sert düşüşün ardından, yurt içinde de akaryakıt fiyatlarında indirim beklentisi netleşti.

Bu gece yarısından (16 Haziran Salı) itibaren geçerli olmak üzere, motorinin litre fiyatına 1,22 TL indirim yapılacak. Benzin fiyatlarında ise bu gece herhangi bir fiyat değişimi beklenmiyor. Petrol fiyatlarındaki gevşemenin sürmesi halinde, önümüzdeki günlerde benzinde de indirimlerin önü açılabilir.

Motorinin Litresi Kaç Lira Olacak?

Bu geceki indirimle birlikte motorin fiyatları uzun bir aradan sonra yeniden gerileyecek. Pompadaki indirim sonrasında üç büyükşehirde oluşacak yaklaşık fiyatlar şu şekilde:

• İstanbul: Motorinin litresi 65,23 TL’ye düşecek. Benzinin litresi ise 63,08 TL seviyesinde kalacak.

• Ankara: Motorinin litresi 66,35 TL’ye gerileyecek. Benzin ise 64,03 TL’den satılmaya devam edecek.

• İzmir: Motorinin litresi 66,63 TL olacak. Benzinin litre fiyatı ise 64,32 TL seviyesinde bulunuyor.

Akaryakıt fiyatları, bayiler ve dağıtım şirketleri arasındaki rekabet nedeniyle istasyon bazlı küçük değişiklikler gösterebilir.