Petrol de virüs kaptı

0
45

Bir taraftan küresel ekonominin virüs salgını yüzünden yavaşlama endişesi diğer taraftan da Rusya ve Suudi Arabistan’ın petrol üretiminin kısıtlanmasında anlaşamamaları petrol fiyatlarının bir anda ve beklenmedik bir şekilde çökmesine neden oldu.

Bana göre tek sorun petrol de oluşan arz fazlası da değil, asıl sorun küresel büyümede beklenen yavaşlama ve bu nedenle petrol kullanımının azalacağına, talebin düşeceğine dair piyasalarda oluşan beklentiler.

Piyasalarda oluşan bu beklentiler sonucunda Batı Teksas petrolü (WTI) bir gecede yüzde 33 düşüşle 27,59 dolara, Brent türü petrol ise yüzde 30,33 düşüşle 31,54 dolara kadar geriledi. ABD’li yatırım bankası Goldman Sachs Brent Petrol varil fiyatının 20 doları görebileceğini öngörmektedir. Citi Group Emtia Araştırmaları Direktörü Ed Morse da petrol fiyatlarında 20 dolar seviyesini öngörenlerden ve Morse “Petrolde aynı anda hem arz hem talep şoku yaşandığını ilk kez görüyorum, Bundan sonrasını tahmin etmek zor” demekte. Exxon eski kıdemli danışmanı Ali Khedery de “2020’de petrol 20 dolara yaklaşıyor” demekte. Khedery bu durumun net petrol tüketicileri için tam zamanında bir teşvik olacağını, Irak ve İran gibi petrol üreticileri için ise bir felaket olduğunu yazdı. Piyasada uzmanlar bu şok düşüş sonrasında görülen 30 dolarlı seviyelerin dip olmadığını düşünmekte.

Bu fiyat düşüşünün başta Rusya, Suudi Arabistan ve İran olmak üzere petrol ihracatçısı ülkelerin ekonomisini olumsuz yönde etkileyeceği kesin. Türkiye gibi petrol ithalatçısı olan ülkelerin enerji faturalarını düşüreceği ve cari açıklarını azaltacağı da beklenen bir gelişme. Düşen akaryakıt fiyatları doğal olarak maliyet kaynaklı enflasyonu de aşağıya çekecektir. Fakat yavaşlayan küresel büyüme, azalan ihracat ve turizm gelirleri tüm bu olumlu etkiyi ortadan kaldırabilir.

Salgının bir pandemiye dönüşmesi sadece petrol fiyatlarını etkilemedi, küresel ekonominin yavaşlayacağı beklentisi tüm dünyada hisse senetlerinin ciddi değer kaybetmesine de yol açtı, borsalar adeta çöktü. Hafta başında Asya borsalarında başlayan, Avrupa’da devam eden düşüş, Amerika Birleşik Devletleri borsalarının da düşüşü ile devam etti. Amerika borsalarında hisse senetleri, haftanın ilk işlem gününü son on iki yılın en sert düşüşleriyle tamamladı. Borsalarda yaşanan sert satışlar, dünya borsalarında toplam 1,4 trilyon dolar değer kaybına yol açtı. Covid-19 salgınını kontrol altına almaya yönelik olarak hukümetler tarafından alınan tedbirler şirket kârlarına yönelik beklentilerin düşmesine yol açıyor ve fonlama krizi tehlikesine ilişkin endişeleri güçlendiriyor. Durumu daha da kötüleştiren diğer bir konu da, petrol fiyatlarındaki çöküşün bu sektörde firmaların yükümlülüklerini yerine getirememe riskini artırmış olması olarak görülmektedir..

Korku endeksi olarak da adlandırılan ve piyasalardaki endişelerin fiyatlandığı VIX Endeksi, 60 puanın üzerine kadar tırmandı, VIX endeksi oluşturulduğu 1993 yılından itibaren sadece 11 Eylül saldırılarında bu seviyeleri görmüştü.

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, corona virüsün ülke ekonomilerinde yarattığı etki ve petrol fiyat şokunun ikili etkisinin, bazı ülkelerin kredi görünümü ve potansiyel kredi notları üzerinde baskı oluşturacağını bildirdi.

Bu arada Lübnan, tarihinde ilk kez temerrüde düştü. Başbakan Hassan Diyab, pazartesi günü yapılması gereken 1.2 milyar dolarlık eurobond tahvil senedi ödemesini askıya aldıklarını açıkladı.

Avrupa Birliğinde zaten işleri bir türlü yoluna koyamayan, krizi atlatamayan İtalya’nın bu salgından da çok şiddetli olarak etkilenmesi ülkede yaşanan krizin bir çöküşe dönüşmesine yol açabilir.

Balonu patlatan iğne değildir, balonun içindeki basınçtır iğne sadece tetikleyici bir etki yapar. Dünya ekonomisinde uzun zamandır biriken ağır sorunlar ve oluşan bir balondan bahsediliyordu virüs salgını bu balonu patlatan iğne olmuş olabilir, yeni bir kriz dalgası tüm küresel ekonomiyi vurabilir, tedbirli olmak gerek.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz