Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın ithal çöplerin ülkeye girişini zorlaştırmak için yayınladığı tebliğ bir gün sonra geri çekildi.

Sokak Atık Toplayıcıları Derneği Başkanı Recep Karaman tebliğin geri çekilmesinin nedeni olarak Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank’ın Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na baskı kurduğunu iddia etti.

Türkiye ithal atık alımında ön sıralarda yer alıyor. Dünya da bu alımların yüzde 60’lık kısmını Çin tarafından yapılırken ortaya çıkan hava kirliliği ve çöp yığınları Çin’in bu konuda düzenlemelere gitmesine neden oldu ve bir kontrol mekanizması oluşturuldu. Çin’in bu kararından sonra bazı ülkeler daha atık alımında düzenlemelere gitti ve ithal atık alımı Türkiye’ye yöneldi. Şu anda Endonezya’dan sonra en çok ithal çöp alımı yapan ülke konumuna gelen Türkiye, Avrupa basınında da dünyanın çöplüğü olarak lanse ediliyor.

SATDER Başkanı Recep Karaman, Avrupa’dan Türkiye’ye atık getirilmesini frenleyecek tebliğin geri dönüşüm firmalarının lobisi sonucu engellendiğini söyleyerek, “ÇSB’ye Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank baskı kurdu ve tebliğ 6 Ağustos günü geri çekildi” iddiasında bulundu. İthal edilen atıklar arasında büyük bir çoğunluğunun çöp olduğunu belirten Karaman, “Artık merdiven altı firmalar lisans almaya başladı ve sadece çöpleri getiriyorlar” diye konuştu.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan öncülüğünde yürüyen Sıfır Atik Projesi’nin ‘çöktüğünü’ belirten Karaman, “İthal kağıt ülke ekonomisine de zarar veriyor. Kendi atığımız varken neden dışarıdan ithal kağıtlara izin veriliyor?” Karaman’ın iddiasına göre Avrupa’dan Türkiye’ye atık getirilmesini frenleyecek tebliğ Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank’ın girişimiyle engellendi.

Karaman’ın konuyla ilgili açıklamaları şu şekilde: “Dünyada ithal plastik ve kağıt akışının yüzde 60’lık kısmı Çin tarafından kabul görmekte ve işlenmekteydi fakat oluşan hava kirliliği, çöp yığınları göz önünde bulundurularak Çin yönetimi tarafından sınırlandırma ve kontrol mekanizması oluşturuldu. Çin’deki yasak henüz uygulamaya girmeden plastik atık akışı Malezya, Polanya, Vietnam ve Tayland’a yönelmişti. Ancak bu ülkelerin de hızlı bir şekilde plastik ithalatına kısıtlamalar getirmesiyle plastik atık akışı Endonezya, Hindistan ve Türkiye’ye kaydı. Hal böyle olunca dünyada en çok çöp ithal eden ikinci ülke haline geldik. Birincisi de Endonezya.

2016- 2019 yılları arasında ki verilere baktığımız zaman ithal çöpteki artış her yıl 5- 6 kat artış göstermiş durumda. Özellikle de son 5 aylık süreçte inanılmaz bir artış gözlemliyoruz. Türkiye 2016 yılı başında aylık 4 bin ton plastik ithal ederken,2018 yılında bu sayı aylık 33 bin tona yükseldi.  2018 yılında toplam 436 milyon 907 bin 841 ton plastik ve 753 milyon 226 bin 674 ton kağıt ithal edildi. 2019 yılı ilk 5 aylık sürecinde 212 bin 869 ton plastik ve 39 milyon 135 bin 215 kağıt ithal edildi.  Söz konusu ithalatı geri dönüşüm firmaları yapıyor. Atıkların gümrükten her girişinde firmalar Atık İthalat Uygunluk Yazısı alıyorlar. Kaç ton atık getirirlerse getirsinler bu yazı için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na (ÇSB) bin 400 lira harç veriyorlar.”

‘TÜRKİYE DÜNYANIN ÇÖPLÜĞÜ OLDU’

Ülkeye sokulan çöplerin sokak atık toplayıcıları olarak kendilerini zor duruma düşürdüğünü belirten SATDER Başkanı Recep Karaman, “Kağıt dönüşüm firmaları kendi aralarında anlaşarak bobin fiyatlarında herhangi bir düşüş olmamasına rağmen son iki ay içerisinde bizim kağıt satış oranlarımızı yüzde 80 oranında indirdiler. 2 ay önce kilosunu 80 kuruşa sattığımız kağıdı şu an 25 kuruşa satıyoruz. Hal böyle olunca bizimde yaşama şansımız kalmıyor. Özellikle son 10 gün içerisinde arkadaşlarımız kiralarını, elektrik faturalarını, su faturalarını ödeyemeyecek duruma geldiler. Bizde bu durumu Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na bildirdik. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı da çöp ithalatının önüne geçmek için bu konuda bir önlem alma kararı verdi ve girişimleri sonucu yurt dışından getirilen atıklarla ilgili tebliğ yayınlattı.

Çöp ithalatı ülke ekonomimiz ve ülke itibarımız açısından önemli bir konu. Dünya basınında ‘Türkiye dünyanın çöplüğü oldu’ gibi haberler yapıldı. Çevre Bakanlığı da durum böyle olunca bazı kısıtlama kararları aldı ve bir tebliğ yayınlattı.

Firmalar yurtdışından ne kadar atık getirirlerse getirsinler yani tonlarca da getirseler gümrükte sadece bin 400 lira ödüyordu. Ancak tebliğle ton başına 300 lira ödeyecekleri düzenlendi. Buradaki amaç ithal çöplerin gelişini azaltmaktı. Bu sektörde sadece bizler için değil, toplama, ayrıştırma tesisleri içinde çok büyük önem arz ediyordu. Çünkü onlarda belediyelerle anlaşmalar yaparak belediyelerin atıklarını topluyorlar.

Plastik ve kağıt lobisi devreye girdi ve ne olduysa 5 Ağustos günü yayınlanan tebliğ bir gün sonra geri çekildi. ÇŞB’ye Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank baskı kurdu ve tebliğ 6 Ağustos günü geri çekildi. Bize Kurban Bayramı’ndan sonra tarafların bir araya geleceği bir toplantının yapılacağı söylendi. Ancak tebliğin geri çekilmesi 12 firma uğruna 1 milyon insanın ekmeğiyle oynamak anlamına geliyor.

Ülkemizde başlamış bir ‘Sıfır Atık Projesi’ var. Bu bir devlet politikası. Hatta Cumhurbaşkanımızın eşi Emine Erdoğan’da bu projeye öncülük etti. Bu projede ki amaç ülkemizde ki atıkları ekonomimize kazandırmak, atık ithalatını azaltmaktı. Ancak ithalatın önünde herhangi bir kısıtlama olmamasından dolayı ithal atıklar Sıfır Atık Projesi’ne de engel oldu. Hatta Sıfır Atık Projesi’ni çökme noktasına getirdi. Öyle bir hale gelindi ki kimse bu kağıt ve plastikleri toplama ihtiyacı hissetmedi çünkü kağıt firmaları açıklama yaptı ve ödemeleri vadeli ve çek şeklinde vereceklerini bildirdi. Bunun bir diğer ismi biz artık ülkede ki atıkları almıyoruz anlamına geliyor. Çünkü biliyorlar ki hiç bir sokak toplayıcısının 6 ay bekleyecek durumu yok. Bırakın 6 ayı 1 gün bekleyecek durumu bile yok” dedi.

‘TÜRKİYE’DE Kİ ATIĞI TOPLAMAK İSTEMİYORLAR’

Karaman firmaların dönüştürülemeyecek atıkları da getirdiğini ileri sürerek, “Avrupa ülkeleri firmalara getirdikleri çöpler karışlığında değerlendirilebilir atık ve para veriyorlar. Firmalar getirdikleri ürünlerin içinde çöpler var. Artık merdiven altı firmalar lisans almaya başladı ve sadece çöpleri getiriyorlar. Genellikle limanların olduğu bölgelere bu çöpleri getiriyorlar. Örneği  Adana, Bursa, İzmir gibi illere getiriyorlar ve buralarda yer bulamazlarsa çimento fabrikalarına götürüp yakıyorlar ” dedi.

Karaman’ın anlatımına göre firmalar yurtdışında ithal atık getirdikleri için Türkiye’deki atıklara ihtiyacı kalmadı gibi ve hatta firmalar kendi aralarında anlaşarak sokak toplayıcılarından aldıkları ürünün kg fiyatını düşürdü.  Karaman “Böyle giderse kimse artık atık kağıt toplamayacak Çünkü 1 ayda kağıdın kilogram alım fiyatı 1 liradan, 35 kuruşa kadar düştü. Kağıdın tonunu bin liraya satan atık kağıt toplayıcılarının ton başı geliri de 200- 300 lira arasına geriledi” sözleriyle yaşadıkları mağduriyeti anlattı.

Karaman, ‘firmaların Türkiye’deki atığı toplamak gibi bir dertleri olmadığı’ iddiasında bulunarak, “Aldıkları kağıdın fiyatını düşürdükleri gibi şimdi ödemeleri de bununla da 90 günde bir yapma kararı aldılar. Sokak atık toplayıcıları günlük yaşayan insanlar 90 gün sonrasına ödeme yapılacak çek için çalışamazlar. Firmalar kısacası artık ülkedeki atik kağıtları almayacağız diyorlar” diye konuştu.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan, Sıfır Atik Projesi başlatmış ve “Ben merkezli anlayıştan, insan merkezli anlayışa geçmezsek her şey için çok geç olacak. İşte bu nedenle, sizleri çevre sorunlarının çözümünde rol almaya davet ediyorum” demişti.

EMİNE ERDOĞAN’A ÇAĞRI

Atık ithalatın önünde kısıtlama olmadığı için Sıfır Atık Projesi’nin çökme noktasına geldiğine dikkat çeken Karaman, “Bugün itibari ile artık Sıfır Atik Projesi çökmüş durumda çünkü artık kimse bu kağıtları toplamayacak, toplama gereği duymayacak. İthal kağıt ülke ekonomisine de zarar veriyor. Kendi atığımız varken neden dışarıdan ithal kağıtlara izin veriliyor? Emine Erdoğan hanım efendiye çağrı da bulunuyoruz. Konu hakkında devreye girsin bizim emeğimizi sömürülüyor, devlet olarak buna müsaade edilmesin” diye çağrıda bulundu.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz