Tarihte tekrarlana gelen bazı yanlışlıklar vardır: Atatürk’ün kötü bir takayla Samsun’a çıkmış olması; II. Abdülhamit’in Filistin’de Yahudilere toprak vermesi gibi. İşte Milli Mücadele’de “İlk Kurşun”un 15 Mayıs 1919’da İzmir’de Selanikli gazeteci Hasan Tahsin (Osman Nevres) tarafından atılmış olduğu tezi de bu şekilde tekrarlana gelen bir yanlıştır.


Millî Mücadele’de ilk kurşun 19 Aralık 1918 tarihinde Hatay’ın Dörtyol ilçesinde atılmıştır. Yani Hasan Tahsin’in Yunanlılara sıktığı kurşundan tam 147 gün önce Dörtyol’da Mehmet Çavuş (Kara) tarafından sıkılmıştır.
11 Kasım 1918 tarihinde İskenderun limanından karaya çıkan Fransız askerleri yanlarında Suriye’den getirdikleri Ermeni milisleri olduğu halde bölgede zulüm ve işkenceye başlamışlardı. 17 Aralık 1918’de Mersin’e gelen takviye kuvvetler ile bölgede iyice güç kazanan Fransızlar ve bunların kılavuzluğunu, bir anlamda koçbaşılığı görevini yapan Ermeni milisler bölgede Küçük Ermenistan’ı kurmak için harekete geçerler.

19 Aralık 1918 tarihinde Özerli (Özer İli) köyünde yapılan hakaretlere dayanamayan Mehmet Çavuş (Kara) silahına sarılarak burada 2 Ermeni milisi öldürür. Bugün Dörtyol şehir merkezinde kalan Özerli köyünden, dağ eteğindeki Karakise (Karakese, Kara Kilise) köyüne gelen Mehmet Çavuş ve çetesi burada yolları taş barikatlarla kapatarak savunma tertibatı alırlar. Gelen Fransız birlikleri ile çatışmaya girerler. Fransızlar 15 kadar kayıp vererek çekilmek zorunda kalırlar. Mücadelenin bundan sonraki kısmında Kara Hasan öne çıkar. Bölgedeki bütün çete reisleri Kara Hasan’a bağlanırlar ve Kara Hasan, Millî Mücadele boyunca giriştiği birçok çatışmada Fransızların ve onların emrindeki Ermeni milislerin en büyük korkusu, bölge halkının da en büyük umudu olur.

İşte Millî Mücadele’de İlk Kurşun’un aslı ve hakikati kısaca budur. Bu gerçek 1977’de Selahattin Tansel tarafından hazırlanan 4 ciltlik Mondros’tan Mudanya’ya Kadar isimli kitapta; Prof. Dr. Kemal Çelik tarafından hazırlanmış olan Millî Mücadele’de Adana ve Havalisi (1918- 1922) isimli doktora tezinde, Mustafa Kemal Üniversitesi’nden Dr. Öğretim Üyesi Süleyman Hatipoğlu’nun makale ve kitaplarında, Atase Arşivi Başkanlığı’nın Kadir Aslan’a yazdığı resmi cevapta çok açık bir şekilde dile getirilmiştir.

Bu kadar bilgi ve belgeye rağmen bugün hâlâ İlk Kurşun’un İzmir’de atıldığını söylemek hiçbir şekilde doğru olmaz. “Ege Bölgesinde İlk Kurşun Hasan Tahsin tarafından atılmıştır” denilebilir. Ancak “Millî Mücadele’de İlk Kurşun” Hatay Dörtyol’da Özerli köyünde Ömer Hoca oğlu Mehmet Çavuş (Kara) tarafından atılmıştır. Bu gerçeği bütün okul kitaplarında bu şekilde değiştirmek gerekiyor. Bu değişiklik hiç kimsenin, hiçbir bölgenin kahramanlığından hiçbir şey eksiltmez. Sadece ve sadece bir hakkın hak sahibine verilmesine ve bir yanlışlığın düzeltilmesine vesile olur.

Dörtyol Belediyesi tarafından açılan Dörtyol İlk Kurşun Müzesi bu yanlışlığın düzeltilmesi yolunda önemli bir adım olmuştur. Sayın Bayram Türkoğlu’nun belediye başkanlığı döneminde belediye binasında açılışı yapılan İlk Kurşun Müzesi bugün Sayın Yaşar Toksoy tarafından restore ettirilen bir Dörtyol taş konağında çok daha iyi şartlarda vatandaşlara hizmet vermektedir. Dörtyol Belediyesi İlk Kurşun konusundaki bu yanlışlığın düzeltilmesi için çalışmalarını gayretle sürdürmektedir.
19 Aralık 2018 tarihi, Dörtyol’da İlk Kurşun’un atılmasının 100. Yıl dönümüdür. Bütün tarihçileri ve tarih dostlarını 100. Yılında bu gerçeğin yeterince duyurulması konusunda yardıma davet ediyoruz.
Hakkı hak sahibine verelim ve bu yanlışı artık düzeltelim.

Kaynaklar: Selahattin Tansel, Mondros’tan Mudanya’ya Kadar, C.I, 2. Bs., MEB Yay., Ankara 1977; Kemal Çelik, Millî Mücadele’de Adana ve Havalisi (1918- 1922), Türk Tarih Kurumu Yay., Ankara 1999; Türk İstiklal Harbi, c.IV Güney Cephesi, ATASE Yay., Ankara 2009; Kadir Aslan, Milli Mücadelede Dörtyol, Hatay 1991; Erol Seyfeli, “Milli Mücadele’nin İlk Kurşun’unun Dörtyol’da Atılması ve Mustafa Kemal Paşa”, http://www.atam.gov.tr/dergi/sayi-35/milli-mucadelenin-ilk-kursununun-hatayda-atilmasi-ve-mustafa-kemal-pasa.

Önceki İçerikKış hastalıklarından korunmanın yolları
Sonraki İçerikSalebin kilosu 700 TL
Prof. Dr. Yılmaz Kurt
Prof. Dr. Yılmaz KURT 1971 yılında Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'ni; 1983 yılında DTCF Tarih Bölümü'nü bitirdi. 2003 yılınd doçent; 2009 yılında Profesör oldu. Tarih Bölümü Başkanlığı ve Osmanlı Araştırmaları ve Uygulamaları Merkezi Müdürlüğü görevlerinde bulundu. Türk Tarih Kurumu Çukurova Tarihinin Kaynakları dizisinde 6 kitabı yayınlandı. Osmanlıca Dersleri 1 kitabı 24. baskısını yaptı. Evli ve 2 çocuk, 3 torun sahibidir.

FACEBOOK YORUMLARI

SONSÖZ YORUMLARI

Lütfen yorumunuzu girin
Lütfen adınızı girin