“KAMUSAL ARAÇ TEKNİK DENETİMLERİ ŞART’

0
9

Türkiye Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) Makine Mühendisleri Odası (MMO) Başkanı Yunus Yener, otobüs-ağır vasıta yangınları ve trafik kazalarını önlemek için kamusal araç teknik denetimlerine dikkat çekerek açıklamalarda bulundu.

Esma ALTIN/ANKARA

- Reklam -

Makine Mühendisleri Odası (MMO) Başkanı Yunus Yener, trafikte insan hayatını tehlikeye atan trafik kazaları ve otobüs-ağır vasıta yangınlarını önlemek adına kamusal araç teknik denetimine dikkat çekerek açıklamalarda bulundu. Otobüs yangınları ve trafik kazalarının önemli can ve mal kaybına yol açtığını belirten Yener, özellikle okulların açılması ve tekrar yüz yüze eğitime geçilmesi nedeni ile bu konuya gerekli önemin verilmesi gerektiğini savundu. Yener: “Pandemi nedeniyle uzun bir aradan sonra okullarda yüz yüze eğitimin başlaması itibarıyla, diğer sorunların yanında, servis araçlarının güvenilirliği ve yolcu, öğrenci, sürücü, çalışan, görevli güvenliği sorunları da kamuoyunca bilinmektedir. Bu sorunlardan hareketle, motorlu araçlar konusunda uzman faaliyetler yürüten, mevzuatlara göre tasarım ve üretiminde bulunan makina mühendisleri ve onların meslek örgütü MMO olarak bu ölümcül sorunları azaltmak için bazı teknik önerileri belirtmeyi görev biliyoruz.” dedi.

‘ARAÇ TEKNİK DENETİMİ KAMUSAL BİR GÖREVDİR VE PİYASAYA YA DA KİŞİLERİN İNSİYATİFİNE BIRAKILMAMALIDIR’

Araç teknik denetimlerinin kamusal yollar ile bir denetim altına alınması gerektiğine dikkat çeken Yener sözlerine şöyle devam etti; “Öncelikle belirtmemiz gereken husus, araç teknik denetimlerinin kamusal bir görev olduğu ve piyasanın ya da kişilerin inisiyatifine bırakılamayacağıdır. Son yıllarda artış gösteren otobüsler dahil ağır vasıta yangınlarındaki ana neden, merdiven altı servislerde yapılan onaysız tadilat ve tamiratlardır. Bu sorunlar, yetkili servislerde ve Avrupa Birliği (AB)’nde 2018’den itibaren zorunlu olan 2014/45/EC araç muayenesinde kullanılan OBD diyagnostik cihazlarıyla bulunabilir. Kök sebep ve acil önlem budur. Türkiye’de 2004 yılında 96/96/EC seviyesindeki araç muayene mevzuatımız, acilen AB’deki güncel seviyeye yükseltilmelidir. Araçlarda yapılan manipulasyonlar ve çıkan yangınlar bu sayede önlenecektir. Ayrıca ağır taşıtlar için Almanya’daki SP gibi, ek bir teknik denetim yapılmalıdır. Örneğin; Almanya’da ve AB ülkelerinin çoğunda otobüsler yılda üç defa, kamyonlar yılda bir defa olmak üzere, araç muayene periyodunun dışında ve eğitilerek belgelendirilmiş makina mühendisleri tarafından ara denetime tabi tutulmaktadır. Ülkemizde de benzer bir düzenlemeye acil ihtiyaç bulunmaktadır. Diğer yandan yürürlükte olan “Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmelik”te tanımlanmış olan M2 ve M3 kategorisi yani yolcu taşımaya yönelik sürücü dışında sekizden fazla oturma yeri olan araçlarda zorunlu olan ‘Yangın Algılama ve Alarm Sistemleri’ periyodik olarak kontrol edilmeli ve sistemin etkinliğini sürdürüp sürdürmediği denetlenmelidir. Bu şekilde fren, direksiyon, lastik, emisyon, egzoz gibi güvenlik sistemlerinde tip onayını düşürecek seviyede yanlış bakım, değişiklik veya manipülasyon yapılması önlenmelidir. Mevzuatta yukarıda belirtilen içerikte uluslararası  uygulamalara uygun değişiklik acilen yapılmalıdır. Bu ilave teknik denetimi odamız yapmaya hazırdır. Ülkemizde bu yönde bir düzenleme ve uygulama hayata geçirilmediği müddetçe yangınlar, kazalar ve can kayıpları hep fazla olacaktır.”

Özellikle belediyelerimizde bulunan otobüs-ağır vasıta araçların da uluslararası standartlara uygun bir şekilde denetlenmesi gerektiğinin altını çizen Yener şunları ifade etti; “Otobüs-ağır vasıta araç filosu bulunan Belediyelerimizdeki araçların da uluslararası mevzuat ve standartlara uygun kamusal teknik denetime ihtiyacı vardır. Belediyelerin yükümlülüğünde bulunan servis araçlarının yıllık periyodik kontrolleri yetersizdir ve bu konularda Belediyeler mevcut yönetmeliğe ilave olarak detaylı periyodik teknik muayeneyi kendi mevzuatlarında değişiklik yaparak uygulayabilirler. Bu konularda ilgili tüm Belediyelere destek vermeye hazır olduğumuzu bir kez daha ifade ediyoruz. Bu hayati sorunların önlenmesi için, başta yetkililer olmak üzere ilgili bütün tarafları bilim ve tekniğin kurallarını uygulamaya çağırıyor ve araçlara yönelik mutlaka kamusal denetim yapılması gerektiğini hatırlatıyoruz.”

‘AĞIR TAŞITLARA TEKNİK GÜVENLİK DENETİMİ YAPILMALIDIR’

MMO olarak, bu konuda yapılması ve bir an önce can ve mal güvenliğini garantiye almak amacıyla gerekli önlemlerin alınması gerektiğine önemle b-vurgu yapan Yener, şu önerilerde bulundu; “Otobüs yangınları ve trafik kazaları/cinayetlerini önlemek için ağır taşıtlara teknik güvenlik denetimi yapılmalıdır. Araçların fren, balata, lastik, ön takım, elektrik sistemi, hidrolik sistemi, motor yağı, soğutma suyu seviyesi vb. konulardaki bakımları yetkili veya yetkin servislerde mutlaka yapılmalı ve kamusal denetime tabi olmalıdır. Araçların bakımları ancak odalarınca belgelendirilmiş teknik personel eliyle yetkili servislerce yapılmalı ve takip edilebilir olmalıdır. Hiçbir şekilde aracın tip onayını bozucu parça değişimi yapılmamalıdır. Şehir içi/şehir dışı yolcu taşımacılığından sorumlu yerel idareler ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı; odamızın mesleki çalışmalarından, önerilerinden faydalanmalı; otobüs işletme ve bakım süreçlerinin denetlenmesi konusunda Odamızla işbirliği halinde olmalıdır. Türkiye genelinde AdBlue Emülatörü ithali, üretimi, satışı, montajı ve kullanımı önlenmelidir. 10 Numara yağ satışı ve ticari araçlarda kullanımı önlenmelidir. AdBlue Emülatörü takan, yakıt sistemini 10 Numara yağa göre değiştiren, EGR, DPF, SCR gibi sistemleri tadil veya iptal eden merdiven altı atölyeler kapatılmalıdır. Otomatik Yangın Söndürme Sistemi(OYSS)’nin geriye dönük takma zorunluluğu, Karayolu Trafik Yönetmeliği 1 Sayılı Cetvel Araçlarda Bulundurulması Gereken Teçhizat ile Bunların Niteliklerini Gösteren Cetvel içinde yayımlanmalıdır.”

TÜVTÜRK Araç Muayene İstasyonlarının da güvenli ve dikkatli denetim koşullarını yerine getirmelerini belirten Yener; “TÜVTÜRK araç muayenesi, Yangın Algılama/Uyarı ve OYSS’nin takılı olduğunun belgelerini görmeden otobüs muayenesi yapmamalı, bu sistemlerin bulunmaması Ağır Kusur olmalıdır. Toplu taşıma araçları için araç muayenesi acilen AB seviyesine çıkarılmalı ve ek teknik denetim getirilmelidir. OYSS’nin ve Yangın Algılama/Uyarı sisteminin düzgün çalıştığı, üreticisinde veya servisinde ISO/IEC 17020 sertifikalı Odamız üyesi mühendislerin gözetiminde 3 ayda bir yapılacak ek teknik denetimle güvence altına alınmalıdır. Odamız bu süreç ve denetimlerin parçası olmaya hazırdır. Yeni bir mevzuat düzenlemesi yapılarak; ticari araçların periyodik bakım, enerji tasarrufu, sürücü eğitimi, güvenli bakım ve parça kullanımı gibi konularda MMO tarafından eğitilerek sertifika almış ‘Araç Teknik Denetim Mühendisleri’ne denetim yetkisi verilmeli ve ticari araçlar iki muayene arasında en az üç kez özel olarak kamusal denetimden geçirilmelidir. Ayrıca ifade etmek isteriz, halen süren salgın da gözetilerek, Odamızın da içinde yer aldığı İklimlendirme Teknik Kurulu’nun toplu taşıma araçları için yayımladığı teknik koşullar mutlaka yerine getirilmelidir.” şeklinde önemli noktalara dikkat çekti.

- Reklam -