Hava bozuyor

0
178

Hava bozuyor dedim diye sakın ola ki benim meteoroloji yorumcusu olduğumu falan zannetmeyin ben piyasalardaki havadan bahsediyorum, ne küresel iklim değişikliğinden ve ne de ortalığı kasıp kavuran sıcak hava dalgasından bahsetmiyorum.

Biz bayram tatili yaparken küresel piyasalar beklenmedik bir şekilde ani bir türbülansa giriverdi.

Almanya’dan gelen ekonomik verilerin kötülüğü, ticaret savaşları, Hong Kong krizi, Brexit, İran, Suriye, Doğu Akdeniz sorunları ve tüm müdahalelere, alınan tüm tedbirlere rağmen küresel ekonominin bir türlü sıhhat bulamaması, kendine gelmemesi beklentilerin bir anda tersine dönmesine yol açıverdi.  

Özellikle Hong Kong’da yaşanan protestolar, Çin’in Hong Kong’a askeri bir müdahale bulunup bulunmayacağının tartışılması ve Çin Hong Kong’a askeri müdahalede bulunursa Tayvan’a niye bulunmasın şüphesi piyasalarda Asya’dan başlayan bir türbülans yarattı.

Arjantin’in tüm müdahalelere ve IMF desteğine rağmen ekonomik bir çöküşten kurtulamaması ve muhtemelen iflasa sürüklenmesi, krizin Türkiye ve benzeri piyasalara da yayılma olasılığı bir anda herkesi tedirgin etmeye yetti.

Ben piyasaları geniş bir savanda otlayan büyük bir süreye benzetirim, her yer sessiz ve sürü sakin sakin otluyordur lakin tek bir tehditkar çıtırtı bütün sürünün kulaklarını dikmesine yol açar, ikinci bir çıtırtıda  sürü koşmaya başlar ve sürü bir kere koşmaya başladığı zaman durdurmak artık çok zordur! Piyasalarda benzer bir tepki verir ilk çıtırtıda kulaklarını diker ikinci bir çıtırtı gelirse koşmaya başlar ve koşmaya başladığı anda piyasaları durdurabilmek, kontrol edebilmek gerçekten de çok zordur.

Hong Kong’da ki olumsuz gelişmelerden sonra küresel türbülansı tetikleyen önemli bir gelişme de Arjantinde yaşandı. 27 Ekim’de yapılacak Arjantin Devlet Başkanlığı  seçimlerinin öncesinde yapılan önseçimlerde  muhalefet bariz bir fark attı. Arjantin’de devlet başkanlığı seçimlerinin özeti olarak görülen ön seçimlerde muhalif Alberto Fernandez’in Devlet Başkanı Mauricio Macri’den beklentiden daha fazla oy alması yatırımcılarda endişeye neden oldu. Para birimi peso ve hazine tahvillerinde sert satış yaşandı. Peso açılışta dolar karşısında yaklaşık yüzde 30 değer kaybederek 65 seviyelerinden işlem gördü.

Bilindiği üzere gelişmekte olan ülkelerin en kötü ekonomisi açık ara ile Arjantin ve ikinci sırada ise Türkiye geliyor. Arjantin’de seçimlerde IMF ile anlaşma yapan ve 50 milyar dolar borç alan piyasa dostu açıklamalarıyla durumu idare eden devlet başkanı Mauricio Macri güç kaybetmiş olarak görünmekte. CDS pirimlerini analiz edenlere göre Arjantin’in borcunu ödeyemeyip moratoryum ilan etmesi, iflas etmesi ihtimali yüzde yetmiş beşe yükseldi.

Bilindiği üzere IMF tarihinde ilk defa bir ülkeyi sahtekarlıkla suçlamıştı ve o ülkede Arjantin’di. IMF analistleri Arjantin’de enflasyon oranını % 25 seviyelerinde olduğunu dile getirirken hükümetin açıkladığı verilere göre bu rakam % 11 civarındaydı ve Elbette göstergelerle oynama iddiası sadece enflasyon göstergeleri ile de sınırlı değildi ve IMF Arjantin’in büyüme rakamlarında da tahrifat yaptığını iddia etmişti.

Arjantin bu duruma elbette bir gecede gelmedi popülist kötü yönetimler ve ekonomiyi düzeltmekle uğraşacağına rakamları düzeltmeye meraklı bürokratlar hepsi bu çöküşten sorumludur.

Diğer bir küresel uyarı da Alman ekonomisinden geldi. Küresel ticaret savaşlarının Alman ihracatını etkilemesi sonucunda büyüme yılın ikinci çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre yüzde 0.1 azaldı. Avrupa’nın en büyük dünyanın 4. büyük ekonomisi bu yılın 1. Çeyreğinde ki yüzde 0.4 büyümesin ardından otomotiv sanayide yaşanan sorunların, özellikle ABD ve Çin arasında yaşanan ticaret savaşlarının ve Brexit’e yönelik belirsizliğin Alman ihracatını etkilemesiyle ikinci çeyrekte küçülmüş oldu.

Diğer yandan resmen yılan hikayesine dönen Brexit belirsizliği de hala devam ediyor, ne olacağı hala belli olmadı ve bu durum piyasaları çok olumsuz etkiliyor.

Biz bayram yaparken piyasalarımız kapalıyken patlayan bu fırtına Türkiye’yi nasıl etkiler fırtına yatışır mı yoksa büyür mü mu onu göreceğiz. Lakin ne yapacağı kolayca kestirilemeyen popülist yönetimlerin küresel ölçekte egemen olduğu bir dünyada ekonomik gelişmeleri önceden tahmin edebilmek de çok mümkün olmuyor. Bakarsınız bir anda Çin Hong Kong’a askeri bir müdahalede bulunur o zaman siz seyreyleyin gümbürtüyü.

Böyle ekonomik ortamlarda çok dikkatli olmakta fayda vardır!

İş kurmaya, yatırım yapmaya niyeti olan 1 değil 40 kez düşünmelidir!

Birikimi olan birikimlerini koruyabilmek için hangi yatırım aracını seçeceğini çok iyi hesaplanmalıdır!

Herkes Ayağını yorganına göre uzatmalı, borca girmemeli, lüzumsuz tüketimler yapmaktan kaçınılmalıdır!

Sonra demedi demeyin.

Facebook Yorumları

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here