Ali Eroğlu Sağlık Bakanlığı’nın zoonotik hastalıklarla ilgili olarak hazırlamış olduğu eylem planı hakkında, “Bize göre sadece zoonotik hastalıklarla ilgili değil, genel anlamda eylem planları ortaya koyup, o eylem planlarını uygulamaya koymak gerekiyor. İşi sadece teoride tespit etmek yetmiyor” ifadelerinde bulundu.

Türk Veteriner Hekimleri Birliği Başkanı Ali Eroğlu ile zoonotik hastalıklar üzerine gerçekleştirdiğimiz söyleşinin ilk bölümünde Eroğlu, Türkiye’de ki zoonotik hastalıklar, bu hastalıklara karşı alınması gereken önlemler, yaz aylarıyla birlikte artan zoonoz hastalıklar ve dünyada zoonotik hastalıklar konusunda hangi seviyede olduğumuz gibi önemli konularda açıklamalar yapmıştı.

Söyleşimizin ikinci bölümünde ise Eroğlu, Sağlık Bakanlığı’nın yürürlüğe koymuş olduğu Zoonotik Hastalıklar Eylem Planı’nı değerlendirdi.Eroğlu yaklaşan Kurban Bayramı’yla ilgili olarak da önemli açıklamalarda bulundu.

Eroğlu Kurban Bayramı için, ” Bizi dünyada da sıkıntıya sokan sokaklardaki rastgele kesim görüntüleri tamamen ortadan kalkmamış olsa bile önemli miktarda azaldı. Belediyelerin bünyesinde toplu kesim noktalarının oluşturulması önemli bir adımdı. 2018 yılında Kurban Bayramı’nda yaşanılan olayların tekrar ortaya konması ve bir değerlendirme yapılarak yeni dönemde olumsuzlukların yaşanmaması için tedbirlerin alınması gerekiyor” ifadelerinde bulundu.

Zoonotik hastalıklar ülkeleri nasıl etkiliyor?

Eroğlu: Bir ülkede hastalık çıktığı zaman Dünya Hayvan Teşkilatı’nın kataloglarına bu hastalık hemen konulur. Bu durum sizin hem turizminizi, hem uluslararası ticaretinizi etkiler. Eğer ihracat durumunuz varsa hayvanlarınız ve hayvansal ürünleriniz ciddi anlamda etkilenir. İngiltere’de şap hastalığı çıktığında ihracat ettiği birçok ürünü ihraç edemedi. Hastalıklar hem insan sağlığını etkilerken bir taraftan da uluslararası ticareti ve uluslararası ilişkileri de etkiliyor. İşin bu boyutu ülkeler için gerçekten çok ağır oluyor.

Sağlık Bakanlığı’nın hazırlamış olduğu eylem planı hakkında ne düşünüyorsunuz? Yeterli mi?

Eroğlu: Bir bilim adamı: “hayatın gerçek amacı bilmek değildir, bildiğinizi uygulamaktır. Eğer uygulamada yoksanız iki şeyi israf ediyorsunuz. Birincisi bilgiye ulaşmak için kaynak harcıyorsunuz, iki zaman harcıyorsunuz” diyor.

Bize göre sadece zoonotik hastalıklarla ilgili değil, genel anlamda eylem planları ortaya koyup, o eylem planlarını uygulamaya koymak gerekiyor. İşi sadece teoride tespit etmek yetmiyor. 2018’de biz henüz görevde değilken, Sağlık Bakanlığı zoonotik hastalıklar alt komisyon çalışmaları yapılmış. O komisyonda bilim insanları, veteriner hekimler, konuyla alakalı birçok kurum ve kuruşta yer almış ve sonuç olarak bu eylem planı ortaya çıkarılmış.

Bu önemli bir çalışma tabi ama bu planın uygulanmaya konulmasını konuşmak gerek. Bizim ülkemizde eksik olan noktalardan bir tanesi şu: Ülkemizde geriye dönük etki analizleri yapamıyoruz. Mesela hayvan hastalıklarıyla mücadele alanında geriye dönük bu analizleri yapıp varsa eksiklerimizi n telafi edilmesi lazım. Eğer hata yapılıyorsa o hataların ortadan kaldırılması gerek. Yaptığınız işler üzerinden geriye dönük bir değerlendirme yapılmalı ki ona göre de  yeni bir plan yapılabilsin, öngörüler ortaya konulabilsin.

Dediğimiz gibi koruyucu hekimlik işin ilk basamağı. Bu eylem planında koruyucu hekimliği çok önemseyip bu konuyu başarmak gerekiyor. Bunu başardığımız takdirde hastalığın ortaya çıkışını engelleyeceğimiz için büyük oranda başarılı olabiliriz. Bütün bunlar için ciddi bütçeler gerekiyor. Bütçeyi halletmediğiniz takdirde birçok eylem planı hazırlayabilirsiniz ama uygulamaya koyma şansınız azdır.

Biz 2019- 2023 Eylem Planı’na birçok tarafıyla baktık. Türk Veteriner Hekimleri Birliği olarak Sağlık Bakanlığı bünyesindeki en yetkili daire olan Zoonotik Hastalıklar ve Vektörel Hastalıklar Daire Başkanlığı’nın yapısının değişikliğinden yanayız ve istihdam edilen veteriner hekim sayısının artırılmasından yanayız. Bildiğim kadarıyla Sağlık Bakanlığı’nın merkezinde 7 veteriner hekim görev yapıyor. Bu çok yetersiz bir rakam. Veteriner Halk Sağlığı Daire Başkanlığının ayrı bir daire başkanlığı olarak kurulması gerekiyor.

Sağlık Bakanlığı bünyesinde ki Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü’nün bünyesinde de zoonotik hastalıklarla ilgili bir daire var. Bizim teklifimiz Veteriner Halk Sağlığı diye müstakil bir dairenin kurulması yönünde. Zoonotik Hastalıklar Eylem Planı’nın uygulamaya konulabilmesi için yada uygulamada ki başarısı için iki şey gerekiyor. Bir tanesi yapılanma ikincisi bütçe. Yapılanma derken içerisine tabi ki istihdamda giriyor.

Sağlık Bakanlığı bünyesinde Veteriner Halk Sağlığı Dairesi daha önceden vardı. Bir süre sonra kapatıldı.

Son olarak eklemek istediğiniz bir konu var mı?

Eroğlu: Kurban Bayramı yaklaşıyor. Gündemimiz kurbanlıklar olacak. Ülkemizde uzun yıllardan beri Bakanlıklar arası bir koordinasyon kurulu oluşturuldu. Önemli bir organizasyon. Bizi dünyada da sıkıntıya sokan sokaklardaki rastgele kesim görüntüleri tamamen ortadan kalkmamış olsa bile önemli miktarda azaldı. Belediyelerin bünyesinde toplu kesim noktalarının oluşturulması önemli bir adımdı. 2018 yılında Kurban Bayramı’nda yaşanılan olayların tekrar ortaya konması ve bir değerlendirme yapılarak yeni dönemde olumsuzlukların yaşanmaması için tedbirlerin alınması gerekiyor.

Kurban Bayramı hayvan sirkülasyonunun yoğun olduğu bir dönem. Bu dönemde belirli kurallar var, kurallara hem satanların, hem alanların mutlaka dikkat etmesi gerekiyor. Bir fotoğraf ortaya konması lazım, bu fotoğrafta artık Kurban Bayramı Türkiye’de hastalıkların artışına sebep olmamalı. Biz her kurbandan sonra belirli hastalıklarda artış oluyor. Bunun sebebi de mesela doğu ilimizdeki bir hastalık batı iline hayvanlarla geliyor, buda hastalığın yayılmasına sebep oluyor. Eğer ki veteriner hekimlerin kontrolünde bütün belgeleri tamamsa, yükleme yapılan araçlar dezenfekte ediliyorsa bu hastalıkların önüne geçebiliriz.

Geçen yıl 800 bin ila 900 bin arası büyükbaş, 2 buçuk milyonda küçükbaş hayvan 2 gün içerisinde kesime gitti bu ciddi bir rakamdır. Bu yıl içinde 900 ila 950 bin arası büyükbaş, 3 milyona yakında küçükbaş kurban edilecek. Kurban Bayramı yaklaşırken bu konu kimi ilgilendiriyorsa çok dikkatli olmaları lazım. Kamu bu konuda dikkatli olmalı ve hayvan alım satımıyla uğraşan vatandaşlarımızın kurallara azami derecede dikkat etmesi gerekiyor.

Bu konuyla ilgili olarak bir anımı anlatmak isterim. Birliğimiz Avrupa Veteriner Hekimler Birliğine müracaat etmişti. Onlar konuyu toplantıda değerlendirip oylama yapacaktı. Türkiye 34. üye oldu. Biz oradayken bir hafta sonrasında da Kurban Bayramı vardı ve bir ülkenin delegesi söz aldı ve bir sonraki maddede Türkiye’nin üyeliği oylanacak ama bir hafta sonra Türkiye kan gölüne dönecek dedi. Aleyhimize bir takım konuşmalar yaptı. Bizde kişisel hataların bir ülkeye veya bir kültüre mal edilmesinin yanlış olduğunu söyledik. Bizde yaşanan olayları yanlış bulduğumuzu söyledik. Sokaklarda hayvanlar kaçıyor, her tarafta hayvanlar kesiliyor. Bunları doğru bulmamız zaten imkansız. Dünya da bunları seyrediyor. O zaman da Diyanet İşleri Başkanlığıyla Bakanlıklar arasında bir koordinasyon kurulu çalışması yapılıyordu. Bizde bu konu ile ilgili Diyanet İşleri Başkanlığından randevu istemiştik. Bunu da toplantıda söyledik. Kötü görüntülerin ortadan kalkacağını söyledik. Türkiye o günden bugüne çok mesafe kat etti.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz