Ardı ardına açıklanan rakamlar ekonominin freni boşalmış kamyon gibi yokuş aşağı indiğini gösteriyor. Son bir haftada açıklanan bazı veriler:

Büyüme tahminlerinde önemli bir gösterge olan sanayi üretimi Eylül’de hem aylık hem de yıllık olarak yüzde 2.7 oranında gerilemesi bu inişi hızlandıran en önemli faktör olacak gibi. Ayrıntıda imalat sektörünün yüzde3,2 azalması daha kaygı verici.

Eylül ayında faiz artımı, elektrik, doğalgaz zamlarını ve kurların yükselliğini hatırlatırsak bunun nedeni daha iyi anlaşılır. Bu gerileme dış ticaret te ithalatın yüzde 23 oranında daralmasıyla kendini göstermişti.

Sanayi üretiminin daralması işsizlik demek. Bu veriden sonra Ağustos ayında yüzde 11.1 olan işsizliğin Eylül’de yüzde 12’leri geçmesi olağan görülecek.

Başka bir veride motorlu araç üretiminden. Satışları yarı yarıya azalan otomobil de üretim de yavaşlıyor. Otomotiv Sanayi Derneği verilerine göre, Türkiye’de motorlu araç üretimi Ekim ayında bir önceki yıla göre yüzde 16 azaldı ve 131 bin 321 âdete geriledi.
Bu arada kapanan şirket sayısı da hızla artıyor. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB), istatistiklerine göre, Ekim dönemde kapanan şirket sayısı da yüzde 4,68 arttı ve bin 162 oldu. Eylülde kapanan şirket sayısı bin 110 idi. Kapanan şirket sayısı Ocak-ekim döneminde 9 bin 467’a ulaşırken ise kurulan şirket sayısı bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 19,72 artarak 71 bin 907 oldu.

Tarım ürünlerinde ise fiyatlardaki artış devam ediyor. Tarım ürünleri üretici fiyat endeksi, 2018 yılı Ekim ayında bir önceki aya göre yüzde 0.88, bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 9,44, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde16,02 artış göstermiş.
En çok artış da bitkisel ve hayvancılık ürünlerinde yaşanıyor. Bu oranlarla Kasım ayı enflasyonun yine yüksek çıkmasını tetikleyebilir.
Bu gelişmelere bağlı olarak Merkez Bankası da Kasım ayı enflasyon beklenti oranlarını değiştirdi. Bankanın yaptığı ankete göre, yıl sonu enflasyon (TÜFE) beklentisi bir önceki anket döneminde yüzde 24,22 iken, bu anket döneminde yüzde 24,45 çıktı.

66.3 MİLYAR DOLAR BORÇ VAR

Bu kadar iç karartıcı veriden sonra nispeten bir olumlu haber yine Merkez Bankasından geldi. Banka verilerine göre, özel sektörün yurt dışından sağladığı uzun vadeli kredi borcu Eylül’de bir önceki aya kıyasla yaklaşık 3 milyar dolar azalarak 216,6 milyar dolara, kısa vadeli kredi borcu da ticari krediler hariç 386,1 milyon dolar gerileyerek 16,5 milyar dolara indi.

Ancak toplam dış borçlarda Eylül sonu itibarıyla bir yıl içinde gerçekleştirilecek olan anapara geri ödemelerinin toplam 66,3 milyar dolar tutarında. Buna en az 10 milyar dolar da faiz eklenirse, önümüzdeki bit yılda her ay ortalama en az 6 milyar dolarlık geri ödeme yapılacak demektir.

Gelecek dönemlerde de ne yazık ki daha negatif verilerle karşılaşabiliriz. Yazını başında belirttiğimiz gibi hızla yokuş aşağı inen araç misali bir yerlerde tamamen duracak ekonomide hem parayı bulmak, hem de işleri canlı tutmak, her kesimi ciddi anlamda zorlayacak Buna da dengeleme diyeceğiz.

FACEBOOK YORUMLARI

SONSÖZ YORUMLARI

Lütfen yorumunuzu girin
Lütfen adınızı girin

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.