Carry Trade oyunu

0
37

Carry trade düşük faiz getiren bir para biriminden borçlanıp krediyi yüksek faiz getiren başka bir para birimine yatırmaktır.Carry trade işlerinde çok yüksek kâr elde etme olanağı vardır ve her yüksek kârlı işte olduğu gibi bu alışverişte de büyük bir risk vardır. Carry trade işinin en büyük riski her para birimini tutmanın riskinin ayrı ayrı olmasıdır. Kur dalgalanmaları çok büyük kârlar getirebileceği gibi çok büyük zararlara da yol açabilir.

Konuyu bir örnekle açayım Amerika, Japonya ya da Avrupa’da bir bankadan sıfır yahut da sıfıra yakın bir bir faizle 1 milyon dolar kredi alıp 2020 yılı Kasım ayında dolar Türk Lirası paritesi 8,55 seviyesini gördüğünde Türkiye’de bozdurup cebine 8 milyon 550 bin dolar para koyan biri bu parasını aylık yüzde 1 ile faize yatırmış olsa 4 ayda yüzde 4 yani 342 bin Türk Lirası faiz alır ve hesabında 8 milyon 892 bin Türk lirası olur. Bu gün parite 7 seviyesinde, bu kurdan tekrar dolara dönse 1 milyon 270 bin doları cebine koyar gider. Dolar bazında yüzde 27 kazanç elde etmiş olur, yurt dışında beş on bin dolar faizi öder kredisini kapatır oturduğu yerde 250 bin dolar civarında para kazanmış olur. Bu işi 1 milyar ya da 10 milyar dolar ile yapanın elde ettiği tatlı karın boyutunu varın siz hesaplayın.

Elbette yukarıda verdiğim örneğin tam tersi de mümkündür, eğer doların Türk Lirası karşısında değeri düşecek olursa yatırımcı çok büyük zarar yazar. Carry trade oyununu oynayanlar borçlanarak oynadıkları için para değerinde en ufak bir oynama bile büyük zarara ve iflasa neden olur. Yukarıdaki hesabı tam tersi durumdan yapalım 2020 yılı başında sıfır ya da sıfıra yakın bir seviyeden faizle 1 milyon dolar kredi alıp 2 Ocak tarihinde dolar Türk Lirası paritesi 5,94 seviyesini gördüğünde Türkiye’de bozdurup cebine 5 milyon 940 bin dolar para koyan biri bu parasını aylık yüzde 1 ile faize yatırmış olsa 4 ayda yüzde 4 yani 237 bin Türk Lirası faiz alır ve hesabında 6 milyon 177 bin Türk lirası olurdu. 2020 yılı Kasım ayında parite 8,55 seviyesinde iken bu kurdan tekrar dolara dönmek zorunda kalsa 722 bin doları cebine koyar 278 bin dolar zarar ederek giderdi.

Carry trade oyunu bir tür Rus ruleti gibidir demedi demeyin, terse denk gelirsen beynin patlar…

Carry trade ile zararı sadece yatırımcı değil, yatırımını yaptığı ülke de öder. Para kaçar, dengeler altüst olur, paranın değeri çöker. Bir ülkeye bu tip sıcak para çokça giriyorsa o ülkede ekonomik oynaklıklar çok büyük olur.

Eğer bir “insider trading” yani Türkçesi ile içeriden bilgi alanların ticareti olayı yoksa Türkiye gibi kur dalgalanmalarının astronomik seviyelerde olduğu ülkelerde Carry trade oyunu oynamak açıkçası tam anlamı ile bir kumardır.

Bu yöntem ile döviz bulmak denize düşenin yılana sarılması hikayesine benzer güvenilmezdir ve eninde sonunda o yılan gelir seni sokar.

Carry trade oyunu elbette sadece ülke dışından kredi alınarak oynanmaz ülke içinde de dövizi olanlar yahut da döviz kredisi alabilenler bu oyuna iştirak edebilirler, bu sayede emme basma tulumba gibi hem faiz ve hem de kur hareketlerinden fahiş bir kazanç elde edebilirler.

Bunu anlamak için yurt içi yerleşiklerin döviz tevdiat hesaplarındaki seyre bakmamız lazım,

Döviz tevdiat hesapları:

07 / Şubat / 2020 tarihinde 226 milyar 312 milyon dolarmış

31 / Aralık / 2020 tarihinde 263 milyar 766 milyon dolara çıkmış

görünen o ki vatandaş döviz satıp Türk Lirası almayı, faize yatırmayı tercih etmemiş.

29 /Ocak / 2021 tarihinde ise döviz tevdiat hesapları 264 milyar 344 milyon dolara yükselmiş. Görünen o ki bu yılın ocak ayında da ucuz dolar bulan almış, bankaya atmış…

05 / 02 / 2021 tarihinde ise döviz tevdiat hesapları 262 milyar 235 milyon dolara düşmüş, bu düşüşün ne kadarının dolar, euro ve diğer yabancı paralar arasındaki parite değişiminden kaynaklandığını bilmiyoruz, lakin gene de ocak ayı sonuna göre 2,1 milyar dolarlık bir düşüş var, bu meblağ gerçek ve tüzel kişiler arasında hemen hemen eşit dağılmış. Fakat bu düşüş bize döviz tevdiat hesaplarında ciddi bir çözülme olmadığını da gösteriyor. Demek ki vatandaşlarımız dövizlerini satıp Türk Lirasına geçmeye değecek oranda bir faiz kazancı görmemişler ve kur hareketlerinin faiz kazançlarını silip götürebileceğini hesaplamışlar.

İşin açığı Merkez Bankası rezervleri ekside iken kur hareketlerine döviz satarak müdahale edebilmesi mümkün değildir, elindeki en önemli silahlardan birinden mahrum bulunan bir merkez bankasının üstelik ABD ve AB yaptırımları gündemde iken sadece faiz silahı ile kurları kontrol altında tutabilmesi hiçbir şekilde olası değildir, elbette bunu sadece ben bilmiyorum, tüm piyasa aktörleri de biliyor ve o yüzden de anlaşılan kimse pozisyonunu bozmuyor.

Normal şartlar altında, sermaye kısıtlamalarına gitmeksizin kullanılabilecek iktidarın elindeki son seçenek Çiller bonolarına benzer süper faizli bono çıkarmaktır ki bu tip operasyonların da orta ve uzun vadede ciddi bir yarar sağlamadığını geçmişte gördük…

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz