ÇALIŞANLARIN 2022 GELİR VERGİSİ PARASAL DEĞERLERİ

0
270

Hazine ve Maliye Bakanlığı her yılın Kasım ayında yayınladığı yeniden değerleme oranını esas alarak izleyen yılda uygulanacak ‘’vergi kanunlarında yer alan maktu hat ve oranları yani parasal değerleri genel tebliğler ile yayınlamaktadır. Bu amaçla 2022 yılı gelir vergisi maktu had ve oranları ile parasal değerleri yayınlanan gelir vergisi genel tebliği ile açıklandı. Bu yazımızda 2022 Yılında çalışanlara uygulanacak parasal değer ve hadler üzerinde duracağız.
PARASAL DEĞERLERE YENİDEN DEĞERLEME ETKİSİ
2021 yılına ait yeniden değerleme oranı 27.11.2021 tarih ve 31672 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 533 seri numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile 36,20 olarak tespit edildi. Tespit edilen yeniden değerleme oranı esas alınarak 2022’de uygulanacak gelir vergisi parasal değerleri Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yeniden tespit edilerek 21.12.2021 tarih ve 31696 sayılı Resmî Gazetede yayınlanan 317 seri numaralı Gelir Vergisi Genel Tebliği ile yeniden tespit edilmiştir.
ÇALIŞANLARA YAPILAN YEMEK BEDELİ İSTİSNASI
Gelir Vergisi Kanunu’nun 23/8’nci maddesine göre çalışanlara işverenlerce yemek verilmek suretiyle sağlanan menfaatler yemek yardımı denir. Eğer işveren, işyeri veya eklentileri yani müştemilatı dışında yemek yardımı veriyorsa bu durumda çalışılan günlere ait bir günlük yemek bedeli ücreti 2022 yılı için katma değer vergisi hariç 34 TL olarak uygulanacaktır. Uygulamada İşverenler tarafında çalışanlara yemek fişi, ticket veya yemek çeki şeklinde yemek yardımı verilmesi yaygındır. Yemek yardımın işyeri veya eklentisinde verilmesi halinde herhangi bir ödeme yapılmayacaktır. Bu miktar 2021 yılı için katma değer vergisi hariç 25 TL olarak uygulanmıştı.
Ödemenin yemek verme hizmeti restoran veya yemek servisi yapan mükelleflere yapılması gerekir. Ödemenin 34 TL’yi aşması halinde aşan miktar ücret olarak çalışanın ücret geliri olarak vergiye tabi olacaktır. Ayrıca yemek bedelinin çalışana nakten yapılması halinde bu ödemeler ve bu amaçla sağlanan menfaatler ücretlinin ücreti olarak gelir vergisine tabi tutulacaktır.
ÇALIŞANLARA KONUT TEMİNİ İSTİSNASI
Gelir Vergisi Kanunu’nun 23/9’ncu maddesinde genel olarak maden işletmelerinde ve fabrikalarda çalışan işçilere ve özel kanunlarına göre barındırılması gereken memur ve hizmetlilere konut tedariki ile bunların aydınlatılması, ısıtılması ve suyunun temini suretiyle sağlanan menfaatler işletmenin gideri olarak indirilirken çalışanlar için vergi istisnası kapsamındadır. Diğer şekliyle mülkiyeti işverene ait brüt alanı 100 m2’yi aşmayan konutların bu amaçla çalışanlara mesken olarak tahsisi suretiyle sağlanan menfaatler ücret vergi istisnası kapsamındadır. Bu konutların 100 m2’yi aşması halinde, aşan kısma isabet eden menfaat için bu gelir vergisi istisnası uygulanmaz.
ÇALIŞANLARA ULAŞIM GİDERİ YARDIMI
Çalışanlara Gelir Vergisi Kanunu’nun 23/10’nc maddesinde yer alan, işverenlerce hizmet erbabının işyerine gidip gelmesi için sağlanan menfaatlere ilişkin istisna tutarı, 2022 takvim yılında uygulanmak üzere katma değer vergisi hariç 17,00 TL olarak belirlendi. Bu miktar 2021 yılı için 13 TL olarak uygulanmıştı. Buna ilişkin ödemenin toplu taşıma kartı, bileti veya bu amaçla kullanılan diğer ödeme araçlarının temini şeklinde yapılması gerekir. Ödemenin bu tutarı aşması hâlinde aşan kısım ile hizmet erbabına ulaşım bedeli olarak nakden yapılan ödemeler ve bu amaçla sağlanan menfaatler çalışanın ücreti olarak gelir vergisine tabi tutulur
ENGELLİ ÇALIŞAN İNDİRİMİ
Gelir Vergisi Kanunu’nun 31’inci maddesinde yer alan engellilik indirimi tutarları, 2022 takvim yılında uygulanmak üzere aylık; birinci derece engelliler için 2.000 TL, ikinci derece engelliler için 1.170 TL, ve üçüncü derece engelliler için 500 TL olarak tespit edilmiştir. Bu miktarlar 2021’de sırasıyla; 1.500, 860 ve 380 TL olarak uygulanmıştı.
KANUNLA KURULAN SANDIK EMEKLİLERİ İSTİSNASI
Gelir Vergisi Kanunu’nun 23/11’ncu maddesi ile 3308 sayılı Çıraklık ve Mesleki Eğitim Kanunu’na tabi çırakların asgari ücreti aşmayan ücretleri kanunla kurulan emekli sandıkları istisnasını düzenlemektedir. Özellikle bazı özel bankalar ile kanunla kurulan emekli sandıkları ile 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun geçici 20’nci maddesinde belirtilen sandıklar tarafından ödenen emekli, malûliyet, dul ve yetim aylıkları için özel bir düzenleme yapılmıştır. 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun geçici 20’nci maddesinde belirtilen sandıklar tarafından ödenen aylıkların toplamı, en yüksek Devlet memuruna çalışılan süreye bağlı olarak ödenen tutardan fazla ise aradaki fark ücret olarak vergiye tabi tutulur. Genel, katma ve özel bütçelerden ödenen bu nevi aylıklar da aynı uygulamaya tabidir.
ÇIRAKLAR VE MESLEKİ EĞİTİM İSTİSNASI
Gelir Vergisi Kanunu’nun 23/12’ncu maddesi ile 3308 sayılı Çıraklık ve Mesleki Eğitim Kanunu’na tabi çırakların asgari ücreti aşmayan ücretleri gelir vergisinden istisna edilmiştir.
Buna göre, 3308 sayılı Kanun kapsamında mesleki eğitim gören öğrencilere yapılan, yıllar itibariyle yaşa göre belirlenen asgari ücreti aşmayan ücret ödemeleri gelir vergisine tabi değildir. Ancak; 3308 sayılı Kanun kapsamında olmayan öğrenciler ve ile mesleki eğitim gören öğrencilere asgari ücretin üzerinde yapılacak ücret ödemelerinin Gelir Vergisi Kanunu’nun 103 ve 104’ncü maddelerine göre gelir vergisine tabi tutularak vergilendirilmesi gerekmektedir.
YURT DIŞI EMEKLİ MAAŞLARI İLE YURT DIŞINDA ÖDENEN ÜCRETLER
Gelir Vergisi Kanunu’nun 23/13’ncu maddesi ile yabancı ülkelerde bulunan sosyal güvenlik kurumları tarafından ödenen emekli, malûliyet, dul ve yetim aylıkları gelir vergisine tabi değildir.
Aynı maddenin;

  • (a) bendinde kanuni ve iş merkezi Türkiye’de bulunmayan dar mükellefiyete tabi işverenlerin yanında çalışanlara, işverenin Türkiye dışında elde ettiği kazançları üzerinden döviz olarak ödediği ücretler;
  • (b) bendinde kanuni ve iş merkezi Türkiye’de bulunmayan dar mükellefiyete tabi işverenlerin, Ekonomi Bakanlığı’ndan alınan izne istinaden kurulan bölgesel yönetim merkezlerinde münhasıran merkezin faaliyet izni kapsamında istihdam ettikleri çalışanların Türkiye dışında elde ettiği kazançları üzerinden döviz olarak ödediği ücretler,
    Gelir vergisine tabi değildir.
    AMATÖR SPORCULARA ÖDENEN ÜCRET İSTİSNASI
    Gelir Vergisi Kanunu’nun 23/15’ncu maddesi ile;
  • Yüz ve daha aşağı sayıda işçi çalıştıran işyerlerinde bir,
  • Yüzden fazla işçi çalıştıran işyerlerinde iki,
  • Amatör sporcu çalıştıranların,
    Her yıl millî müsabakalara iştirak ettiklerinin belgelendirmeleri halinde bu amatör sporculara ödenen ücretler asgari ücretin iki katını aşmamak koşulu ile gelir vergisine tabi tutulmamaktadır.
    KREŞ VE GÜNDÜZ BAKIMEVİ ÜCRET İSTİSNASI
    Gelir Vergisi Kanunu’nun 23/16’ncu maddesi ile; işverenlerce, kadın hizmet erbabına kreş ve gündüz bakımevi hizmeti verilmek suretiyle sağlanan menfaatler istisnadır. İşverenlerce bu hizmetlerin verilmediği durumlarda, ödemenin doğrudan bu hizmetleri sağlayan gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerine yapılması şartıyla, her bir çocuk için aylık, asgarî ücretin aylık brüt tutarının %15’ini aşmamak üzere bu istisnadan yararlanılır. Kreş ve gündüz bakımevi hizmetini sağlayanlara yapılan ödemelerin belirlenen istisna tutarını aşan kısmı ile hizmet erbabına bu amaçla nakden yapılan ödemeler ve sağlanan menfaatler ücret olarak vergilendirilir. Bu bentte yer alan %15 oranını, asgarî ücretin aylık brüt tutarının %50’sine kadar artırmaya ve kanuni seviyesine getirmeye Cumhurbaşkanı, bu istisnanın uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Hazine Maliye Bakanlığı yetkilidir.
    PİLOTLAR VE KABİN ELEMANLARINA AİT İSTİSNA
    Gelir Vergisi Kanunu’nun 23/17’ncu maddesi ile; kamu kurum ve kuruluşları hariç Türk Hava Kurumu veya kanuni veya iş merkezi Türkiye’de bulunan müesseselerde uçuş maksadıyla görevlendirilen, hava aracının sevk ve idaresiyle görevli pilotlar ile uçuş esnasında uçak içinde hizmet veren yetkili sivil havacılık otoritesince sertifikalandırılmış kabin memurlarına ödenen aylık ücretin gerçek safi değerinin %70’i gelir vergisine tabi değildir. Cumhurbaşkanı, % 70 oranını %100’e kadar artırmaya, sıfıra kadar indirmeye yetkilidir.
- Reklam -