AKP Genel Başkanı EYT konusu üzerine fikir beyan ederken “Tutturmuşlar bir EYT, erken emeklilik… İskandinav ülkelerinin hepsi bu sistemle battı” diye bir iddiada bulundu…

Bu iddianın neresini düzeltsem bilemedim; İlk olarak Emeklilikte Yaşa Takılanların sorununu doğru tanımlamakla başlayalım, EYT meselesi bir erken emeklilik isteği değildir EYT kazanılmış bir hakkın savunulması ve maç sürerken kuralların tek taraflı olarak değiştirilmesine itirazdır!

Bu konuda çeşitli makaleler yazdım ve bir televizyon programı da yaptım. Daha önce de söyleşi yapmış olduğum EYT Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği Başkanı Gönül Boran Özüpak “sadece Anayasal hakkımızın iadesini istiyoruz” demektedir ve bence de haklıdır…

Gelelim İskandinav ülkelerinin batık olduğu iddiasına, sanırım bir çok Türk vatandaşı bu iddia karşısında İskandinav ülkelerini Orta Doğu’da ya da Güney Amerika’da yer alan batık diktatörlükler falan zannetmiştir.

Gerçekte İskandinav ülkeleri deyimi Avrupa’nın en kuzeyinde, Atlantik Okyanusu ile Baltık denizi arasında yer alan İskandinavya yarım adasında kurulu üç ülkeyi, İsveç, Norveç ve Danimarka’yı tanımlamakta kullanılır. İskandinav ülkesi tanımı geniş manada kullanıldığında ise Finlandiya ve İzlanda’da bu tanıma girmektedir.

2018 verilerine göre bu ülkelerde kişi başına düşen milli gelir Norveç’de 81.695 $ Danimarka’da 60.692 $ ve İsveç’te 53.873 $ dır. Bu kişi başına düşen gelirleri ile dünya sıralamasında Norveç 3. Danimarka 9. ve İsveç 11. sırada yer almaktadır.

Türkiye ise aynı listede 9.346$ ile kendine ancak 68. sırada yer bulabilmektedir.

Birleşmiş Milletlerin yayımladığı Dünya Mutluluk Raporu, dünyadaki en mutlu ülkelerin, en zengin ekonomiler değil, güçlü sosyal devlet ve kurumsal desteği bulunan ülkeler olduğunu ortaya koymaktadır.

En mutlu ülkeler sıralamasında İskandinav ülkelerinin tamamı ilk ona girmiş sıralama ise şöyle;

1. Finlandiya İSKANDİNAV ÜLKESİ

2. Danimarka İSKANDİNAV ÜLKESİ

3. Norveç İSKANDİNAV ÜLKESİ

4. İzlanda İSKANDİNAV ÜLKESİ

5. Hollanda

6. İsviçre

7. İsveç İSKANDİNAV ÜLKESİ

8. Yeni Zelanda

9. Kanada

10. Avusturya

İlk 10’a yerleşen ülkelerin hepsinde 6 anahtar kural gözlenmiş; gelir, sağlıklı yaşam, sosyal destek, özgürlük, güven ve cömertlik.

Mutluluk Araştırma Enstitüsü’nün Kopenhag ayağının CEO‘su Meik Wiking; “En başta olan ülkeler, mutluluk için gerekli ortamları oluşturmuş demek. Bu ülkeler servetlerini, refah ortamı yaratmak için doğru kullanıyorlar.” yorumunu yapmaktadır.

Türkiyebu endekste de ancak 79. sırada yer almaktadır.

2018 verilerine göre:

Danimarka’da enflasyon %0,8, işsizlik %3,9 İhracat 193 milyar dolar ve İthalat 172 milyar dolar ülkenin yılda 21 milyar dolar dış ticaret fazlası var.

İsveç’te enflasyon %2 işsizlik %6,3 İhracat 259 milyar dolar İthalat 240 milyar dolar ülkenin19 milyar dolar dış ticaret fazlası var.

Norveç’te enflasyon %1,9 işsizlik %2,8 İhracat 166 milyar dolar İthalat 142 milyar dolar ülkenin 24 milyar dolar dış ticaret fazlası var.

Türkiye’de ise enflasyon %20,3 işsizlik %11 (ve artıyor) ihracat 168 milyar dolar, İthalat 223 milyar dolar ülkenin 55 milyar dolar dış ticaret açığı var.

Yakın zamanda dünyanın en büyük fonu olan Norveç Varlık Fonu, 1,09 trilyon dolar seviyesini aşarak rekor kırmıştı.

Sizce hangi ülke batık durumda?

37 ülkenin emeklilik sistemini yeterlilik, sürdürülebilirlik, dürüstlük ve doğruluk gibi kriterler bakımından araştıran Melbourne Mercer’in her yıl hazırladığı Küresel Emeklilik Endeksi araştırmasına göre; 80,3 puan alan Danimarka ikinci, 72,3 puan alan İsveç beşinci, 71,2 puan alan Norveç altıncı sırada bulunuyor. Türkiye ise 42,2 puanla sondan üçüncü sırada.

Aslında kişisel gözlemlerimizde bu yönde, mesela bir Türk emeklisi çarşıya pazara zar zor gidebilir ve kahvede bir çay, kahve bile içmeye korkarken İskandinav ülkelerinin emeklileri dünya turu yapıp, Türkiye’de beş yıldızlı otellerde konaklayabiliyor.

Sayın Cumhurbaşkanının danışmanlarını acilen değiştirmesi ve büyük bir haksızlığa uğramış bulunan EYT mağdurlarının sesine kulak vermesi gerekmektedir.

Facebook Yorumları

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz