Vatandaşlık yenileme işleri: Koştur, dur!

0
138

Yeni nüfus cüzdanı çıkarmak veya pasaport almak istiyorsanız en az bir gününüzü ayırmak zorundasınız. Ancak her iki işlem için ilgili kuruluşların internet sitesinde yer alan bilgilerin ve yönlendirmelerin içeriği yetersiz ve eksik belirtiliğinden veya anlaşılamamasından dolayı süre daha da uzun sürüyor.

İşe; bu işlemlerin olmazsa olmaz belgesi biometrik denilen gözlüksüz, yüzünüzü daha yakın gösteren, arkası beyaz zeminli vesikalık fotoğraf çektirmekle başlayın. Resimleri aldıktan sonra doğruca nüfus işlerine gidin. Size önerimiz internet üzerinden randevu almanız. Yoksa saatlerce beklersiniz. Örneğin Ankara’da Sakarya Caddesi’ndeki Çankaya İlçe Nüfus Müdürlüğü ana baba günü. Bir de yanlış sıraya girerseniz bir öğleden sonranız gidebilir.

Müdürlükte çalışan 50’ye yakın memur kendilerine soru sorulmasından bıkmışlar ki her yanı “soru sormayın, danışmayın” gibi yazılarla etrafı donatmışlar. Haklılar ama nasıl soru sormayacaksın birader? “Doğru yerde miyim, alt kat mı üst kat mı, hangi banko, evrakım tamam m?” gibi kaygılarınız beyninizi yiyor. Çoğu vatandaş, belgesi, bilgisi eksik olduğundan geri dönüyor. Ancak evraklarınız tamamsa ve ne istediğinizi biliyorsanız işlemler kısa sürede bitiyor. Yeni kart için 16 lira ödeyeceksiniz.
Bu arada eğer nüfus cüzdanınız 10 yıldan daha önce alınmışsa, yıpranmışsa anında iptal ediliyor. Size “geçici kimlik belgesi” veriyorlar. Bunu, yeni plastik kimlik kartınız gelene kadar yanınızda taşımak zorundasınız. Ne zaman gelir derseniz 15 yaşından küçüklerin kartlarına resim basılmadığından iki hafta içinde gelir deniliyor. Yetişkinler için bu süre bir ayı bulabiliyor. Bekleyeceksiniz. Verdiğiniz adreste yoksanız en yakın postaneye bırakıyorlar, oradan da almasanız işlem yaptırdığınız yere gidecekseniz. Bunları sorarak öğreniyorsunuz.

Bu işlemleri yaptırmadan kesinlikle pasaport işlerine başlamayın. Daha çok zaman kaybedersiniz. Pasaport için ilgili birime gittiğinizde sizden en yeni nüfus cüzdanı, yoksa geçici kimlik belgesini istiyorlar. Zaten 10 yılı geçmiş nüfus cüzdanlarına şüpheyle bakılıyor. İyi de arkadaş; hiç bir yerde yazmıyor bu bilgi. Üstelik son bir yılda ortalama ayda bir polis kontrolünden geçmişsiniz, kimsede sizi uyarmamış. Ayrıca vatandaş iki de bir “sürem dolmuş gidip şu nüfus kimliğimi değiştireyim mi?” desin!

Diğer bir belirsizlik ve yanlışlıkların çoğu harçlar konusunda yapılıyor. Yıllara göre harç parası yatırılıyor. Deniliyor ki 15 yaşından küçükler için şu kadar yıl için şu kadar para. Öğrenciler için 26 yaşına kadar harç yok. Siz eğer pasaport süresi konusuna yoğunlaşırsanız, bu yanlışlığı yapıyorsunuz. Fazla veya eksik yatırınca işler daha da karışıyor. O zaman memurun söylediği tutarı en yakın bankaya yeniden yatırıyorsunuz. Üstelik ıslak imzalı tahsilât makbuzunu almasanız bir daha bankaya gidersiniz. Daha önceki yanlış, eksik, fazla tutar için iade dilekçesi veriyorsunuz. Bir hafta sonra aynı pasaport dairesine gidiyorsunuz, verecekleri belgeyi Ulus’taki Veraset ve Harçla ilgi vergi dairesine götürüyorsunuz. IBAN numarasını ekliyorsunuz, paranız üç gün sonra hesabınıza geçiyor. Koştur dur!

Bunlar Ankara Çankaya İlçesindeki süreçler ama bütün bu işlemler her yerdeki polis müdürlüklerinde ve nüfus idarelerinde de yapılıyor. Hem de bir iki gün içinde.
Bu arada eski belgeler ne olacak derseniz ister imha edin isterseniz hatıra diye saklayın, hükmü kalmıyor. Bunu bile öğrenmek için sormak zorundasınız.
Özetle işlerin kolay gitmesi için, İçişleri Bakanlığı’nın nüfus kimlik kartı ve pasaport işlemleri için internet ortamına koyduğu bilgileri tazelemesi, daha ayrıntılı ve anlaşılır hale getirmesi gerekiyor. On yıllık nüfus cüzdanı eski diyorlar ama buradaki bilgiler de bir o kadar eski. En azından, E-pasaport sitesi bir elden geçirilmeli ve basitleştirilmeli. Yoksa hem vatandaşa eziyet, hem de sabır gücü kalmayan memurlara yazık.