Türkiye’ye sınıfı OECD değil CIA atlattı

0
116

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın, Avrupa Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü’nün (OECD) Türkiye’yi “orta gelirl ülkeler” grubundan “yüksek gelirliler” grubuna aldığını açıklaması sevinç yarattı.

OECD’nin “2030 yılı için öngördüğü” bu tahmini bir yana bırakın. Esas “müjdeli haber” Amerikan merkezi haber alma örgütü kısa ismi ile CIA’dan.
CIA, Türkiye ekonomisine sınıf atlattı. Evet bildiğiniz CIA’ye göre, Türkiye’yi ekonomisi “gelişmiş ülkeler” arasında.
Türkiye; IMF, Dünya Bankası, (DB), OECD gbi kuruluşların ülke sıralamalarında gayrisafi milli hasıla ve kişi başına düşen gelir gibi en önemli iki ana kalemde yıllardır “orta gelirli ülkeler” arasında, “orta üst gelir” bölümünde yer alır ve “gelişmekte olan ülkeler“ grubunda değerlendirilir. Hatta ekonomik büyüklükler açısından genellikle 18. sıradan sonra gelir. Diğer verilerde Türkiye daha da gerilerdedir.

CIA, ülkeler hakkında her türlü bilgiyi toplar ve en son bilgileri sürekli günceleyerek yayınlar. Bunlar arasında ekonomi de önemli yer alır. Türkiye’de önemli bir gelişme olsun en geç bir hafta sonra bu raporlara yazılır. Diğerleri gibi aylarca beklemez.

Şimdi CIA diyor ki, “evet; ülkeler arasında gelişmişlik sıralamasında kişi başına düşen gelir 15 bin dolar bir kriter. Bunun üstü gelişmiş, altı gelişmekte olan ülkeler olarak sıralanır. Ama bazı eski Sovyetler Birliği ile petrol üreticisi ülkelerinin yanı sıra pazar ekonomisi uygulayan, iyi kötü demokrasiyle yönetilen, OECD üyesi de olan ancak kişi başına düşen geliri 15 bin dolardan biraz az olan bazı ülkeler de gelişmiş ülkeler arasında görülmelidir ve Türkiye bunlardan biridir”.
CIA bu “müjdeyi” veriyor ama Uluslararası Para Fonu (IMF), “hani sana mı kalmış bu tür değerlendirmeler” der gibi.

Ülkemiz futbolunda nasıl ki birinci lig takımları super lige, ikinci lig takımları da birinci lige alınarak yeni bir düzenlemeye gidildi ya IMF de benzerini ülke sıralamalarında yapıyor. Fon, gelişmiş ülkeleri, klasik sıralandırma yerine son zamanlarda geliştirdiği “ileri ekonomiler” tanımıyla yeni bir gruba taşıyor.
İşte bu noktada CIA ve IMF tam anlamıyla kapışıyor. CIA’nin dediği gibi Türkiye gelişmiş ülkeyse İMF’in ileri ekonomiler listesine de girmeli ama bu listede Türkiye bulunmuyor.

CIA’nın “gelişmiş ülkeler” grubunda: Andora, Avusturya, Avusturalya, Belçika, Bermuda, Kanada, Danimarka, Fore Adaları, Finlandiya, Fransa, Almanya, Yunanistan, Vatikan, İzlanda, İrlanda, İsrail, İtalya, Japonya, Lİhtenştayn, Lüksemburg, Malta, Monako, Hollanda, Yeni Zellanda, Norveç, Portekiz, San Marino, Güney Afrika, İspanya, İsveç, İsviçre, Türkiye, Birleşik Britanya, ABD” bulunuyor.
IMF ise kendi “ileri ekonomiler” grubunda bu listeye “Hong Kong, Güney Kore, Singapur ve Tayvan’ı” ekliyor, ama “Malta, Meksika, Güney Afrika ve Türkiye’yi” dışarda bırakıyor.

IMF’ın ileri ekonomi kavramını o ülkeye ait tüm sektörlerde güçlü alltyapı, teknolojik üretim, yaşam standardlarının kalitesi gibi kriterlerle dolduruyor. İyi de buna göre IMF listesinde Vatikan, Fore Adaları, Bermuda gibi ülkelerin ne işi var?

Türkiye 1990 yılların ortasında da Rusya, Brezilya, Hindistan, Güney Afrika gibi ülkelerle “yükselen ekonomiler” diye oluşturulan gruba alınmıştı. O zaman sınıf atladık diye çok sevinmiştik. Ama bugün bu ülkeler ekonomik ve siyasi olarak zor günler geçiriyorlar.

Şunu da ekleyelim: tüm ülkeler, IMF, DB, OECD gibi kuruluşlara verilerini kendileri gönderirler. Bu kuruluşlar da gelen verileri değerlendirirler, yayınlamadan önce ilgili ülkeye gönderirler, bir anlamda onay alırlar. Yani ülkeler için süpriz olmaz bu tür raporlar. CIA ise doğrudan yayınlar. Hem CIA kime soracak? MİT’e mi?
Bugün bazı ekonomik verileri bozduğu için Türkiye’yi; ülkeler değerlendirmesi dışında tutan OECD, Türkiye’nin “70 sente muhtaç olduğu 1980’lı yıllar öncesinde 1 milyon doları bile zar zor vermişti. Zaten OECD’nin dünya ekonomisinde önemli bir ağırlığı kalmadı. Avrupa dışında ülkeler de üye oldu, bir düşünce kuruluşuna döndü. Topladığı rakamları evirip çevirip tahminler, raporlar yazıyor. Bugünü bırakmış 10-15 yıl sonrasına fal açıyor adeta.
Gelde şimdi “sağol varol CIA, sayende sınıf atladık” de.