Türkiye’nin özellikle ihracatta lokomotifi olan taşıt sektörünü iç piyasada zor günler bekliyor. Bu beklentiyi ’nın 2017 Nisan-Haziran dönemine ilişkin “banka kredi eğilimleri” anketi ortaya koydu.

Merkez Bankası’nın anketine göre, taşıt sektöründe yılın ikinci çeyreğinde, bireysel tasarruflar, taşıt alımı dışındaki tüketim harcamaları ve krediler üzerindeki vergi ve benzeri yükler nedeniyle ciddi azalma yaşandı. Bankaların da taşıt kredisi kullandırma koşullarında sıkı davranmaları kredi talebini düşürdü. Bu durumun gelecek aylarda da devam edeceği ankette katılan bankacılar tarafından ifade edildi.

Taşıt sektöründe artırılan ÖTV’nin sektörde iç piyasada durgunluk yaratacağı bekleniyordu. Bunun en büyük göstergesi de ikinci el taşıt piyasasında yaşanan canlılık olmuştu. Buna döviz kurlarındaki oynamalar da eklenince taşıt maliyet ve satış fiyatları yüzde 50’ye varan oranlarda artmıştı.
Ankete göre, ekonominin diğer itici gücü olan konut sektörüne yönelik bankaların kredi kullandırmada, gelecek dönemde, mevcut şartlara göre davranılacak, başka bir deyişle gevşetici ve kolaylaştırıcı yöntemler kullanılmayacak. Ankette gelecek dönemlerde konut kredisine olan talebi, bireysel tasarruflar, konut piyasasına yönelik beklentiler belirleyecek.

Anketin en çarpıcı yönü ise işletmelere açılan krediler. Bu yılın Nisan-Haziran dönemi ekonomi tarihimizin büyük “kredi açılımına” sahne olmuştu. Hazine “ben kefilim” deyince bankalar yüz binlerce işletmeye 160 milyar lirayı aşan tutarda kredi vermişlerdi.
Merkez Bankası’nın anketinde, bankaların işletmelere kredi kullandırmada şartlarını gevşettikleri, ancak gelecek Temmuz-Eylül döneminde işletme kredi kullanımında eski koşulara dönülebileceği öngörüldü.

Nisan-Haziran2017 döneminde; bankalar, işletmelere yönelik kredi gevşetmelerinde en büyük etken bankalar arasında rekabet ve genel ekonomiye ilişkin beklentiler etkili oldu. Küçük ve orta büyüklükteki işletmeler kadar büyük ölçüdeki işletmelerde ciddi kredi talebinde bulundular. Kredi kullanımında Türk lirası büyük oranda tercih edildi.

İşletmelerin kredi taleplerinde sabit yatırımdan çok, borç yapılandırması, işletme sermayesi, banka dışı alınan kredilerin kapatılması gibi unsurlar etkili oldu. Bankalar bu dönemde işletmelere kullandırdıkları kredileri koşullarını kar marjlarını ve teminat ihtiyacına göre daha gevşettikleri de ankette belirtildi.
Merkez Bankası’nın anketi, bankaların gelecek aylarda kredi kullandırmada eski günlere, riski az, geri dönüşü güçlü her şeyin ötesinde bireysel ve işletme bazında itibarı ön plana çıkaracak daha seçici davranacaklarını özetliyor.
Bu durumun hükümetin faiz baskısı altında, buna karşın yeniden hareketlilik kazanan döviz kurlarının yönünün belirsizliğinde nasıl şekilleneceğini paraya olan arz talep yönlendirecek.