Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, kuru soğanda planlama eksikliğinin üretimde ve üretici fiyatlarında dalgalanmaya neden olduğunu, piyasalarda dengesizliğe yol açtığını belirterek, “2015 rekoltesinin düşük olması ve fiyatlardaki yükselme üreticimizi 2016’da soğana yönlendirmiş, sonuçta üretim 1,88 milyon tondan 2,12 milyon tona çıkmış, 30-35 kuruşa mal edilen soğanın üretici fiyatı, Şubat ayında 20 kuruşa kadar gerilemiştir” dedi.

TZOB Başkanı Bayraktar, yaptığı açıklamada, üretim planlamasının olmayışının üretimde dalgalanmaları beraberinde getirdiğini, bu durumun üretici fiyatlarına yansıdığını, bir önceki sezonda oluşan fiyat durumuna göre üretime karar verilmesinin üreticiyi mağdur ettiğini belirtti.

ÜRETİMİN ÜÇTE BİRİNDEN FAZLASI ANKARA VE AMASYA’DAN

Türkiye’de kuru soğan üretiminin Orta Kuzey Anadolu, Orta Doğu Anadolu ve Akdeniz bölgelerinde yoğunlaştığını, Adana ve Hatay’da daha çok yazlık soğan üretimi yapılırken, Ankara ve Amasya’da kışlık soğan üretimi gerçekleştirildiğine dikkati çeken Bayraktar, şu bilgileri verdi:
“Ekim alanlarının 2007-2016 döneminde 577 bin dekar ile 722 bin dekar arasında değiştiği kuru soğanda ülke üretiminin yüzde 21,7’si Ankara, yüzde 13,8’i Amasya’da yapılıyor. Ankara ve Amasya’nın toplam soğan üretimindeki payı yüzde 35,5 ile üçte biri aşıyor. Bu illeri yüzde 10,8 payla Hatay, yüzde 10,4 payla Adana, yüzde 8,2 payla Çorum, yüzde 7,4 payla Eskişehir, yüzde 6,3 payla Tokat, yüzde 4 payla Bursa izliyor.”
Bayraktar, kuru soğanda planlama eksikliği, üretimde ve üretici fiyatlarında dalgalanmaya neden olduğunu, piyasalarda dengesizliğe yol açtığını, 2015 rekoltesinin düşük olması ve fiyatlardaki yükselmenin üreticiyi 2016’da soğan ekmeye yönlendirdiğini, sonuçta üretim 1,88 milyon tondan 2,12 milyon tona çıktığını, 30-35 kuruşa mal edilen soğanın üretici fiyatı Şubat ayında 20 kuruşa kadar gerilediğini belirtti.

“ÜRETİCİDE 20 KURUŞ OLAN KURU SOĞAN, MARKETTE 5,1 KATINA SATILIYOR”

2016 yılında rekoltenin yüksek olmasının yanı sıra Rusya’nın uyguladığı ambargonun üreticinin pazarlamada sorunlar yaşamasına yol açtığını bildiren Bayraktar, şunları kaydetti:
“Üreticilerimiz kilogramını 30-35 kuruşa mal ettiği kuru soğanını, 2016 Mayıs-2017 Şubat döneminde ortalama 33 kuruşa ancak satabilmiştir. Ocak ayında 30 kuruş olan kuru soğan kilogram fiyatı, havaların ısınmaya başlamasıyla birlikte Şubat ayında yüzde 33,34 gerilemeyle 20 kuruşa kadar inmiştir. Buna karşın, her ay düzenli olarak yaptığımız üretici market fiyatları araştırmamıza göre, markette 1 lira 3 kuruştan satılan kuru soğan, yüzde 414,72 üretici market fiyat farkıyla 2017 Şubat ayında fiyat farkında ilk sırayı almıştır. Üreticide 20 kuruş olan kuru soğan, markette 5,1 katına satılmıştır.
Üreticilerimizin tam olarak örgütlenememesi nedeniyle pazarlık güçleri bulunmamakta ve bu yapıda yaşanan zorunlar daha da derinleşmektedir. Üreticilerimizin kendi ürettiği üründe söz sahibi olabilmesi, sahip oldukları hakları etkin bir şekilde kullanabilmesi ancak örgütlenmeyle mümkündür. Bu nedenledir ki Tarımsal Üretici Birlikleri’ne gerekli kaynak aktarılarak finansman bakımından güçlendirilmeli, birliklerin bir müdahale kurumu gibi çalışmaları sağlanmalıdır.
Üretimde istikrarın sağlanması bakımından üretim planlaması yapılmalı; çiftçi nerede ne kadar ürün yetiştireceğini bilmelidir. İhracat imkanları artırılmalıdır. Kısaca yapılması gereken, kuru soğan üretimini, iç piyasa ihtiyacı ve ihracat miktarı toplamında tutmak, pazarlama sorunları çözmek, üretim maliyetlerini düşürmektir.”