Rusya’ya domates ithalatının 2016 yılının 9 ayı sonunda yüzde 30 oranında azaldığı, Türkiye’ye yaptırımların uygulanmasının ardından Türk domateslerinin yerini diğer ülkeler henüz tamamen alamadığı bildirildi.

Moskova Uluslararası Ticaret Merkezi’nin verilerine göre, bu durumun tüketimi etkilemediği tespit edildi. Uzmanlar, seraların inşa edilmesinin ardından yerel üretimin arttığına dikkat çekiyorlar.

İlk 9 ay boyunca taze ve dondurulmuş domates ithalatı yüzde 32 oranında azalarak 365 bin tona düştü. Parasal anlamda sevkiyat hacmi yüzde 28’lik düşüşle 381 milyon oldu.

Verilere göre, bu sezon başta Fas (88.7 bin ton), Azerbaycan (86 bin ton) ve Çin’den (68 bin ton) ürün satın alındı. Geçen sene ise zirvede 292.8 bin ton ile Türkiye bulunuyordu.

Ulusal Meyve ve Sebze Birliği Müdürü Mihail Gluşkov, 2015 yılında tüketim yapısında ithal domateslerin hacminin 668 bin ton, yerel üretim hacminin ise 223 bin ton olduğunu belirtti. Birliğin tahminlerine göre, bu sene sonunda domates tüketimi yüzde 20 oranında azaldı. Aynı zamanda domates ithalatı yüzde 26 oranında azalarak 491 bin tona düştü, fakat üretim yüzde 33 oranında artarak 297 bin tona yükseldi.

Gluşkov konuyla ilgili yaptığı açıklamada, “İlk olarak, tüketim ruble devalüasyonu yüzünden karı düşürüyor. İthal domateslerin fiyatı arttı ve bu onları alıcılar için daha az ilgi çekici yaptı. İkincisi, ülkede yerel üretim artıyor” dedi.

Gluşkov, Rusya’da domateslerin Haziran-Eylül ayları arasında açık alanda yetiştirildiğini ve bu sebzelerin hem marketlerde hem de pazarlarda satıldığını belirtti. Geri kalan dönemde domatesler seralardan toplanıyor. FruitNews ajansının değerlendirmelerine göre, geçen sene tüketilen domateslerin sadece yüzde 49’u ithal edildi.

2015 yılı sonunda Rusya’da 2.2 bin hektar sera faaliyet gösteriyordu. 2015 yılında sera inşaat planının yüzde 47’si gerçekleştirildi ve 38.5 milyar ruble harcandı.

2016 yılı sonuna kadar 100-150 hektar yeni seranın inşa edilmesi planlanıyor. FruitNews Başkanı İrina Koziy, “Domates seraları en pahalı süreçtir, çünkü elektrik enerjisine ciddi sermaye harcanıyor. Domatesler Kasım Aralık aylarında güneş görmüyor, bu da daha fazla enerjiye ihtiyaçları olduğu anlamına geliyor” dedi.

Uzmana göre, 2014 yılında domates ithalatının temelini İspanya ve İtalya oluştururken, AB ülkelerine yaptırım uygulanmasının ardından piyasa Türkiye’ye döndü. Koziy, Mısır ve İsrail’in geniş çaplı üretime sahip olmamaları nedeniyle Rusya’nın ihtiyaçlarını karşılayamayacaklarını dile getirdi.

Bazı market zincirleri domates alımını kısıtlamadı. “Diksi” marketler zinciri, Türk sebze ve meyvelerinin oranının ambargo öncesinde toplam ticaret hacminin yüzde 3’ünü oluşturduğunu belirtti.

Ayrıca, “Karusel” bu sene sebzeleri Fas ve İran’dan satın aldıklarını ve domates fiyatlarının yüzde 15-20 oranında arttığını bildirdi.