Rezidans, Home Ofis ve Penthouse konutlara yüksek vergi

0
292

Türkiye’de geleneksel konut üretimi dışında yeni konut üretimi yapılmaya başlandı ve residence, penthouse, king suite, home office adı verilen çeşitli konutlar yaygın şekilde inşa edilmeye başlandı.
REZİDANS KONUTLAR
‘Résidence’, Fransızca kökenli bir kelimedir. İngilizce’de ‘residence’ Türkçe’de ise ‘rezidans’ olarak telaffuz edilmektedir.
Yüksek rütbeli devlet görevlilerine ayrılmış konut, ya da elçilik konutları da bu adla anılır. Yurt dışında kısa vadeli ve mobilyalı olarak kiraya verilen konutlara da ‘residance’ denilmektedir.
Türk Dil Kurumu’nda (TDK) rezidans: “Yüksek devlet görevlileri, elçiler vb.nin oturmalarına ayrılan konut” şeklinde tanımlanıyor. Ancak rezidanslar gördükleri işlevler bakımından, Türk Dil Kurumu’nun tanımıyla örtüşmediği de görülmektedir.
Bu konutlarda oturanlara, sosyal imkânlar ve güvenliğin yanı sıra bir otelde verilen benzeri hizmetler sunulmaktadır. Bu hizmetler; günlük temizlik ihtiyacı, kuru temizleme, çamaşırhane, kuaför, terzi, alışveriş servisi, sekreterlik ve resepsiyon hizmetleri şeklinde olmaktadır.
Bu tip konutlarda Amerikan usulü açık mutfaklarda beyaz eşya, ankastre tabir edilen mutfak gereçleri, klima, kasa, televizyon ve mobilya ürünlerin bazıları ya da hepsi bulunabilmektedir.
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın ‘Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliği’nin 14.maddesinde ‘residans’ tanımlanmıştır. Maddenin ‘alan kullanımları’ başlıklı 3.  bendinin (ç) fıkrasında; yüksek nitelikli konut (rezidans) aşağıdaki gibi tanımlanmıştır:
‘En az konut şartlarını sağlayan; resepsiyon, güvenlik ve günlük temizlik servisi mekanlarının bulunduğu, sağlık hizmetleri, kuru temizleme, çamaşırhane, taşıma, yemek ve alışveriş servisi hizmetleri ile spor salonu ve yüzme havuzu gibi hizmetlerin de verilebildiği birden fazla bağımsız bölümü ihtiva eden konut binalarıdır. İmar planlarında konut, ticaret+konut, turizm+ticaret+konut olarak belirlenen bölgelerde yapılabilir.’
Rezidanslar konut olarak kullanıldığı sürece bina vergisi oranı binde 2 olarak uygulanır. Bu oran büyükşehir sınırları içinde ise binde 4 olarak uygulanır.
Katma değer vergisi bakımından ise, üzerine inşa edildiği arsa işyeri ise yüzde 18, konut arsası ise, yüzde 8 veya 1 oranında vergiye tabi tutulmaktadır.
HOME OFİSLER
İnsan ihtiyaçlarının çeşitliliği ve ekonomik nedenler konut+ofis ihtiyacını yaratmıştır. Yükselen bu trend home ofis olarak tanımlanmaktadır. Genelde ‘evde çalışma mekanı’ olarak tanımlanan bu mekanlar ‘home ofis’ olarak telafuz edilmektedir. Bu tür konutlar tüketiciler tarafından da tercih edilmektedir.
‘Home ofisler’ için  ‘Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliği’nde bir tanımlama yapılmamıştır. Anlaşıldığı kadarıyla bu tür konutlar genel olarak konut olarak kabul edilmekte, istisnası ise, ofis olarak da kullanılmalarına müsaade edilmesidir.
Bu konutlar ev ve ofis konseptinde dizayn edilmektedir. Bu bağımsız bina tiplerini genelde serbest çalışanların tercih ettiği  konut- işyeri çalışma şeklidir. İngilizce’de ‘freelance’ diye telafuz edilen Türkçe karşılığı ise ‘serbest çalışma alanı’ yanı ‘evde çalışma’ olarak tanımlanabilir.
Eleman çalıştırmadan, bizzat emek yoğun ve yalnız faaliyet gösteren avukat, serbest muhasebeci mali müşavir ile yeminli mali müşavir ve benzeri serbest meslek mensupları hem ev hem de ofis olarak aynı mekanda faaliyet gösterebilmektedirler.
Home ofisler yani ev ofislerin durumu daha da karışık. Bunlar kiraya işyeri (ticari) olarak kiraya verildiği takdirde, kirada oturan ödediği kira üzerinden yüzde 20 vergi stopajı yaparak vergi dairesine ödemek zorundadır. Konut olarak kiraya verilmişse bu kez de kendisi gelir vergisi beyannamesi ile beyan ederek vergisini ödeyecektir. Emlak vergisi ise arsanın bulunduğu yerin birim metrekare esası ve büyük şehirde bulunup bulunmama durumuna göre emlak vergisini binde 2 ya da binde 4 oranında ödeyecektir.
KAT MÜLKİYETİ KANUNUNA GÖRE HOME OFİSLER
Serbest meslek mensuplarına ile ilgili 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanununda 6111 sayılı Kanunun 194. maddesi ile geçici bir düzenleme yapılmıştır. Yapılan düzenleme ile 1136 sayılı Avukatlık Kanununda avukatlık büroları ve hukuk büroları ile ilgili düzenleme yapılıncaya kadar meskenlerdeki avukatlık ve hukuk büroları faaliyetlerine geçici olarak devam etmeleri hükme bağlanmıştır.
Avukatlık büroları ve hukuk büroları yasak faaliyetler kapsamına alınmıştır. Ancak kat maliklerinin oybirliği ile karar almaları halinde yasak kapsamı dışında kalmaları sağlanabilir. Benzer yasal hüküm 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu mensupları serbest muhasebeci mali müşavirler ile yeminli mali müşavirler hakkında da uygulanabilecektir.
Ancak, 24.02.2014 tarihine kadar bu meslek grubuna ait yasada da gerekli düzenlemelerin yapılması gerekirken şu ana kadar henüz bir düzenleme yapılmamıştır.
PENTHOUS VE LOFT DAİRELER
Penthouse daire, genellikle otellerde kral dairesi olarak adlandırılan lüks odalara denilmektedir. Son zamanlarda lüks apartmanlarda yer alan daire tiplerine de bu ad verilmektedir. Penthouse daireler, yapının en üst katında bulunuyor ve yapı asansörlerinde “P” harfi ile gösterilen tuşa basıldığında, asansör Penthouse dairenin kapısında şahsa ait şifrenin girilmesi ile açılıyor.
Loft tipi daire ise, ülkemizde yapıların çatı katında düzenlenen lüks daireleri ifade etmektedir. Amerika’da 1970 yıllarında evsizlik sorununa çözüm için endüstriyel kullanım için inşa edilmiş alanları evcil alanlara dönüştürmek amaçlı başlamıştır. Bu daire tiplerinin özelliği, iç mekanlar olduğundan daha geniş ve daha kullanışlı olmalarıdır.
Bu yapılar daha lüks semtlerde ve arsa metrekare birim değerleri yüksek yerlerde ve büyük şehirlerde olduğu için emlak vergisi binde 2 yerine binde 4 olarak alınmaktadır. Katma değer vergisi de yüksek oran olan yüzde 18 olarak uygulanmaktadır.