Ana Sayfa Yazarlar Petrol dünyada ucuz, bizde hala pahalı

Petrol dünyada ucuz, bizde hala pahalı

138
PAYLAŞ

Bilindiği üzere petrolün varil başına fiyatı son günlerde 30 Doları seviyesine düşmüştür.

Endüstride, bu düşüşün bir müddet daha devam edebileceği ve yirmi Dolar seviyesine kadar gerileyebileceği konusunda yaygın görüşler mevcuttur. Bugün itibarıyla bir litre benzinin fiyatı, bir litre sudan dahi ucuz hale gelmiştir.
Petrolün varil başına üretim fiyatı ülkeden ülkeye büyük fark göstermektedir. Örnek vermek gerekirse, İngiltere 52 dolara, ABD 36 dolara, Brezilya 48 dolara petrol üretebilirken, Körfez ülkelerinde ortalama 10 dolara bir varil petrol üretilebilmek mümkündür.
Bu fiyat düşüşünün sebebi ekonominin temel bir kuralına dayanmaktadır; dünyadaki petrol arzı, petrol talebinden oldukça yüksek seyretmeye devam etmektedir. Hâlihazırda dünyada üretim fazlası petrol miktarının üç milyar varile ulaştığı söylenmektedir.
’ın öncülüğünde Petrol Üreten Ülkeler Örgütü (OPEC), 2014 yılı sonunda yapılan toplantıda petrol üretimini azaltmak yerine artırmayı seçmiştir. OPEC’in bu kararında, daha yüksek fiyatlarla petrol üreten ülkeleri devre dışı bırakmak yönünde bir amacın bulunduğu anlaşılmaktadır. Ancak beklenmedik şekilde ABD son yıllarda petrol üretimini önemli ölçüde artırmış, siyaseten göreceli olarak daha rahat duruma gelmiş bulunan Irak üretimini neredeyse iki katına çıkarmış, uluslararası ekonomik yaptırımlardan kurtulmuş olan İran’ın petrolünün de devreye girmesiyle birlikte yeni fiyat düşüşlerinin önü açılmıştır.
Dünyada petrol arzı artarken, 2014 yılından bu yana Çin ve Avrupa’nın ekonomik nedenlerle taleplerini kıstığı, diğer taraftan da rüzgâr ve güneş enerjisi gibi alternatif enerji kaynaklarının giderek yaygınlaştığı bir ortamda tabiatıyla petrole olan talep azalmaktadır
Peki, petrol fiyatındaki bu düşüş ne anlama gelmektedir?
Tüketiciler açısından petrol ürünlerinin fiyatının azalması daha ucuz ulaşım, ısınma ve enerji fiyatlarına erişilmesine imkân verirken, sanayiciler açısından daha ucuz üretim maliyeti anlamına gelmektedir. Buna mukabil, başta petrol üreten ülkelerin milli gelirlerinin azalması ve petrol ürünlerinden yüksek oranda vergi alınan ülkelerde vergi kaybı yaşanacağı açıktır.
Nitekim Uluslararası Para Fonu (IMF), mevcut fiyat politikasının devamı halinde Suudi Arabistan, Umman ve Bahreyn’in beş yıl içinde iflas edebileceklerini açıklamıştır. Bunun yanı sıra, Irak’ın petrol gelirlerindeki düşüşün Merkezi Irak Hükümeti’ni, ülkedeki başta IŞİD olmak üzere ayrılıkçı unsurlara karşı mücadelesini yürütmekten parasızlık nedeniyle alıkoyduğu, dolayısıyla IMF ile bir anlaşmaya yöneldiği gibi, ABD’den de hibe olarak askeri teçhizat istediği basına yansımıştır.
Ülkemize gelince; çıkarılmakta olan petrol miktarı tüketimimizin ancak % 6’sına karşılık geldiği için önemli miktarda petrol ve doğalgaz alımı yapılmaktadır. Bu alımlar da, genellikle uzun vadeli anlaşmalar ile yapılagelmektedir. Dolayısıyla dünya petrol ve gaz fiyatlarındaki düşüşlerin halkımıza yansıtılması kısa sürede mümkün görülmemektedir. Olabilse dahi, Maliye Bakanlığı’nın vergi kaybı yaşanacağı endişesi, benzin ve mazot fiyatlarında önemli bir ucuzluğun önünün açılamayacağını ortaya koymaktadır.
İşin garip tarafı, bir litre benzinin rafineri çıkış fiyatı yaklaşık 1,25 Lira, ihraç fiyatı 1,40 Lira iken pompa fiyatı 4,25 Lira seviyesindedir. Dahası, ülkemizde tüketilen dizel yakıtın yarıdan fazlası, yurtdışından benzine göre daha yüksek bir fiyatla ithal olunmaktadır.
Anlaşılan bu ülkede ucuz fiyatlarla petrol kullanmak bir müddet daha bir hayal olarak kalacaktır.

Siz ne düşünüyorsunuz? Yorumunuzu bekliyoruz...

Reklam