Paranın sıcak günleri

0
45

İşler ters gitmeye başlayınca hepsi üst üste gelir ya, kamu maliyesi de aynısı yaşıyor. Maliye, ilk altı ayında 25,2 milyar liralık açık verirken, Hazine de son yılların, aylık bazda en büyük iç ve dış borç ödemelerini yapıyor, hem de piyasalara borçlanarak..

Hazine’nin Temmuz, Ağustos ve Eylül 2017 döneminde ödeyeceği toplam iç ve dış borçların toplamı 40,6 milyar lira. Bu tutarın 24,2 milyar lirası iç, 16,5 milyar lirası dış borçtan oluşuyor ve bunun üçte biri, 14,2 milyar lirası faize gidecek. Böylece Hazine, her ay kamu piyasalara ortalama 4,7 milyar lira faiz ödemesi yapacak.
Ödemelerin en sıkışık dönemi, içinde bulunduğumuz Temmuz ayı. Bu ay 11,2 milyarı iç, 9,7 milyarı dış borç olmak üzere toplam 20,8 milyar ödenecek. Bu tutarın 2,1 milyar liralık bölümü 12 Temmuz’da yapıldı ama esas en büyük ödeme 19 Temmuz Çarşamba günü gerçekleşecek. Sadece iç borç olarak ödenecek tutar toplam 8,4 milyar lira. 26 Temmuz günü yapılacak 657 milyon liralık tutarla bu ayki ödemeleri tamamlanacak. Ay sonuna kadar ödenecek dış borç tutarı ise lira cinsinden 2,7 milyar dolar karşılığı 9,7 milyar lira.

Ağustos’ta 7,9 milyar, Eylül’de 11,9 milyar liralık iç ve dış borç tutarlarıyla bu döneme ait geri kalan toplam 19,8 milyar liralık ödemeler bitecek. Bu tutarın 6,8 milyar liralık bölümü dış borçlara ait.
Gelelim işin finansmanına yani borç ödemelerin için para bulmaya. Hazine bu ödemeler için dış borçlanmaya gitmeyecek. Bu ödemelerin yaklaşık 32,1 milyar lirasını iç piyasadan sağlanacak. Sadece Temmuz ayı için iç piyasalardan sağlanacak borç tutarı 12,6 milyar lira.
Para bulunur da önemli olan borçlanma faizleri. Bankaların yüzde 13–17 bandında seyreden kredi/ mevduat faiz oranları göz önüne alınırsa bu dönemdeki borçlanmalarda da yüksek faiz oluşacağını söylemek mümkün. Hatırlatalım, Hazine’nin bu yılbaşından buyana aldığı borçlardaki faiz yüzde 11 oranında seyrediyor. Son altı aylık vade yapısı da ortalama 5,4 yıl. Merkezi yönetimin toplam borç stokunun faiz oranı da en son Mayıs ayına göre yüzde 13,8. Kamu maliyesinin bu durumunu görmeyip “faizleri düşürün” açıklamaları havada kalıyor.

Bu borçlanmalardaki faiz ve vade yapısı gelecek günlerde ekonominin gidişatı için âdeta yol haritası olacak. Vade kısa, faiz yüksek oluşursa kamu maliyesinin yeni önlemler alması gerektireceği kesin. Alınmaya başlanmış bile.
Daha önce “önemli kamu gelirlerinin aktarılmasıyla Varlık Fonu’nun Hazine’yi kuruttuğunu” belirtmiştik. Maliye Bakanı Ağbal, “Fonu’na devredilen KİT’lerin 2016 yılına ilişkin temettü ödemelerinin merkezi yönetim bütçesi geliri olarak Hazine’ye aktarılmasına karar verildiğini, bugüne kadar 567 milyon liranın Hazine’ye aktarıldığını” açıkladı. Bu, Varlık Fonu’na hesapsız kitapsız bağlanan kamu gelirlerden ilk dönüşün yapıldığını gösteriyor. Tutar küçük ama en azından bir deliği kapatır.
Bir not daha düşelim: Değişik tarihlerde, “FETÖ’nün finansman yapısının ve kaynaklarının iyi izlenmesi, buradan elde edilecek bilgilerin çok şeyi farklı şekilde ortaya çıkacağını savunmuştuk. Başbakan Yardımcısı Numan Kurtulmuş’un, “örgütlün finansal kaynaklarının kurutulması için mücadele edileceğini” sözleriyle umarız kısa sürede sonuç alınır. Yoksa konu mahkemelerde “kahraman” şaklabanlıklarına dönmeye devam edecek.

Tekrar hatırlatalım: İş şirketlere el koymakla bitmiyor. Önemli olan para akışı, transferler, yurt dışına çıkarılan, getirilen tutarlar. Ne zaman, kimle, hangi yolla, ne kadar? Kimin eli kimin cebine girmiş görelim. Bu tüm hain örgütler için geçerli.