PAKTA’nın AVAZI 85 yaşında

0
85

1992 yılında ” Tarihi İpek Yolu Kültür Araştırmaları Projesi” kapsamında gittiğimiz Özbekistan Cumhuriyeti’nde elde ettiğimiz çok yararlı bilgi ve belgeleri, Kültür Bakanlığı arşivine kazandırmanın ve çeşitli yayınlarla halkımızla paylaşmanın mutluluğunu ve gururunu her zaman duymaktayım.

1991 yılında bağımsızlığına kavuşan beş Türk Cumhuriyeti Azerbaycan,Kırgızistan, Özbekistan, Türkmenistan ve Kazakistan toprakları, tarihleri ve kültürleriyle ,tarih boyunca araştırmascıların, bilim adamlarının, inanç ve felsefe dünyasının,sanatçıların,devlet adamlalrının ve diplomatların dikkatlerini hep üzerlerinde toplamışlardır.
1992 yılından itibaren Türk Cumhuriyetlerinde ve Topluluklarında ,folklor araştırmacıları ile birlikte yaptığımız saha araştırmalarında çok değerli bilgi ve belgeleri Kültür Bakanlığı arşivine kazandırmış olmanın mutluluğunu , ekip arkadaşlarımızla birlikte taşımaktayız.
Bugün kültürel bağları güçlendirecek ve geleceğe taşıyacak bilimsel ve kültürel çalışmalar,geleceğe güç katarak toplum hayatımızın temel harcı olarak değerlerini hep koruyacaktır.Arşivler toplumların ve insanlığın belleğidir. sonsuza dek yaşarlar.
Büyük önder Atatürk’ün, 29 Ekim 1933’de ifade ettiği ve 1991’de gerçek olan eşsiz öngörüsünde söylediği gibi: “Bugün Sovyetler Birliği dostumuzun idaresinde , dili bir,inancı bir,özü bir kardeşlerimiz vardır.Onlara sahip çıkmaya hazır olmalıyız. Hazır olmak,yalnız o günü, susup beklemek değildir.Hazırlanmak lazımdır.Milletler buna nasıl hazırlanırlar?Manevi köprülerini sağlam tutarak. Dil bir köprüdür.İnanç bir köprüdür.tarih bir köprüdür…Köklerimize inmeli ve olayların böldüğü tarihimizin içinde bütünleşmeliyiz…”
Özbekitan’ın önmeli yerleşim yerleri Taşkent , Semerkant, Buhara, Aktaş, Bulungur şehirleri başta olmak üzere diğer alanlarında doğal güzelliklere ve tarihi değerlere doyum olmuyor.
Özbekistan başkenti Taşkent ile Semarkant arasında ipek yolu üzerinde önemli bir yerleşim merkezi olan Aktaş kasabası, tarihi geçmişi ve günümüzdeki gelişmeleri ile dikkatleri çekmektedir. !992 yılında İpek Yolu araştırmaları için gittiğimiz bu kasabada bizim de katıldığımız iki önemli kutlama yapıldı: Paktanın Avazı Gazetesi’nin 60. yılı ile yıllar önce ölen ,ancak şiirleri ile toplumun dilinde ve gönlünde yaşamakta olan ünlü Özbek bahşı Seydi’nin ölüm yıl dönümü.
Yerel coğrafi özellikleri nedeniyle çok güzel pamuk yetiştirilen Aktaş şehrinde 60 yıldır pamuğun sesi anlamında “PAKTANIN AVAZI” gazetesi yerel ve günlük bir yayın olarak çıkarılmakta.Her gün ilgi ve merakla aranan, okunan ve sevilen bu yerel gazete 2017 yılında 85 yaşına ulaştı. Nice yıllar Orta Asya’nın göbeğinden, yayın ve kültür dünyasına katkılar vermesini diliyor ve hizmeti geçenleri kutluyorum.
1-13 Ekim 1992 tarihleri arasında Özbekistan’da Aktaş şehri dahil olmak üzere değişik branşlarda folklor araştırmacılarımızla birlikte yaptığımız alan araştırmaları arasında “Özbekistan erkek ve kadın kıyafetleri” de yer almıştır.. Bu alanda uzman folklor araştırmacı değerli mücella Kahveci , ayrıntılı bir raporla çalışma sonuçlarını arşivlere kazandırmıştır.
Tarihi İpek Yolu kitabımda bu değerli araştırmalara da yer verdim. El sanatları ve kıyafetlerde atlas ve sim tellerinin çözgüyle belirli aralıklarla yerleştirilmesi ile yapılan zar atlas ve ipek dokumacılığının büyük önem taşıdığı bölgede, genç kızların “V” yakalı elbiselerine “KÖYNEK” ve üzerine giyilen kısa yeleğe “NİMÇE” denilmekte, ipek kumaştan genç ve yaşlılara göre değişik motiflerle işlemeli erkek üst giysilerine “ÇAPAN ve işlemeli uzun ceketlere BEKESAM” adı verilmekte.
” Hatun libası” denilen kadın giyimlerini, “sırga” adı verilen küpeler,işlemeli saç bağı “çömelek” ve “nazgerdan ” denilen kolyeler süslemekteller ve evli kadınlar saçlarına bir veyea iki örük yapmaktalar.Ayaklarına siyah çizmeler giyen gelinlerin , saçları çok örgülü olup “TAHTA PUPEK” denilen ve kırk gün süreyle saçlarda korunan saç süsüyle süslenmekte.
Orta Asya yaşam felsefesini simgeleyen renkli ve çeşitli desen ve motiflerle süslü giyim kuşam anlayışı, geçmişten geleceğe halk kültürünün zengin ögeleri ile donatılmaktadır.
“PAKTANIN AVAZI” gibi çok sayıda ulusal ve yerel basın yayın organları da bu zenginliğin sesi olarak yıllardır yayın hayatına devam etmekte ve her gün kapışılarak elden ele gönüllerdeki yerini almaktadır. Bu renkleri ve zenginlikleri tanımak isteyenler Özbekistan ziyareti sonucunda unutulmaz anılarla dönerler.Tarih, coğrafya ve insan birbirini tamamlayan bir bütündür