1. Nutuk’u Okumaya Başladığında Atatürk’ün Sesi Zayıftı, Ancak Giderek Güçlendi. Ulu Önder, Gençliğe Hitap Ederken Gözyaşlarını Tutamamıştı.

Mustafa Kemal Atatürk, 89 yıl önce 15 Ekim 1927 Cumartesi günü, Cumhuriyet Halk Fırkası’nın İkinci Kongresi’nde, tarihi yaşadığı gibi yazdığı Büyük Nutuk’unu vermişti.
Mustafa Kemal, 1927 yılının ilk yarısında Köşk’te hummalı bir çalışma içine girmiş ve kendisinin yarattığı tarihi yazmaya başlamıştı. Yakın çevresi, onun, Millî Mücadele ile Cumhuriyet tarihine ışık tutacak büyük bir Nutuk hazırladığını öğrenmişti. Falih Rıfkı Atay, o günleri şöyle anlatıyor:

“Çalışma odasında yarı ayaküstü, yarı oturarak ve yüzlercesi arasından vesikalar ayırarak Nutku’nu dikte ederdi. Yorulan değişirdi. Bir defasında pek genç bir arkadaşı baygınlık geçirmişti. Akşama doğru bir banyo aldıktan sonra, hiç dinlenmeden sofraya iner, o gün yazdıklarını bizlere okur veya okutur, hadiseler üzerinde ter-ü taze bir muhakeme ile tartışmalar yapardı.”

O günlerde İstanbul’a giden Ruşen Eşref Ünaydın’a, Ankara’ya dönerken, “Köşk’e gönderilmesi ricası ile Gazi’ye ait bir emanet” verilir. Ünaydın, erken saatlerde Köşk’e gittiğinde, Gazi, “hemen” gelmesini ister. Ünaydın, o ortamı şöyle aktarıyor:
“Kendisi eski köşkünün balkonunda, üstü kâğıt yığılı bir masanın başında, nefti bir robe de chambre ile oturuyordu… Gazi: (Buyurun… Kusura bakma. Yazıya dalmışım, yirmi yedi saattir uyumamışım. O hâlde, bari bir faslı tamamlayalım da öyle yatarım dedim. Onun için belki bugün seni göremem diye hemen şimdiden çağırttım.) dedi…”

Kalp Krizi Geçiriyor

nutukBu yoğun çalışma aynı yıl haziran ortalarında geçirdiği ağır bir kalp krizi nedeniyle bir süre kesintiye uğrar. Doktorlar, kendisine kesin istirahat tavsiye ederler. Dr. Asım Arar, “Akla yakındır ki Atatürk’ün geçirdiği bu kalp krizine sadece fazla sigara içmesi değil, günlerce uykusuz kalarak, aşırı derecede yorularak ve büyük bir hassasiyet içinde hazırladığı Nutuk üzerindeki çalışmalar da neden olmuş olabilir” değerlendirmesini yapıyor.

Six-Day Speech

nutuk-osmanlicaMustafa Kemal, Büyük Nutuk’unun, Cumhuriyet Halk Fırkası’nın 15 Ekim 1927 Cumartesi günü toplanan ve 23 Ekim 1927 Pazar gününe kadar süren Büyük Kongresi’nin ilk altı gününde (15 Ekim 1927 Cumartesi-20 Ekim 1927 Perşembe), öğleden önce ve öğleden sonra olmak üzere, her gün ortalama altı saat kürsüde kalarak okur. Nutuk’un okunması, toplam 36 saat 31 dakikada tamamlanır. Nutuk’un altı gün sürmesi, Batı dünyasında “Six-day Speech” ya da “Marathon Speech” olarak nitelendirilir. ABD’de çıkan Literary Digest Dergisi de, 19 Kasım 1927 günlü sayısında Nutuk’tan “Türk Cumhurbaşkanı’nın 400.000 kelimelik mesajı” diye söz eder. Nutuk’ta çok farklı zamanlarda yaşamış 820 kişinin adı anılmaktadır.