Gelirler İdaresi Başkanlığı 2016 yılı en fazla vergi ödeyen ilk yüz kişi ve kurumları açıkladı. Genelde beyannamelerin verildiği Mart ayından hemen sonra Nisan ayında yapılan bu açıklama bu yıl Ağustos’a sarktığı gibi hiç açıklanmasaydı daha iyi olurdu cinsinden.

Listelerde 100 kişiden 53’ü ve 23 kurum isimlerinin açıklanmamasını istememişler. İstemeyenlerin başında da kurumlar vergisinde ilk sırada yer alan ve adı gizli tutulan kurum geliyor.
En fazla vergi ödeyecek kurumlar arasında; 2. sırada 1.86 milyar lira ile Ziraat Bankası, 3. sırada 1,6 milyar lira ile Merkez Bankası yer alıyor. Buna göre 1.86 milyar liranın üzerinde vergi ödeyecek bu kurum adını niye gizler? Hangi sektörde faaliyet gösteriyor, ne kadar kar etmiş, ciro yapmış ki Ziraat Bankası, Merkez Bankası gibi bir devlerin üzerinde vergi beyan ediyor?
Geçmiş yıllara bakınca, 2016 yılı gibi ilk 20’de kamu ve özel aynı kuruluşlar var, yerleri değişmiş ve isimleri açık. Demek bu 2016 yılı birincisi bir anda gökten indi ve 1,8 milyarın üzerinde vergi gösterdi. Akla Türkiye Varlık Fonu gelebilir ama daha yeni kurulduğu için vergi mükellefi olup beyanname verme sorumluğunu bu yıl üstlendi. Bize göre bu kurum bir kamu kuruluşu değil. Olsaydı diğerleri gibi yer alırdı. Üstelik kamu kuruluşu kamudan niye saklansın ki? Ya da çok stratejik bir kuruluş ki adının öne çıkması istemiyor. Madem “ismim açıklanmasın” diyor, biz de zorlamayalım.
2016 listelerinin en dikkat çekici yönü, hem kurumlar hem de kişiler bazında son yıllarda üstlendikleri kamu alt yapı ihaleleri ile mantar gibi ürettikleri konut ve gökdelenlerle adını duyuran müteahhitlik firmalarının durumu. 2015 yılında kurumlar vergisi beyan edip ilk yüze giren firmalar ve patronları 2016 listelerine rastlanmıyor. Şu denebilir inşaat firmaları yaptıkları işlere göre kamudan ödenek alırlar, bazı yıllar hiç alamazlar. Dolaysıyla yıllara göre gelirleri değişir. Ama aynı isimler ve sahip oldukları firmalar 2014 ve önceki listelerde de isimleri açıklanarak yer almışlar.
Belki de geçen yıl işleri kesat gitmiş, hepsi 4 milyon liranın altında gelir sağlamışlar ya da ortak ve konsorsiyum kararı alıp “gündemden düşürmek” için “isimlerimiz saklı kalsın” demiş olabilirler. O zaman her gün boy boy ilânlar, satışlar, kampanyalar, kamu ihaleleri, köprüler, barajlar, tüneller, otoyollar, açılışlar, neydi?
Aynı şekilde her gün değişik rakamlarla ihracat, üretim, satış rakamlarını “patlatan” otomobil üreticileri ve satıcıları da listeler de yoklar. Varsa da isimlerini neden saklarlar? Bunlar gibi özelleştirmeden elektrik, doğal gaz dağıtımına giren firmaların işleri de kötü gitmiş ki listelerde isimlere rastlanmıyor ya da gizli tutulmuş!
Listelerde dikkat çeken firma Koza Altın İşletmeleri A.Ş. Bilindiği gibi bu firmanın sahibi FETÖ’cü çıktı, firmaya devlet el koydu, sahibi de yurt dışına kaçtı. 2016 yılında TMSF kontrolündeki işletme 2016 yılında 24. sıradan 151,3 milyon lira kurumlar vergisi beyan etmiş. Firma, 2015’de kayyum atandığı yılda ilk yüze girememiş (ya da gizli tutulmuş) ama 2014’de 25. sıradan 113 milyon, 2013’de 80. sıradan 30 milyon lira vergi beyan etmiş. Bu rakamlara göre, bu kurumun satış değeri çok yüksek olacak, tâbii satmak istenirse.
Genel olarak bakıldığında geçmiş yıllarda olduğu gibi her iki listede Sabancı ailesi ve firmalarından isme (gizlilik de olabilir) rastlanmıyor. Yıllardır ilk sıralarda görmeye alıştığımız isimler gibi Doğan Grubu, Aydın Doğan ve Doğan ailesi listelerde yoklar ya da onlar da isimlerini gizlemişlerdir.
Sonuçta, bu vergi rekortmenleri, ilk yüz isim listelerini kaldırmak lâzım. Bu gidişle gelecek yıl üç beş isim ve bankalar dışında kimse kalmayacak.