Ana Sayfa Güncel Evren’in verdiği ders

Evren’in verdiği ders

59
PAYLAŞ
7. cumhurbaskani kenan evren, anayasa degisiklikleri icin yapilan referandumda oyunu, karayollari genel mudurlugu misafirhanesinde kullandi.12 eylul 2010(zaman/ali unal)

12 Eylül 1980’de liderliğinde yapılan askeri darbeyle önce devlet başkanı sonra cumhurbaşkanı olmuştu .
Hukuk dışı gözaltına almalar, fişlemeler, idamlar, işkenceler, işten atmalar, vatandaşlıktan çıkarmalar dönemine damgasını vurdu.
11 Eylül’de kan gövdeyi götürürken 12 Eylül’de her tarafın nasıl sütliman olduğu sorusuna hâlâ yanıt bulunamadı.
“Asmayalım da besleyelim mi” sözü siyasi tarihimizin acı bir anısı olarak hafızalara kazındı.
Düşünmenin, ifade etmenin, örgütlenmenin, siyaset yapmanın, kitap okumanın suç gibi sunulması olumsuz etkilerini sonraki yıllarda çok vahim bir şekilde kendini gösterdi. Değer yargıları değişti, çıkara dönük bireysel yaklaşımlar toplumsal duyarlılığın yerini aldı.
O dönemin bir diğer büyük günahı, Güneydoğu’da halkın büyük baskılara maruz bırakılması ve böylece ’nın gelişmesine uygun bir ortam yaratılmasıydı.
Sol düşüncenin üzerine acımasızca gidilirken, tarikatlara, şeriat yanlılarına hoşgörüyle yaklaşıldı. Bu da dinci görüşlerin politikada gelişip serpilmesinin yolunu açtı.
++
Evren’in hanesine yazılacak belki de tek olumlu şey, 1983’de genel seçim yapılmasına izin vermesidir.
Bu kararda dünya konjonktürünün, ABD ve ’den gelen baskıların rolü elbette olmuştur ama Evren isteseydi ülkeyi daha yıllarca Saddam’ın Irak’ı ya da Kaddafi’nin ’sı gibi diktatörlükle yönetebilirdi.
++
Gelelim, yazının başlığının ne anlama geldiğine…
Evren, hayatıyla ve ölümüyle kime ders verdi, ne dersi verdi?
Yukarıda da belirttiğim gibi, 12 Eylül döneminde büyük acılar yaşandı. Rakamlarla ifade edelim:
650 bin kişi gözaltına alındı. 1 milyon 683 bin kişi fişlendi. 210 bin dava açıldı. 230 bin kişi yargılandı. 7 bin kişi idam istemiyle hakim önüne çıkarıldı. 517 kişiye idam cezası verildi. 49 kişi idam edildi. 388 bin kişinin pasaport alması yasaklandı. 30 bin kişi sıkıyönetim kararıyla işten atıldı. 14 bin kişi vatandaşlıktan çıkarıldı. 30 bin kişi siyasi mülteci olarak başka ülkelere sığındı. 171 kişi işkence sonucu yaşamını yitirdi. 43 kişi gözaltında ya da cezaevinde intihar etti.
Döneminde bunlar yaşanan muktedir liderin ölümünden sonra olanlara bakar mısınız?
Taziye mesajı bile yayınlanmadı.
Böyle bir tablo günümüz muktedirlerine ve önümüzdeki yıllarda muktedir olacaklara verilen büyük bir ders değil de nedir?

Siz ne düşünüyorsunuz? Yorumunuzu bekliyoruz...

Reklam