Çocuğunuz yalan söylüyorsa dikkate alın

0
111

Acıbadem Eskişehir Hastanesi Uzman Psikologu Yelda Öge, çocukları yalan söyleyen ailelerin bu durumu dikkate almaları gerektiğini anlattı.

Sosyal bir davranış olan yalan, başkalarını yanıltmak, bir hatayı gizlemek amacıyla gerçeğe uygun olmayan şekilde yapılan bir davranıştır.

Çocukların yalan söyleme davranışı, ebeveynlerin çok sık karşılaştığı bir durumdur. Ebeveynler çocuğun gerçeğe sadık kalabilmesini çok erken yaşta öğrenmesini ister.

Acıbadem Eskişehir Hastanesi Uzman Psikologu Yelda Öge de, aileler tarafından, yalan söyleme davranışıyla çocuğun gelişimsel döneminin özelliği olan hikayeler kurgulaması ve taklitler yapmasının sık sık birbirine karıştırıldığını kaydetti.

Öge, “Bu durum aslında çocuğun hayal gücünün geniş ve başarılı olduğunu gösterir. Yaşamın ilk 5 yılında çocuğun yalan söylemesi konusunda endişe etmenize gerek yoktur.

Gerçekliği algılama çocukta yaşla birlikte gelişen bir olgudur. Çocuğa sık sık gerçeğe bağlı kalmasını hatırlatmak ve cezalandırmak, çocuğa psikolojik olarak zarar vermekte, benlik saygısını düşürmektedir” dedi ve yalan söyleme davranışları ile ilgili bilgi verdi.

Öge, çocuklarda görülen yalan söyleme davranışının faklı türleri olduğunu belirterek, en sık karşılaşılanlar sözde yalanlar, alışkanlık haline gelen yalanlar ve patolojik yalanlar olduğunu anlattı.

Küçük çocuklarda görülen sözde yalanlar

Sözde yalanlar konusuna değinen Öge, “Özellikle 3-4 yaş çocuklarında gerçek dışı konuşmalar çok sık görülür. Bu durumda çocuğa hemen ”yalan” söylediğini vurgulamak doğru değildir.

Yukarıda da belirtildiği üzere, çocuğun gerçeklik duygusunu zaman içinde oluşturacağının farkında olmak gerekir. Bu dönemde çocukların sık sık söyledikleri yalanlar aslında gerçekçi değildir ve ”sözde” yalanlardır.

Çocuğun sözde yalanlarına çevresindeki bireylerin verdiği aşırı tepkiler, gerçek yalana dönüşmesini kolaylaştırır. Örneğin, koltuğa süt döken çocuk, bunu kardeşinin yaptığını söyleyebilir.

Çocuk bazen çevresindeki kişilere, olaylara ayrıntılar katarak süsleyebilir. Bu hikayeler 7 yaş öncesine kadar sık görülür.

Zaman içinde çocuğun sözde yalanları bir hikayeye dönüşebilir. Çocuğun hayal gücünün en büyük özelliği genellikle ikinci bir kişinin oluşturulmasıdır.

Bu ikinci kişi genellikle çocukla aynı yaşta ve cinsiyette bir arkadaş ya da kardeştir. Çocuk yaşadığı duygu, deneyim ve sorumlulukların bir bölümünü bu arkadaşa aktarır. Tek çocuk ya da kardeşleri kendisinden çok büyük olan çocuklarda bu daha sık görülür.

Sözde yalanlar çocuk düşüncesinin kendiliğinden ve doğal ürünleridir. Çocuklar psikolojik ihtiyaçları nedeniyle gerçek dışı fikir, bilgi, söz ya da hayallere sığınabilir ve bu hayalleri gerçek gibi kabul edebilir” diye konuştu.