Çengel Kafe’de amaç istihdam değil engellileri topluma kazandırmak. Çankaya Belediyesi Engelli Hizmet Biriminden engelli gençleri topluma kazandırmak adına başarıya ulaşmış toplumsal sorumluluk projesi. 2005 yılından bu güne hizmet veren Çengel Kafe zihinsel engelli gençlerin sosyal hayata kazanılmasını sağlıyor.

Yerel yönetim düzeyinde Türkiye de ilk açılan engelli kafesi olan Çengel Kafe’nin oluşumunu Engelli Hizmet Birimi çalışanları şöyle açıkladı:
“Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı’nın Down Kafe adı altında Türkiye de başlattığı bir projenin pilot uygulamasını Ankara’da gerçekleştiriyordu. Fakat sebebi tam olarak bilinmeyen bir nedenden dolayı engelli gençler işten çıkartıldı. İşten çıkarılan arkadaşların ailelerinin Çankaya Belediyesi’ne başvurması üzerine o dönemin Belediye Başkanı Muzaffer Eryılmaz’ı bilgilendiriyorlar. Muzaffer Bey de Çankaya Belediyesi bünyesinde kafeyi açma kararı veriyor ve bu arkadaşlar bize transfer olup kafemiz açılıyor”

Ailelerin talebine olumlu cevap veren Çankaya Belediyesi Kafe’nin ilk olarak Belediye’nin Kolej de ki binasında hizmete açıldığını söyleyen Engelli Hizmet Birimi çalışanları. Çengel Kafe de çalışmaya başlayan gençlere eve gidiş gelişleri dahil her türlü eğitimlerin verildiğini dile getirdi.
Birim çalışanları, “İlk açıldığında masadaki renklere göre çalışmaya alışan engelli gençler mesela kırmızı masaya kırmızı garson gibi kodlar üreterek işlerini kolaylaştırdı. Bu sistem zihinsel engelli arkadaşların işe daha rahat adapte olmasını ve işini daha rahat yürütmesini sağlıyor” diyerek çalışan gençleri işe nasıl adapte etiklerini anlattı.

Yurt dışından ve yurt içinden ödül alan bir proje olan Çengel Kafe İlk önce Çankaya Belediyesi’nin Kolej deki binasında hizmete açıldı. 2015 yılında Alper Taşdelen ile de Sakarya Caddesi’ndeki binaya taşındığını söyleyen Engelli Hizmet Birimi çalışanları sözlerine şöyle devam etti. “ Kafede arkadaşlar çalışırken bir yandan da sürekli olarak sosyal hizmetler uzmanı onları takip ediyor. Bu arkadaşların müşteriyle, kendi aralarında ya da diğer sağlıklı personelle olan bütün ilişkilerini ya da anlaşmazlıkları Engelli Hizmet Birimi personeli düzenliyor. Kafemizde bir tema belirlemek istedik. Hedef kitlemizi öğrenciler olarak belirledik ve ona uygun bir menü hazırladık. Çay tost olarak düşündük. 12 çeşit tost var onun dışında soğuk meşrubat ve sıcak içecekler. Engelli personelin kafedeki tek görevi komilik ve garsonluk temizlik ve mutfakta engeli olmayan işinde uzman personellerimiz çalışıyor”.

Engelli Gençler Çalışırken Sosyal Hayata Katılıyor

Kafede ki engelli arkadaşlar çalışmaya başladıktan sonra tabi ki iş hayatına başlamanın ve bireysel olarak işten eve evden işe gidebilmenin olumlu yanları oldu. Ama bu sadece iş yerine gelip eve gitmeyle olan bir şey değildi. Bunun yanında ekstra olarak onlar drama, tiyatro ve müzikle de desteklendi. Yılda iki üç kez oynadıkları tiyatro oyunları oluyor. Bunların dışında resim ve fotoğrafla da destek veriyoruz. Burada çalışan çocukların yaptıkları bu etkinlikler ve kafede çalışmalarıyla hayatlarında birçok şeyin değiştiğini aileleriyle birlikte fark ediyoruz. Şu an da kafede çalışan arkadaşlarımızın hepsi bireysel olarak sosyal hayata tam katılabiliyorlar. Tek başına bütün işlerini halledip yapabiliyorlar sizden ve benden herhangi bir farkları kalmıyor.
Kafede 11 kişi çalışıyor 2 down sendromlu, 9 zihinsel engelli arkadaşımız var. Aylık olarak harçlık alıyorlar, bahşiş kutusunu da ortak paylaşıyorlar. Çengel kafenin oluşmasındaki sebep istihdamdan daha çok engelli arkadaşları sosyal hayata katılmasını sağlamak. Tanımadıkları insanlarla iletişime geçmeleri ve bunu iş temasıyla yapmalarının da farklı getirileri oluyor. Bunun da getirisi şu şekilde sorumluluk bilinci oturuyor. Kendi paralarını kazandıklarının bilinci ve mutluluğu var.

İş Hayatına Giren Gençlere Özgüven Aşılamış Oluyorsunuz

Bununla beraber bu engelli gençlere özgüven aşılamış oluyorsunuz. Sosyal hayata tam katılım gerçekleşiyor. Garsonlarımızdan biri kafeye ilk geldiğinde ağzından hiçbir şekilde tek kelime çıkmıyordu. Şu an çok normal bir şekilde derdini anlatıp sizinle muhabbet edebiliyor. Burada çalışana kadar hiç odasından çıkmayıp da şu an sosyalleşen engelli arkadaşlarımız var. Kafemiz bu durumları göz önüne alırsak tam anlamıyla amacına ulaşmış oluyor. Kafede harçlık düzeniyle çalışıp devlette memur olarak ataması yapıldığı halde gitmeyen arkadaşlar var. Aileler kafenin kurulması ve çocukların burada çalışmasını çok desteklediler. Kafenin teması hakkında her aşamada bizimle beraber fazlasıyla uğraştılar.
Müşteri kitlemiz genelde bilerek gelen insanlar. Onun dışında da kafeyi buraya taşımamızın getirisi olarak Sakarya Caddesi çok işlek bir yer geçerken ilgi de çekiyor. Sürekli olarak bir kalabalık var garsonların üzerindeki renkler çok göz alıcı renkler bir de o şekilde gelenler var müşterilerden aldığımız tepkiler genel olarak çok olumlu oluyor.
Çalışma saatleri çok rahat sabah 11 gibi geliyorlar 3 ya da 4 de gidiyorlar. Ama kesinlikle 4’te gideceksin diye bir şey yok. Mesela o gün çalışmak istemiyorlarsa gönderiyoruz. Engelli olmalarını hep göz önünde bulundurarak çalışma saatlerini çok esnek tutuyoruz. Kafenin amacı engelli gençleri toplumla iç içe tutmak olduğu için öncelik onların mutluluğu oluyor.
Çankaya Belediyesi Engelli Hizmet Birimi çalışanları engelli gençleri hayata dâhil etmek için sesli kütüphane, ÇAÇOY, Çengel Atölye ve Çankaya Görme Engelliler Spor Külübü gibi çok sayıda çalışmalara da imza atıyorlar.