İktisadi Kalkınma Vakfı (İKV) Başkanı Ayhan Zeytinoğlu, Brexit sürecinin çetin şartlar altında geçeceğini ve tahmin edilen süre olan iki yıldan daha uzun süreceğini tahmin ettiğini söyledi.

İngiltere Başbakanı Theresa May tarafından imzalanan Avrupa Birliği’nden (AB) ayrılma mektubunun resmen AB Konsey Başkanı Donald Tusk’a sunulmasıyla, 2 yıl sürmesi planlanan bir üyelikten çekilme süreci başladı.

İKV Başkanı Ayhan Zeytinoğlu, müzakere sürecinin çetin şartlarda geçeceğini söyleyerek “İngiltere’de geçtiğimiz Haziran ayında yapılan referandum sonucu halkın yüzde 52’si AB’den ayrılma yönünde oy kullanmıştı. Bugün süreçte önemli bir gelişme yaşandı. Başbakan Theresa May’in imzası ile üyelikten çıkış sürecini başlatan mektup AB Konseyi Başkanı Tusk’a sunuldu. Sürecin 2 yıl sürmesi bekleniyor ancak bu sürenin uzaması da muhtemel” dedi.

“Müzakerelerde en çetin konu kişilerin serbest dolaşım ve yerleşme hakkı olacak”

İKV Başkanı AB’nin İngiltere’ye “kolaylık sağlamamaya kararlı” olduğunu belirterek, “İngiltere tarafı üyelikten ayrılmasına rağmen AB Tek Pazarına erişim sağlayacak bir anlaşmaya ulaşmayı hedefliyor” dedi ve ekledi:

“Müzakerelerin en çetin geçeceği konulardan biri kişilerin serbest dolaşımı ve yerleşme hakkı olacak. İngiltere vatandaşlarının AB’de yerleşme hakkı ve hizmet sunma serbestisinin sınırlanması hizmet sektörü açısından önemli kayıplara yol açabilir. İngiltere AB vatandaşları için aynı hakları tanımadığı takdirde AB pazarında kendi vatandaşları için de bu hakları alması zor. İngiltere’deki AB’den çıkış referandumunda üzerinde en fazla durulan ve tepki çeken konulardan biri İngiltere’de yaşayan ve çalışan çoğu Doğu Avrupa kökenli 3,2 milyon AB vatandaşları olmuştu.”

İKV Başkanı İngiltere’nin AB’den ayrılmasının İskoçya’nın bağımsızlık taleplerini yeniden gündeme getirdiğini de hatırlatarak, İskoçya Parlamentosunun bağımsızlık için referandum yapma kararı aldığını belirtti. Zeytinoğlu, bu konuda İngiltere hükümetinin izni gerekli olsa da Brexit süreci ile birlikte bağımsızlık yönündeki taleplerin giderek daha sık duyulması beklendiğini söyledi.

“Türkiye’nin de yeni AB’nin Neresinde Yer Alacağını Belirlemesi Gerekecek”

İKV Başkanı Zeytinoğlu, sürecin Türkiye tarafından da dikkatle izlenmesi ve analiz edilmesi gerektiğini belirterek, “İngiltere’nin AB’den çıkış süreci yaşanırken, AB de geleceğini yeniden kurguluyor” dedi ve ekledi:

“Komisyon’un bu ay içinde sunduğu raporda 5 senaryo öne sürülmüştü. Bu senaryolara göre, AB şimdi olduğu gibi devam edebilir; bütünleşmeyi durdurarak ortak pazar kimliğine geri dönebilir; çok katmanlı entegrasyon modelini geliştirebilir; entegrasyonu seçilmiş politikalar üzerinden götürebilir ya da bütünleşmeyi hızlandırarak federal bir modele yönelebilir.”

İngiltere’nin AB’den çıkışı müzakere edilirken Brexit sonrası AB’nin yapısı netlik kazanacağını söyleyen Zeytinoğlu, “AB ile yakın ilişkileri olan ve halen aday ülke olan Türkiye açısından bu gelişmeleri takip etmek son derece önemli” dedi ve ekledi:

“AB birinci ticaret ortağımız ve Türkiye’ye gelen doğrudan yabancı sermayenin yüzde 66’sı AB ülkelerinden kaynaklanıyor. Bununla da kalmıyor: AB ülkelerinde 6 milyona yakın Türkiye kökenli göçmen bulunuyor. Adaylık süreci içinde olduğumuz AB Türkiye’de sosyal güvenlikten hukuka, tüketici haklarından göç yönetimine kadar birçok farklı alanda önemli bir yönetişim modeli. Tüm bu açılardan AB’nin gideceği yön ve alacağı şekil Türkiye’nin gelecek planları itibarıyla belirleyici olacak. AB’nin çok katmanlı, farklı hızlarda ilerleyen yapısının kurumsallaşması halinde Türkiye’nin de AB perspektifini bu gelişmelere adapte etmesi gerekecek.”

AB’nin savunması ve Türkiye konusuna da değinen Zeytinoğlu, İngiltere’nin ayrılmasıyla AB’nin önemli bir gücü kaybedeceğini de söyleyerek, “İngiltere önemli bir siyasi güç ve AB’nin savunması açısından ayrılması bir kayıp olacak. AB’nin gelişen savunma birliği oluşturma planlarına bakacak olursak, Türkiye’nin AB güvenliği ve savunması açısından oynadığı rolün önemi bir kez daha ortaya çıkıyor. Bu önem İngiltere gibi bir aktörün AB’den çıkması sonrasında daha da kritik olacak” diye ekledi.