Ana Sayfa Güncel Bir kitabını yaktılar, bir romanı kayıp

Bir kitabını yaktılar, bir romanı kayıp

106
PAYLAŞ

Bir sevgi seliyle ebediyete uğurlanan Yaşar Kemal hayatı boyunca jandarmadan, polisten, yargıdan çok çekti.
Delikanlılık yıllarında Çukurova’nın neredeyse tüm köylerini dolaşmış, ağıtlar derlemişti. Bu ağıtlar, hikayelerinde Komünizm propagandası yaptığı gerekçesiyle evini basan jandarmalar tarafından alınıp götürüldü ve karakolun sobasında yakıldı. Yaşar Kemal’in Ağıtlar isimli bir kitabı var ama bu eksik biçimde derlediği bir avuç ağıttan başka bir şey değil.
Yaşar Kemal’in Demir Çarık isimli henüz taslak halindeki romanına da bir başka jandarma baskınında el konuldu ve onun izine de bir daha rastlanmadı. Kızamık ismini taşıyan uzun hikayesi de jandarma baskınlarında yok olan taslak halindeki eserlerinden biriydi.
++
Doğu ve Güneydoğu Anadolu’yu dolaşıp röportajlar yapması için Cumhuriyet gazetesinden Yaşar Kemal’e bin 500 lira avans verilmişti. “Bana 300 lira yeter” deyip bin 200 lirayı iade etti. Ama başta Nadir Nadi olmak üzere gazete yöneticilerinin ısrarı ile avansın tümünü aldı. Elindeki para kendine göre adeta bir servetti. Doğruca Gülhane Parkı’na gitti ve paranın bir bölümünü İstanbul’a geldiği zaman günlerce parkta beraber gecelediği bimekan (mekansız) arkadaşlarına dağıttı. Arkadaşları buna çok şaşırmışlardı, “Oğlum şimdi aynasızlar gelir” dediler, “Çabuk kaç, izini kaybet!” Kendilerine dağıtılan parayı Yaşar Kemal’in soygun yaparak elde ettiğini sanmışlardı.
++
Birçok kez Komünist olduğu suçlamasıyla karşı karşıya gelen, bu nedenle yargılanan, işkence gören, linç edilmekten son dakikada kurtulan, cezaevinde bıçaklanan Yaşar Kemal, 1969’da Sovyetler Birliği’nin Çekoslovakya’yı işgaline sert biçimde tepki göstermiş, Ant dergisinde şunları yazmıştı:
“Sömürgecilere karşı birinci büyük kurtuluş savaşını vermiş olan, ikinci sömürgeciliğe karşı da savaşa başlamış bulunan Türk halkı, Türk ilericileri, Türk sosyalistleri, Çekoslovak halkının yanındadır.”
++
12 Mart 1971’deki askeri darbenin ardından radyodan ismi teslim olması için okundu. Gidip teslim oldu ve bir ay Davutpaşa Kışlası’nda tutuldu. Sonra da hiçbir gerekçe gösterilmeden bırakıldı.
O yıllarda Yaşar Kemal, Deniz Gezmiş ve arkadaşlarının idam edilmesini önlemek için aktif olarak çalıştı, toplantılar düzenledi, konuşmalar yaptı, imza topladı.
++
1973’de Yeni Halkçı gazetesinde yayımlanan bir yazısında evinin kitaplığında Marx’ın Kapital’in İngilizce baskısının bulunduğunu belirtmişti. Savcı bunu ihbar kabul etti, Yaşar Kemal’in evine polisleri gönderdi ve söz konusu kitabı “toplattı.”
++
Kürt sorununun çözümü için büyük gayret gösterdi Yaşar Kemal. Yazılarında “Bu korkunç savaş sürmemeli. Türkiye ekonomik olarak batıyor. Türk halkları yoksulluk içinde. Bu savaş sürerse belalardan bela gelecek başımıza. Türkiyeliler şunu hiç unutmamalı, gerçek bir demokrasiye ulaşabilmek Kürt sorununun barışçı yoldan çözümünden geçer” diyordu. Bu görüşleri nedeniyle “bölücülük yaptığı” iddiasıyla defalarca yargılandı, cezalar aldı. Örneğin 1996’da 1 yıl 8 ay hapis cezasına çarptırıldı. Karar yüzüne okunduktan sonra tam mahkemeden çıkarken geri döndü, mahkeme heyetine doğru bağırdı:
“Ben de sizi mahkum ediyorum.”
Not: Bu yazıyı hazırlarken Nebil Özgentürk’ün “Bir Yudum İnsan” belgeseli ile Alpay Kabacalı’nın “Bir Destan Rüzgarı… Fotoğraflarla Yaşar Kemal’in Hayatı” kitabından yararlandım.

Siz ne düşünüyorsunuz? Yorumunuzu bekliyoruz...

Reklam