İktisadi Kalkınma Vakfı (İKV) Başkanı Ayhan Zeytinoğlu, Avrupa Birliği’nin (AB) “60. yılında” her zamankinden daha çok “birliğe ihtiyaç” duyduğuna dikkat çekti.

Avrupa Birliği’ni oluşturan Avrupa Ekonomik Topluluğu ve Atom Enerjisi Topluluğu’nu kuran Roma Antlaşmalarının 60. yıldönümünde AB üyesi 27 ülkenin lideri AB Kurumlarının Başkanları ile Roma’da bir araya geldi ve AB’nin geldiği noktayı kutlayan ve geleceğini selamlayan bir bildiriye imza attılar.

İmzalanan bildiride, AB liderleri, gelecek on yılda güvenli, müreffeh, rekabetçi, sürdürülebilir, sosyal sorumluluğa sahip, dünyada anahtar bir rol oynama ve küreselleşmeyi şekillendirme iradesi ve kapasitesine sahip bir Birlik oluşturmak istediklerini belirttiler. Liderler, AB değerlerine saygılı olan Avrupa ülkelerine kapıyı açık tutma niyetlerini de bildirdiler.

Tüm Avrupa için bu önemli günde “Türkiye’nin AB Uzmanı” İKV’nin Başkanı Zeytinoğlu, konuyu değerlendirdi. Zeytinoğlu, Britanya’nın AB’den çıkma süreci ve AB karşıtı akımların güçlenmesiyle sarsılan birliğin yeni bir gelecek inşa etme noktasında olduğuna dikkat çekti ve AB’nin bugün her zamankinden fazla siyasi bir birliğe ihtiyaç duyduğunu vurguladı.

“AB dünyanın en büyük ticaret bloğunu oluşturuyor”

Tüm sorunlarına rağmen, AB’nin bir başarı hikayesi olduğunu belirten Zeytinoğlu, “Bundan 60 yıl önce 6 kurucu devlet bir araya gelerek Roma Antlaşmalarını imzaladığında, İkinci Dünya Savaşı’nın yıkımı üzerine yeni bir Avrupa’yı inşa etmeyi hedefliyorlardı. Demir Perde ile ikiye ayrılan Avrupa’nın, süper güçlerin dünyasında var olabilmesi için tek çare birleşmeydi. Bu birlik çeşitli aşamalardan, krizlerden ve zorluklardan geçerek bugüne geldi. Bir barış projesi olarak AB’nin tüm dünya açısından anlamlı bir bütünleşme hareketi olduğu söylenebilir. AB dünyanın en büyük ticaret bloğunu oluşturuyor. 500 milyonluk AB Tek Pazarı, 5,8 trilyon avro ile ihracatta lider konumda; Çin’in 2,5 katı, ABD’nin ise 3 katından fazla ihracatı var ve dünyada aralarında Türkiye’nin de bulunduğu 80 ülkenin birinci ticaret ortağı konumunda bulunuyor” dedi.

“AB için birliği güçlendirme zamanı geldi, geçiyor”

Zeytinoğlu sözlerine devam ederek, AB’nin özellikle ekonomi ve ticaretteki başarılarına karşın siyasi birlik oluşturmada başarılı olamadığına değindi ve reform gereğini vurguladı. İKV Başkanı ancak, dayandığı değerlere samimi bir şekilde sahip çıkan, dış politika, savunma ve güvenlik alanlarında da birleşmiş bir AB’nin dünya için etkili bir aktör olabileceğini belirterek, “Bugün de AB çeşitli ve çözümü zor sorunlarla karşı karşıya. Avro alanını düzenlemek, dış politikayı güçlendirmek, göç konusunda ortak ve sürdürülebilir bir politika uygulamak, büyümeyi hızlandırmak, sosyal hakları güçlendirmek gibi. AB’nin bu sorunlarla baş edebilmesi için kendi içinde tutarlı ve dayanışma içinde davranabilmesi gerekli. Ancak bugün AB üyesi devletlere baktığımızda, AB karşıtı akımların güçlendiğini, ırkçı ve aşırı sağ liderlerin oylarını artırdığını ve göç ve mülteci gibi meseleler karşısında AB’nin çapsız ve içe kapalı politikaları tercih eder noktaya geldiğini üzülerek görüyoruz. AB başarısının altında eziliyor ve kendi değerlerine ihanet eder bir noktaya ilerliyor. Britanya’nın AB’den ayrılma kararı, AB’deki bu zayıflamanın bir göstergesi olarak değerlendirilebilir. AB’nin kısa zamanda kendini toparlaması ancak reform yaparak ve siyasi birliğini güçlendirerek mümkün olabilir. Trump ile birlikte ABD’nin NATO’yu ve Avrupalı ortakları ile ilişkilerini gözden geçirmesi ve güneydoğu Asya’yı global politikalarının odağına koyması gibi gelişmeler de AB’yi daha etkili bir dış ve savunma politikası oluşturma konusunda sıkıştırıyor” dedi.

“Avrupa’yı başarılı kılmak için fedakarlık ve sorumluluk gerekiyor”

İKV Başkanı Zeytinoğlu, AB’nin 60. Doğum gününde açıklanan bildiriye değinerek, AB liderlerinin “birlik ve dayanışma içinde AB’yi daha güçlü ve dayanıklı hale getirmek” konusundaki kararlılığının ümit verici olduğunu söyledi. AB liderlerinin bildirisindeki “Tek başımıza küresel dinamiklerin dışında kalırız. Birlikte durmak bu dinamikleri etkilemek, ortak çıkar ve değerlerimizi savunmak için en iyi şansımız. Gerektiğinde farklı hızlarda veya derecelerde de olsa, birlikte aynı yöne doğru ilerleyeceğiz ve katılmak isteyenlere kapımızı açık tutacağız” maddesine dikkat çeken Zeytinoğlu, “Bu önemli bir ifade ve eğer samimi ve kararlı bir şekilde izlenirse AB’nin çıkışının da bu yönde olacağına inanıyorum. AB ülkelerinin birçoğu için tek alternatif bütünleşmiş bir Avrupa ve bu Avrupa’yı başarılı kılmak için de fedakarlık ve sorumluluk gerekiyor” dedi.

“AB liderlerinden bu vizyonu ve sağduyulu tavrı bekliyoruz”

İKV Başkanı, Türkiye ve AB ilişkilerine değinerek, son dönemde Türkiye’de, Birliğin samimi olmayan ve dışlayıcı yaklaşımı sebebiyle AB ile ilgili derin bir hayal kırıklığı gözlemlenin mümkün olduğunu ve çoğu Türk vatandaşının Türkiye’ye haksızlık yapıldığı ve üyelik müzakerelerinin başlatılmasına rağmen sudan sebeplerle bloke edildiğini düşündüğünü söyleyen Zeytinoğlu, “AB Türkiye’yi entegre etme fırsatını kaçırdı ama göç politikasından güvenliğe kadar birçok alanda Türkiye’nin katkısı AB için çok önemli. Her şeyden önce, Avrupa’nın savunması için Türkiye’nin ne kadar vazgeçilmez önemde olduğunu hatırlayalım. AB’nin Türkiye ile ilişkileri düzeltmek ve rayına sokmak için hala bir şansı var. Ancak kendi değerlerine sahip çıkan, Türkiye gibi aday ülkelere karşı dürüst ve açık bir politika izleyen bir AB, ülkemiz için inandırıcı bir vizyon sunabilir. 60. Yılında AB liderlerinden bu vizyonu ve sağduyulu tavrı bekliyoruz” dedi.