Hazinesi’nin Türkiye’ye 59 milyar borcu var. Türkiye, ABD’den alacaklı hem de milyarca .

Şaşırtıcı değil mi? Ancak bu alacağa, bu ekonomik kıtlıkta açıktan bir para bulunmuş gibi sevinmemek, varmışta vatandaştan saklanmış gibi bakmamak gerekir. Esasında 59 milyar dolarlık alacak bizim kendi paramız.
Teknik anlamda ABD’nin borcu olarak tanımlanan bu tutar, tümüne yakını bizim Merkez Bankası’nın olmak üzere, Türkiye çıkışlı döviz rezervlerinin ABD Hazinesi’nin kısa ve uzun vadeli tahvil ve bonolara yatırılmasından oluşuyor. .
“Nereden çıktı bu alacak, ABD neden bize borçlu? sorularımıza uzmanlar şu cevabı veriyorlar: “ABD hazine bono ve tahvilleri, küresel finans piyasalarındaki getirisi fazla olmasa da en itibarlı ve güvenli yatırım olarak görülüyor. Vatandaş, Merkez Bankası’nın döviz rezervlerini, balya balya olarak Ankara Ulus’taki binasındaki devası kasalarında tutuğunu sanır. Oysaki böyle bir şey yok. Orada böyle büyük miktarda nakit bulunmaz. Merkez Bankası da diğer ülkeler gibi rezervlerini nakit kalması yerine ABD menkul kıymetlerine çeviriyor, bu kâğıtların faizinden de yararlanıyor. Dış borç ve diğer uluslararası ödemelerde gerektiğinde bu kağıtlar üzeriden yapılıyor”

Diğer anlatımla, Merkez Bankası’nın bugün itibarıyla 85.5 milyar dolar olan net döviz rezervinin yaklaşık dörtte üçünü ABD tahvil ve bonolarına yatırmış. Geçen yıl bu dönemde 105 milyar doları bulan rezervlerde, yaklaşık 20 milyar dolar azalma olmasına rağmen ABD tahvil ve bono alımlarının aynı düzeyde tutulması dikkat çekici. Üstelik 2016 Mart ayına göre yaklaşık 7 milyar dolarlık artış var.

ABD Hazine Bakanlığı’nın verilerine göre, 2016 Mart ayında Türkiye’den ABD tahvil ve bonolarına yatırılan tutar 52.9 milyar dolar düzeyindeyken, geçen Haziran’da 59.7 milyar dolara yükseldi. Temmuz’daki hain darbe girişiminin ardından 56.5 milyar dolara inen bu tutar Eylül ayında 61.5 milyar dolarla bu dönemde en üst düzeyine ulaştı. 2017 Mart ayı itibarıyla tam 59 milyar dolarla, geçen yılın aynı dönemdeki düzeyde bulunuyor.

ABD’nin toplam iç ve dış borçları 20 trilyon dolara yaklaşmış durumda. Sadece tahvil ve bono satışlarından oluşan dış borç toplamı 6 trilyon dolar. ABD’nin bu kağıtlar üzerinden Türkiye’ye olan borcu, toplam borç içinde yüzde bir oranında. Türkiye “kağıt üzerinden” en fazla alacaklı 33 ülke arasında 23. sırada bulunuyor.
Bu ülkelerden bazıları bizim gibi döviz rezervlerini tahvil ve bonoya dönüştürüyor, kimileri de döviz fazlıklarını burada değerlendiriyor.
En büyük alacaklılar 1.1 trilyon dolarla Japonya ve 1.08 trilyon dolarla Çin. Bunlardan en ilginç olanı, 3. sırada bulunan İrlanda. İrlanda’nın ABD menkul kıymetlerin yatırdığı tutar 270 milyar dolar düzeyinde ve ülkenin ekonomisinden daha büyük. Nedeni İrlanda’nın ABD vatandaşlarına sağladığı vergi kolaylıklar. Diğer bir ülke de vergi cenneti olarak bilinen Cayman Adaları. Buradaki toplanan paraların 262 milyar doları da ABD tahvil ve bonolarında dönüştürülmüş.
Bazı dönemlerde bizim ekonomiyi sarsan ve 400 milyar doları geçen dış borçlarımıza karşın ABD’nin 6 trilyon dolar sadece bono ve tahvil borcu var. Bunu geri ödemek ABD için sorun değil. Basar istediği kadar doları, istediğinde bu borçların tümünü kapatır. Biz de tahvile borsaya ayda 300–500 milyon dolar geldi diye sevinmeye devam edelim.